ធ្វើការ​ដើម្បី​អោយ​មនុស្ស​ជំនាន់​ក្រោយ​នៅ​កម្ពុជា​គ្មាន​ជំងឺ​អេដស៍

នៅ​ឆ្នាំ​២០០៣ លោក​ប្រធានាធិបតី George W. Bush បាន​ចុះ​ហត្ថលេខា​អោយ​ទៅ​ជា​ច្បាប់​នូវ​គំរោង​កម្មវិធី​ផែនការ​បន្ទាន់​សំរាប់​បន្ធូរ​បន្ថយ​ផ្នែក​ជំងឺ​អេដស៍ ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ជា​អក្សរ​កាត់​ថា PEPFAR ។ PEPFAR គឺ​ជា​ការ​ប្តេជ្ញាចិត្ត​ធំ​បំផុត​របស់​ប្រទេស​មួយ​ក្នុង​ការ​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​នឹង​ជំងឺ​មួយ​ជា​អន្តរជាតិ ដោយ​មាន​ថវិកា​ចំនួន​ជាង ៥២ ពាន់​លាន​ដុល្លា​អាមេរិក​ត្រូវ​បាន​កំណត់​សំរាប់​ប្រយុទ្ធ​នឹង​ជំងឺ​អេដស៍ (​និង​ជំងឺ​គុ្រនចាញ់ និង​ជំងឺ​របេង​) ដោយ​គិត​មក​ត្រឹម​ដំណាច់​ឆ្នាំ​២០១៣​។ លោក​ប្រធានាធិបតី Obama បាន​បន្ត​ការ​ប្តេជ្ញាចិត្ត​នេះ​ដើម្បី​ប្រយុទ្ធ​នឹង​ជំងឺ​អេដស៍ នៅ​ទូទាំង​សាកលលោក​។

លោក​ប្រធានាធិបតី Obama ថ្លែង​សុន្ទរកថា​រំលឹក​ទិវា​ជំងឺ​អេដស៍​ពិភពលោក នៅ​ឆ្នាំ​២០១១ (​រូប​របស់​កាសែត AP​)

តែ​មិន​មែន​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​តែ​ឯង​ទេ ដែល​ជា​ប្រទេស​ដែល​កំពុង​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​នឹង​ជំងឺ​អេដស៍​នោះ​។ តាម​ពិត​ទៅ ប្រទេស​កម្ពុជា​ជា​ប្រទេស​មួយ​ក្នុង​ចំណោម​ប្រទេស​នាំ​មុខ​គេ​ក្នុង​ការ​ប្រយុទ្ធ​នឹង​ជំងឺ​អេដស៍ នៅ​ក្នុង​ពិភពលោក​គឺ​។ នេះ​មិន​មែន​គ្រាន់តែ​ជា​ការ​សង្កេត​ឃើញ​របស់​ខ្ញុំ​តែ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ តែ​វា​ជា​មតិ​របស់​អ្នក​ជំនាញ​ពិភពលោក​ផង​ដែរ​។ នៅ​ឆ្នាំ​២០១០ អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​បាន​ផ្តល់​អោយ​កម្ពុជា​នូវ​រង្វាន់​ចំពោះ​ការ​សំរេច​គោលដៅ​អភិវឌ្ឍន៍​សហសវត្ស ចំពោះ “​ភាព​ជា​អ្នក​ដឹកនាំ​កំរិត​ជាតិ ការ​ប្តេជ្ញាចិត្ត និង​ភាព​ជឿនលឿន​ដ៏​លេចធ្លោ​” ដោយសារ​កម្ពុជា​បាន​កាត់​បន្ថយ អត្រា​ប្រេវ៉ាឡង់​បាន​លើស​ពី ៥០% ហើយ​ធ្វើ​អោយ​មាន​លទ្ធភាព​សំរាប់​មនុស្ស​ទូទៅ​ក្នុង​ការ​ទទួល​បាន​ការ​ព្យាបាល​លើ​ជំងឺ​អេដស៍។ នៅ​ឆ្នាំ​២០១៣ ក្រុម​អ្នក​ឯកទេស​មួយ​ក្រុម​បាន​មក​ពិនិត្យ​យុទ្ធសាស្រ្ត​របស់​កម្ពុជា​លើ​មេរោគ​អេដស៍ ហើយ​បាន​សន្និដ្ឋាន​ថា ប្រទេស​កម្ពុជា​កំពុងតែ​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ដំណើរ​ទៅ​រក​ការ​លុប​បំបាត់​ការ​ឆ្លង​ថ្មី​ទាំងអស់​នៃ​មេរោគ​អេដស៍ នៅ​ត្រឹម​ឆ្នាំ​២០២០​។ ការ​នេះ​នឹង​ធ្វើ​អោយ​កម្ពុជា​ក្លាយ​ជា​ប្រទេស​ទី​១ ក្នុង​ពិភពលោក​ដែល​មាន​មនុស្ស​មួយ​ជំនាន់​គ្មាន​ជំងឺ​អេដស៍​!

រដ្ឋាភិបាល​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​មាន​មោទនភាព​នឹង​ធ្វើ​ជា​ដៃគូ​ជាមួយ​ប្រទេស​កម្ពុជា នៅ​ក្នុង​ការ​ខិតខំ​ដើម្បី​លុប​បំបាត់​ជំងឺ​អេដស៍​។ ស្ថានទូត​អាមេរិក​មាន​ការិយាល័យ PEPFAR របស់​ខ្លួន​ដែរ គឺ​មាន​តាំង​ពី​ឆ្នាំ​២០០៦ មក ដោយ​ពឹង​ផ្អែក​លើ​ធនធាន​របស់​ទីភ្នាក់ងារ​ចំនួន​ពីរ គឺ​ទីភ្នាក់ងារ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​សំរាប់​ការ​អភិវឌ្ឍន៍​អន្តរជាតិ (USAID) និង​មជ្ឈមណ្ឌល​ការពារ​និង​កំចាត់​ជំងឺ​របស់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក (CDC) ។ តាម​ពិត​ទៅ បុគ្គលិក​ខ្លះ​របស់​យើង​ក្នុង CDC មាន​ទីតាំង​ការិយាល័យ​ធ្វើការ​ជាមួយ​ក្រសួង​សុខាភិបាល ដោយ​ធ្វើការ​ទន្ទឹម​គ្នា​លើ​សកម្មភាព​ផ្តួចផ្តើម​ជា​ច្រើន​ផ្នែក​សុខភាព​។

ការ​​ខិត​ខំ​​របស់ PEPFAR ក្នុង​​ការ​​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​នឹង​ជំងឺ​​អេដស៍​នៅ​កម្ពុជា​មាន​ទំរង់​ជា​ច្រើន​។ អាទិភាព​មួយ​គឺ​ជួយ​ការពារ​កុំ​អោយ​មាន​ករណី​ឆ្លង​ថ្មី ដោយ​ផ្តោត​សំខាន់​លើ​ការ​កាត់​បន្ថយ​ការ​ឆ្លង​រវាង​មាតា និង​ទារក និង​ក្នុង​ចំណោម​ប្រជាជន ដែល​មាន​ការ​ប្រឈម​ខ្លាំង​។ កម្មវិធី PEPFAR បាន​ជួយ​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​ចំពោះ​អ្នក​ដែល​មាន​មេរោគ​អេដស៍ និង​ចំពោះ​ក្មេង​កំព្រា ដែល​ឪពុក​ម្តាយ បង​ប្អូន​ស្លាប់​ចោល​ដោយសារ​ជំងឺ​អេដស៍​។ PEPFAR ថែម​ទាំង​ជួយ​ធ្វើ​អោយ​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ដែល​ផ្ទុក​មេរោគ​អេដស៍ ទទួល​បាន​ការ​ព្យាបាល​ប្រកប​ដោយ​គុណភាព ហើយ​ធ្វើការ​ដើម្បី​ពង្រឹង​ប្រព័ន្ធ​សុខាភិបាល​កម្ពុជា ដើម្បី​ធ្វើ​អោយ​កម្ពុជា​មាន​សមត្ថភាព និង​ចំណេះ​ក្នុង​ការ​ដោះស្រាយ​តំរូវការ​នៃ​អ្នក​ជំងឺ​អេដស៍​។

ក្នុង​ឆ្នាំកន្លងទៅនេះ PEPFAR បាន​ជួយ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ក្នុង​ការ​ផ្តល់​ការ​ព្យាបាល​ដល់​មនុស្ស​ចំនួន ៥០ ០០០ នាក់ ហើយ​បាន​ធ្វើ​តេស្ត​រក​មេរោគ​អេដស៍​ដោយ​ផ្ទាល់​ដល់​ស្រ្តី​មាន​ផ្ទៃ​ពោះ​ចំនួន​ជាង ៨០ ០០០ នាក់​។ យុទ្ធសាស្រ្ត​ចំរុះ​របស់ PEPFAR ក្នុង​ការ​កាត់​បន្ថយ​ជំងឺ​អេដស៍​នៅ​កម្ពុជា​គឺ​ជា​គំរូ​មួយ​សំរាប់​អោយ​គេ​យក​ទៅ​ធ្វើ​តាម​នៅ​តាម​កន្លែង​នានា​ជា​ច្រើន​។

ខ្ញុំ​ថ្លែង​នៅ​ក្នុង​ពិធី​សម្ពោធ​កម្មវិធី​ដ៏​សំខាន់​នេះ ស្តីពី​ជំងឺ​អេដស៍ កាលពី​ឆ្នាំ ២០១៣ ។

គេ​ច្រើន​សួរ​ខ្ញុំ​ថា តើ​កម្ពុជា​អាច​ក្លាយ​ជា​ប្រទេស​ទីមួយ ដែល​ក្នុង​នោះ មនុស្ស​មួយ​ជំនាន់​គ្មាន​ជំងឺ​អេដស៍ ដោយ​ក្លាយ​មុន​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ទៅ​ទៀត បាន​ដែរ​ឬ​ទេ​? ចំលើយ​របស់​ខ្ញុំ​គឺ អាច​ក្លាយ​បាន ដរាប​ណា​ប្រទេស​កម្ពុជា​រក្សា​ការ​ប្តេជ្ញាចិត្ត​របស់​ខ្លួន​។

ទោះ​​បី​ជា​​មាន​ធនធាន​នៅ​មាន​កំរិត​ក្តី តែ​ប្រទេស​កម្ពុជា​បាន​ធ្វើការ​ទៅ​តាម​យុទ្ធសាស្រ្ត ដើម្បី​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​នៃ​ជំងឺ​អេដស៍ តាំង​ពី​ករណី​ដំបូង​ត្រូវ​បាន​រក​ឃើញ នៅ​ដើម​ទសវត្ស​ឆ្នាំ ១៩៩០ មក​។ កម្ពុជា​ស្ថិត​ក្នុង​ចំណោម​ប្រទេស​ចំនួន​តែ ១២ ប៉ុណ្ណោះ​នៅ​ក្នុង​ពិភពលោក ដែល​អាច​ធានា​បាន​នូវ​លទ្ធភាព​ក្នុង​ការ​ផ្តល់​ការ​ព្យាបាល​ជា​ទូទៅ​ដល់​អ្នក​ផ្ទុក​មេរោគ​អេដស៍ (​នេះ​បើ​យោង​តាម​របាយការណ៍​រួម​ចុង​ក្រោយ​របស់​អង្គការ​សុខភាព​ពិភពលោក​ស្តីពី​ការ​ព្យាបាល ឆ្នាំ ២០១៣​)​។ លើស​ពី​នេះ​ទៀត រាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​មាន​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​យ៉ាង​ល្អ​ជាមួយ​អន្តរជាតិ អង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល និង​ដៃគូ​ក្នុង​សង្គម​ស៊ីវិល​លើ​បញ្ហា​ជំងឺ​អេដស៍​។ ខ្ញុំ​សូម​ថ្លែង​ការ​កោត​សរសើរ​ដល់​ក្រសួង​សុខាភិបាល មជ្ឈមណ្ឌល​ជាតិ​កំចាត់​ជំងឺ​អេដស៍ ជំងឺ​សើ​ស្បែក និង​កាមរោគ ដែល​បាន​ដឹកនាំ​លើ​បញ្ហា​នេះ​។

ទោះ​បីជាមាន​ភាព​ជឿនលឿន​យ៉ាង​នេះ​ក្តី តែ​ការ​ប្រយុទ្ធ​នឹង​ជំងឺ​អេដស៍​នៅ​កម្ពុជា​ត្រូវ​មាន​យូរ​ត​ទៅ​ទៀត​។ មាន​មនុស្ស​ពេញ​វ័យ និង​កុមារ​ចំនួន​ប្រមាណ ៧៥ ០០០ នាក់​កំពុង​ផ្ទុក​មេរោគ​នេះ នៅ​កម្ពុជា ហើយ​មាន​ករណី​ឆ្លង​ថ្មី​ចំនួន​ប្រមាណ ១១០០ នាក់ ជា​រៀងរាល់​ឆ្នាំ​។ មាន​មនុស្ស​ជា​ច្រើន​កំពុង​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ភាព​ប្រឈម​យ៉ាង​ខ្លាំង ក្នុង​ការ​ឆ្លង​មេរោគ​នេះ ដូច​ជា​បុរស ​និង​ស្រ្តី​រកស៊ី​ផ្លូវ​ភេទ និង​អ្នក​ប្រើ​គ្រឿង​ញៀន​។ លើស​ពី​នេះ​ទៀត មាន​ការ​រើសអើង​នៅ​ឡើយ​ទៅ​លើ​អ្នក​ជំងឺ​អេដស៍ សូម្បី​តែ​ការ​គំរាម​ធ្វើការ​រើសអើង​ក៏​អាច​រារាំង​មិន​អោយ​អ្នក​ខ្លះ​មិន​ហ៊ាន​ទៅ​រក​ការ​ព្យាបាល​ដែល​គេ​ត្រូវការ​បាន​ដែរ​។

មិត្ត​អប់រំ​មិត្ត​ធ្វើការ​ប្រជុំ​ផ្តល់​ព័ត៌មាន​ដល់​អ្នក​ធ្វើការ​តាម​កន្លែង​កំសាន្ត នៅ​កន្លែង​ធ្វើការ​របស់​គេ (​រូបថត​របស់​លោក Ian Taylor)​។

ជំងឺ​​អេដស៍​មិន​មែន​ជា​បញ្ហា​មួយ​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​អាច​ដោះស្រាយ​តែ​ម្នាក់​ឯង​បាន​ទេ ។ វា​ជា​ការ​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​របស់​យើង​គ្រប់​គ្នា​។ សំរាប់​ម្នាក់​ៗ យើង​ត្រូវ​ចេះ​ធ្វើការ​ជ្រើសរើស​ប្រកប​ដោយ​ភាព​វៃ​ឆ្លាត ហើយ​ចេះ​ការពារ​ខ្លួន​យើង និង​មនុស្ស​ជា​ទី​ស្រឡាញ់​របស់​យើង​។ នៅ​តាម​សហគមន៍ យើង​ត្រូវ​រាប់​រក​អ្នក​ជំងឺ​អេដស៍ ហើយ​ធ្វើ​យ៉ាង​ណា​អោយ​គេ​មាន​លទ្ធភាព​ទទួល​បាន​ការ​ថែទាំ និង​ការ​ព្យាបាល ដែល​គេ​ត្រូវការ​។ នៅ​ថ្នាក់​ជាតិ និង​ថ្នាក់​អន្តរជាតិ យើង​ត្រូវ​បន្ត​ធ្វើការ​ជាមួយ​គ្នា តាមរយៈ​កម្មវិធី ដូចជា​កម្មវិធី PEPFAR ដើម្បី​រក​ធនធាន​សំរាប់​អ្នក​ដែល​ត្រូវការ​ចាំបាច់​ជាង​គេ​។

តើ​អ្នក​នឹង​មាន​តួនាទី​អ្វី​ក្នុង​ការ​ជួយ​ប្រទេស​កម្ពុជា​អោយ​មាន​មុន​គេ​នូវ​មនុស្ស​ក្នុង​មួយ​ជំនាន់​ដែល​គ្មាន​មេរោគ​អេដស៍​?

Working Towards an AIDS-Free Generation in Cambodia

In 2003, U.S. President George W. Bush signed into law the President’s Emergency Plan for AIDS Relief, known as PEPFAR. PEPFAR is the largest commitment by any nation to combat a disease internationally, with more than $52 billion committed to fight HIV/AIDS (and malaria and tuberculosis) as of the end of 2013. This commitment to fight AIDS worldwide has been continued by President Obama. Through PEPFAR and other initiatives, the United States has rallied the world in the fight against HIV and AIDS.

President Obama making a speech commemorating World AIDS Day 2011 (Photo: AP Images)

President Obama making a speech commemorating World AIDS Day 2011
(Photo: AP Images)

But the United States is far from the only nation that is taking on HIV/AIDS. In fact, one of the world leaders in the fight against HIV/AIDS is Cambodia. This is not just my own observation but the opinion of global experts. In 2010, the United Nations recognized Cambodia with a Millennium Development Goal Award for “outstanding national leadership, commitment and progress” for reducing HIV prevalence by more than 50% and for achieving universal access to HIV/AIDS treatment. In 2013, an expert panel reviewed Cambodia’s strategy for HIV and concluded that the country is on track to eliminate all new HIV infections by 2020. That would make Cambodia the first country in the world to achieve an AIDS-free generation!

The U.S. Government is proud to partner with Cambodia in its efforts to eliminate HIV/AIDS. The U.S. Embassy has had its own PEPFAR office since 2006, drawing on the resources of two outstanding agencies: the U.S. Agency for International Development (USAID) and the U.S. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). In fact, some of our CDC staff are co-located with the Ministry of Health, working side by side on many health initiatives.

PEPFAR’s efforts to combat HIV/AIDS in Cambodia take many forms. One priority is to help to prevent new infections, with a particular focus on reducing the transmission between mothers and babies and among populations that are at highest risk of infection. PEPFAR programs have helped to care for individuals who are HIV-positive and for the orphans left behind by those who have died as a result of AIDS. PEPFAR also helps to ensure that HIV-positive Cambodians receive high-quality treatment and works to strengthen the Cambodian health system to ensure that it has the capacity and know-how to address the needs of HIV/AIDS patients.

During the last year, PEPFAR helped Cambodia provide treatment to almost 50,000 individuals and directly provided HIV testing to over 80,000 pregnant women. PEPFAR’s integrated approach to reducing AIDS in Cambodia is a model that should be duplicated in as many places as possible.

Ambassador Todd speaking at the launch of the HIV/AIDS Flagship Program in 2013. (Photo: U.S. Embassy Phnom Penh)

Ambassador Todd speaking at the launch of the HIV/AIDS Flagship Program in 2013. (Photo: U.S. Embassy Phnom Penh)

People often ask me if it is really possible that Cambodia could become the first country to have an AIDS-free generation, even before the United States. And my answer is yes – as long as Cambodia maintains its commitment.

Despite limited resources, Cambodia has worked strategically to address the problem of HIV/AIDS ever since the first cases were detected in the early 1990s. Cambodia is one of only 12 countries worldwide that has been able to ensure universal access to HIV treatment (according to the World Health Organization Global Update on Treatment, 2013). In addition, the Cambodian government has developed excellent cooperation with international, NGO, and civil society partners on the issue of HIV/AIDS. I congratulate the Ministry of Health and the National Center for HIV/AIDS, Dermatology, and Sexually Transmitted Infections (STIs) for their leadership on this issue.

Although progress is being made, the fight to defeat HIV/AIDS in Cambodia is far from over. An estimated 75,000 adults and children are living with HIV in Cambodia, and there are approximately 1,100 new infections every year. Many people are still highly susceptible to HIV infection, including women and men who work in the sex industry and drug abusers. In addition, there is still discrimination against those who are living with HIV/AIDS, and even the threat of discrimination may prevent some people from getting the treatment that they need.

Peer educators hold info sessions for entertainment workers at their place of work. (Photo: Ian Taylor)

Peer educators hold info sessions for entertainment workers at their place of work. (Photo: Ian Taylor)

HIV/AIDS is not a problem that can be solved by governments alone – it is the responsibility of each and every one of us. On an individual level, we need to make smart choices and to protect ourselves and our loved ones. At the community level, we need to embrace those who are struggling with HIV/AIDS and ensure that they have access to the care and treatment that they need. And at the national and international level we need to continue to work together through programs like PEPFAR to bring resources where they are needed most.

What role will you play in helping Cambodia to have the world’s first AIDS-free generation?

ឱកាស សមភាព និង​លទ្ធភាព​ សំរាប់​ស្ត្រី

ក្នុង​សប្តាហ៍​កន្លង​ទៅ​នេះ ខ្ញុំ​មាន​កិតិ្តយស​បាន​ថ្លែង​ទៅ​កាន់​ស្រ្តី​វ័យ​ក្មេង​មួយ​ក្រុម​ដែល​គួរអោយ​ចាប់​អារម្មណ៍ នៅ​ក្នុង​ពិធី​បើក​នៃ​សិក្ខាសាលា​រយៈពេល ២ សប្តាហ៍ ស្តីពី​ភាព​ជា​អ្នក​ដឹកនាំ ដែល​ឧបត្ថម្ភ​ដោយ​គំរោង​ស្តីពី​ស្រ្តី​ក្នុង​សេវាសាធារណៈ មូលនិធិ Harpswell Foundation និង​សាកលវិទ្យាល័យ​បញ្ញាសាស្រ្ត​។ មាន​យុវនារី​សរុប​ចំនួន ៦៣ នាក់​ចូលរួម​ក្នុង​សិក្ខសាលា​នេះ ដែល​នៅ​ក្នុង​នោះ គេ​ស្តាប់​អ្នក​ឯកទេស និង​ចូលរួម​ក្នុង​សិក្ខាសាលា​ស្តីពី​ការ​វិភាគ​លំអិត ភាព​ជា​អ្នក​ដឹកនាំ សីលធម៌ និង​សេវា​សាធារណៈ​។ យុវនារី​ទាំង​នេះ​តំណាង​អោយ​ស្រ្តី​កម្ពុជា​ជំនាន់​ក្រោយ ដែល​ត្រៀម​នឹង​ធ្វើ​អោយ​មាន​ការ​ផ្លាស់ប្តូរ​វិជ្ជមាន​ក្នុង​សង្គម ហើយ​កាន់​តួនាទី​ដឹកនាំ​ក្នុង​សហគមន៍​របស់​គេ​។

នៅ​ក្នុងសុន្ទរកថា​របស់​ខ្ញុំ ខ្ញុំ​បាន​បង្ហាញ​គំនិត​របស់​ខ្ញុំ​ស្តីពី​សារៈសំខាន់​នៃ​ការ​មាន​ស្រ្តី​ច្រើន​នៅ​ក្នុង​តំណែង​ដឹកនាំ​នៅ​កម្ពុជា ហើយ​និង​ប្រការ​បី ដែល​ស្រ្តី និង​កុមារី​ត្រូវការ ដើម្បី​សំរេច​សក្តានុពល​ពេញលេញ​របស់​គេ​បាន នោះ​គឺ ឱកាស សមភាព និង​លទ្ធភាព។ បើ​គ្មាន​ឱកាស សមភាព និង​លទ្ធភាព នោះ​ស្រ្តី និង​កុមារី​នៅ​តែ​ចាញ់ប្រៀប​បុរស​ដដែល​។ ហេតុអ្វី​? សសរ​ស្តម្ភ​ទាំង​បី​នេះ​គឺ​ជា​អ្វី​ដែល​ខ្ញុំ​មើល​ឃើញ​ថា ជា​មធ្យោបាយ​ចាំបាច់​ក្នុង​ការ​កសាង​ជំនាន់​អ្នក​ដឹកនាំ​ជា​ស្រ្តី ដែល​មាន​សមត្ថភាព និង​ទំនុក​ចិត្ត​លើ​ខ្លួន​ឯង​នៅ​ក្នុង​វិស័យ​ជំនួញ វិទ្យាសាស្រ្ត អប់រំ និង​ការ​ធ្វើ​គោលនយោបាយ ក្នុង​សង្គម​ដែល​មាន​ការ​ទទួល​ខុស​ត្រូវ និង​រីកចំរើន​។ សិក្ខាសាលា​ស្តីពី​ភាព​ជា​អ្នក​ដឹកនាំ​នេះ​គឺ​ជា​ជំហាន​ទៅ​មុខ​មួយ​តូច តែ​សំខាន់​សំរាប់​ឈាន​ទៅ​សំរេច​គោលបំណង​ទាំង​នេះ ហើយ​ខ្ញុំ​រីករាយ​ចំពោះ​លទ្ធភាព និង​គំនិត​ច្នៃ​ប្រឌិត ដែល​សិក្ខាសាលា​នេះ​បណ្តុះ​អោយ​មាន​។

នៅ​ពេល​បើក​សិក្ខាសាលា​ស្តីពី​ភាព​ជា​អ្នក​ដឹកនាំ ខ្ញុំ​បាន​និយាយ​ពី​ជំហាន​សំខាន់​ទាំង​បី​នេះ​សំរាប់​កសាង​ជំនាន់​បន្ទាប់​នៃ​មេ​ដឹកនាំ​ជា​ស្រ្តី​នៅ​កម្ពុជា គឺ​ឱកាស សមភាព និង​លទ្ធភាព​។

ការ​នេះ​ផ្តល់​អោយ​ខ្ញុំ​នូវ​ឱកាស​បាន​រៀបរាប់​ពី​ចក្ខុវិស័យ​របស់​គំរោង​ស្រ្តី​ក្នុង​សេវា​សាធារណៈ ដែល​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ដោយ​លោកស្រី Hillary Clinton អតីត​រដ្ឋមន្រ្តី​ក្រសួង​ការបរទេស​សហរដ្ឋ​អាមេរិក និង​មជ្ឈមណ្ឌល Woodrow Wilson International Center for Scholars ។ ដោយ​មាន​ការ​គាំទ្រ​ពី​ក្រសួង​ការបរទេស​សហរដ្ឋ​អាមេរិក គំរោង​ស្រ្តី​ក្នុង​សេវា​សាធារណៈ​បាន​បង្កើត​ភាព​ជា​ដៃគូ​នៅ​ជុំវិញ​ពិភពលោក ដើម្បី​ជំរុញ​សសរ​ស្តម្ភ ដែល​ខ្ញុំ​បាន​និយាយ​ខាង​លើ គឺ​ឱកាស សមភាព និង​លទ្ធភាព​។

មូលនិធិ Harpswell Foundation និង​សាកលវិទ្យាល័យ​បញ្ញាសាស្រ្ត​នៃ​កម្ពុជា​គឺ​ជា​អ្នក​រៀបចំ​សិក្ខាសាលា​ស្តីពី​ភាព​ជា​អ្នក​ដឹកនាំ នៅ​កម្ពុជា ក្នុង​ខែ​នេះ​។ មូលនិធិ Harpswell Foundation ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ដោយ​លោក Alan Lightman ដែល​ជា​អ្នក​ធ្វើការ​ផ្នែក​សិក្សា​អប់រំ និង​មនុស្សធម៌ ហើយ​បើក​កន្លែង​ចំនួន​ពីរ​នៅ​ភ្នំពេញ សំរាប់​ផ្តល់​ជា​លំនៅដ្ឋាន និង​ការ​ឧបត្ថម្ភ​ដល់​នារី​កម្ពុជា​ចំណាន​ៗ ក្នុង​ពេល​ដែល​ពួកគេ​សិក្សា​នៅ​សាកលវិទ្យាល័យ​។ សាកលវិទ្យាល័យ​បញ្ញាសាស្រ្ត​នៃ​កម្ពុជា​ស្ថិត​ក្នុង​ចំណោម​សាកលវិទ្យាល័យ​ឈាន​មុខ​គេ​នៅ​កម្ពុជា និង​ជា​ដៃគូ​ជា​ញឹកញាប់​របស់​ស្ថានទូត​អាមេរិក​។ ទីធ្លា​នៅ​ភាគ​ខាង​ត្បូង​របស់​សាកលវិទ្យាល័យ​នេះ​នៅ​ភ្នំពេញ​មាន​ទទួល​ដាក់​បណ្ណាល័យ​របស់​ស្ថានទូត​អាមេរិក និង​មជ្ឈមណ្ឌល​ផ្តល់​ប្រឹក្សា​ផ្នែក​សិក្សា​អប់រំ​ដែល​ផ្តល់​ការ​ណែនាំ​ដោយ​ឥត​គិត​ថ្លៃ​ស្តី​ពី​ឱកាស​សិក្សា​នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​។

យុវនារី​ជា​ច្រើនរបស់​មូលនិធិ Harpswell Foundation គឺ​ជា​សិស្ស​ពូកែ ដែល​ថែម​ទាំង​មាន​ការ​ចាប់​អារម្មណ៍​ក្នុង​ការ​អភិរក្ស​ទំរង់​សិល្បៈ​ប្រពៃណី​របស់​កម្ពុជា​។ នៅ​ក្នុង​ពិធី​បើក​សិក្ខាសាលា​ស្តីពី​ភាព​ជា​អ្នក​ដឹកនាំ គេ​រាំ​របាំ​អប្សារា ដើម្បី​ស្វាគមន៍​អ្នក​ចូលរួម ហើយ​ជូនពរ​អោយ​កម្មវិធី​នោះ​ទទួល​បាន​ជោគជ័យ​។

មាន​វត្តមាន​ជាមួយ​ខ្ញុំ​នៅ​ក្នុង​ពិធី​បើក​នោះ​ដែរ​មាន​បណ្ឌិត Rangita de Silva de Alwis ប្រធាន​គំរោង​ស្រ្តី​ក្នុង​សេវា​សាធារណៈ​។ បណ្ឌិត de Silva de Alwis បាន​ធ្វើការ​អំពាវនាវ​ទៅ​យុវនារី​កម្ពុជា ដោយ​លើក​ទឹកចិត្ត​អោយ​ពួកគេ​ខំ​លើក​កំពស់​ខ្លួន​ឯង ហើយ​តស៊ូ​ដើម្បី​ទទួល​បាន​ឱកាស​ច្រើន​។

វាគ្មិន​ម្នាក់​ទៀត​នៅ​ក្នុង​ពិធី​សម្ពោធ​នោះ គឺ​លោក​ជំទាវបណ្ឌិត អ៊ឹង គន្ថាផាវី រដ្ឋមន្រ្តី​ក្រសួង​កិច្ចការ​នារី​កម្ពុជា​។ ខ្ញុំ​សូម​អរគុណ​ចំពោះ​លោក​ជំទាវ​ដែល​បាន​មក​ចែក​រំលែក​ទស្សនៈ​វិស័យដ៏​មាន​តំលៃ​ស្តីពី​ជំហាន​ដែល​រាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​កំពុង​ប្រកាន់​យក​ដើម្បី​លើក​ទឹកចិត្ត​អោយ​នារី​ទទួល​យក​តួនាទី​ដឹកនាំ​នៅ​ក្នុង​រដ្ឋាភិបាល និង​សង្គម​។ បណ្ឌិត ផាវី​ក៏​ជា​មនុស្ស​គំរូ​ម្នាក់​យ៉ាង​ប្រពៃ​ការ​ធ្វើ​អោយ​មាន​ការ​ផ្លាស់ប្តូរ​ជា​វិជ្ជមាន នៅ​ក្នុង​គោលនយោបាយ​សាធារណៈ និង​រដ្ឋាភិបាល នៅ​កម្ពុជា​។

លោក​ជំទាវ​បណ្ឌិត អ៊ឹង គន្ថាផាវី រដ្ឋមន្រ្តី​ក្រសួង​កិច្ចការ​នារី​នៃ​កម្ពុជា ថ្លែង​នៅ​ក្នុង​ពិធី​បើក ហើយ​បាន​លើក​ទឹកចិត្ត​អោយ​អ្នក​ចូលរួម​បន្ត​រួម​ចំណែក ដល់​ការ​អភិវឌ្ឍន៍​នយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច និង​សង្គម​នៅ​កម្ពុជា​។

នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​ចុះ​ផ្សាយ​ក្នុង Blog កាល​ពី​ពេល​ថ្មី​ៗ​នេះ (​ដូច​ជា​អត្ថបទ​មួយ​នេះ​ និង​មួយនេះ) ខ្ញុំ​បាន​និយាយ​ពី​សារៈសំខាន់​នៃ​ការ​បង្កើត​អោយ​មាន​ឱកាស​សំរាប់​អោយ​ស្រ្តី​ទទួល​បាន​ជោគជ័យ​ក្នុង​ជួរ​រដ្ឋាភិបាល មុខជំនួញ និង​វិស័យ​ដទៃ​ទៀត ហើយ​បាន​រៀបរាប់​ពី​វិធី​ខ្លះ នៃ​វិធី​ជា​ច្រើន ដែល​ស្ថានទូត​អាមេរិក​ជួយ​ដល់​ការ​អភិវឌ្ឍន៍​និង​សមភាព​សំរាប់​ស្រ្តី​នៅ​កម្ពុជា​។ ខ្ញុំ​ពិត​ជា​មាន​សេចក្តី​រីករាយ​ដែល​ខ្ញុំ​អាច​ផ្តល់​ការ​គាំទ្រ​ដល់​ដៃគូ ដូច​ជា​គំរោង​ស្រ្តី​ក្នុង​សេវា​សាធារណៈ មូលនិធិ Harpswell Foundation និង​សាកលវិទ្យាល័យ​បញ្ញាសាស្រ្ត​នៃ​កម្ពុជា ដែល​មាន​ការ​ចាប់អារម្មណ៍​ដូច​យើង​ដែរ​នៅ​ក្នុង​ការ​ជួយ​ស្រ្តី​ខ្មែ​រ​អោយ​ក្លាយ​ជា​អ្នក​ដឹកនាំ​។ ខ្ញុំ​សូម​ជូនពរ​អោយ​អ្នក​ចូលរួម​ក្នុង​សិក្ខាសាលា​នេះ ស្តីពី​ភាព​ជា​អ្នក​ដឹកនាំ​អោយ​មាន​សំណាង​ល្អ ហើយ​ខ្ញុំ​រីករាយ​នឹង​តាមដាន​ជោគជ័យ​របស់​គេ នៅ​ពេល​អនាគត​។

Opportunity, Equality, and Access for Women

This past weekend, I was privileged to speak to a remarkable group of young women at the opening ceremony of a two-week leadership institute sponsored by the Women in Public Service Project, the Harpswell Foundation, and Pannasastra University. A total of 63 young women are participating in the institute, where they will hear from experts and participate in workshops on critical thinking, leadership, ethics, and public service. These young women represent a new generation of Cambodian women who are ready to make a positive impact on society and to take on leadership roles in their communities.

In my remarks, I shared my thoughts about the importance of having more women in leadership positions in Cambodia and the three things that women and girls need to achieve their full potential: Opportunity, Equality, and Access. Without opportunity, equality, and access, women and girls will always be at a disadvantage compared to their male counterparts. Why? These three pillars are what I see as the necessary tools to build a capable and confident generation of women leaders in business, science, education, and policymaking, in effect a more productive and responsible society. The leadership institute is one small but important step towards achieving these objectives, and I am encouraged by the possibilities and creativity the institute fosters.

At the opening event of the Leadership Institute, I spoke about the three essential steps for building the next generation of women leaders in Cambodia:  Opportunity, Equality, and Access.

At the opening event of the Leadership Institute, I spoke about the three essential steps for building the next generation of women leaders in Cambodia: Opportunity, Equality, and Access.

This gives me an opportunity to describe the vision behind the Women in Public Service Project, which was launched in 2011 by the U.S. Secretary of State at the time, Hillary Clinton, and the Woodrow Wilson International Center for Scholars. With support from the U.S. Department of State, the Women in Public Service Project develops partnerships around the world to advance the pillars I mentioned above, opportunity, equality, and access.

The Harpswell Foundation and Pannasastra University of Cambodia (PUC) are the hosts of this month’s leadership institute in Cambodia. The Harpswell Foundation was founded by U.S. academic and humanitarian Alan Lightman and operates two facilities in Phnom Penh that provide housing and support for outstanding Cambodian women while they attend university. PUC is one of Cambodia’s premier private universities and a frequent U.S. Embassy partner. The south campus in Phnom Penh also hosts an Embassy-sponsored American Corner and an Educational Advising Center, which provides free counseling about opportunities to study in the United States.

Many of the young women of the Harpswell Foundation are excellent students who also take an interest in preserving Cambodia’s traditional art forms.  At the opening ceremony for the Leadership Institute, they performed an Apsara dance to welcome the participants and wish for a successful program.

Many of the young women of the Harpswell Foundation are excellent students who also take an interest in preserving Cambodia’s traditional art forms. At the opening ceremony for the Leadership Institute, they performed an Apsara dance to welcome the participants and wish for a successful program.

Joining me at the launch was the director of the Women in Public Service Project, Dr. Rangita de Silva de Alwis. Dr. de Silva de Alwis made an impassioned appeal to Cambodia’s young women, encouraging them to promote themselves and to fight for greater opportunity.

Another speaker at the inauguration was H.E. Dr. Ing Kantha Phavi, Cambodia’s Minister of Women’s Affairs. I want to personally thank Minister Phavi for sharing her valuable perspective on the steps that the Cambodian government is taking to encourage women to take on positions of leadership in government and society. Dr. Phavi herself is an excellent example of the positive impact that women can have in government and public policy in Cambodia.

image003

H.E. Dr. Ing Kantha Phavi, Cambodia’s Minister of Women’s Affairs, spoke at the opening ceremony and encouraged the participants to contribute to Cambodia’s social, economic, and political development.

In recent blog entries (such as this one and this one), I discussed the importance of creating opportunities for women to succeed in government, business, and other fields and described some of the many ways that the U.S. Embassy supports women’s development and equality in Cambodia. It is truly gratifying to be able to lend my support to partners like the Women in Public Service Project, the Harpswell Foundation, and Pannasastra University who share our interest in helping Cambodian women to become leaders. I wish the participants in the leadership institute the best of luck and look forward to following their progress in the future.

គាំទ្រ​ស្រ្តី​វ័យ​ក្មេង​កម្ពុជា

ជា​ការ​អបអរ​ទិវា​យុវជន​អន្តរជាតិ ១២ សីហា ខ្ញុំ​សូម​និយាយ​បន្ថែម​ទៅ​លើ​អត្ថន័យ​នៃ Blog របស់​ខ្ញុំ​កន្លង​មក​នេះ ដើម្បី​បន្ថែម​សេចក្តី​បន្តិច​ស្តីពី​អ្វី​ដែល​ស្ថានទូត​អាមេរិក​កំពុង​ធ្វើ ដើម្បី​ជួយ​យុវនារី​កម្ពុជា ក្នុង​ការ​ឈាន​ទៅ​សំរេច​ការ​ស្រម៉ៃ​ចង់​បាន និង​គោលដៅ​របស់​គេ​។

នៅ​ដើម​ឆ្នាំ​នេះ ខ្ញុំ​បាន​ទៅ​ជួប​ស្រ្តី​ក្មេង​ៗ និង​យាយ​ជី​កាតូលិក នៅ​មជ្ឈមណ្ឌល​បណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ Don Bosco សំរាប់​កុមារី​នៅ​រាជធានី​ភ្នំពេញ ជាមួយ​សហការី​របស់​ខ្ញុំ​ដែល​មក​ពី​ទីភ្នាក់ងារ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​សំរាប់​ការ​អភិវឌ្ឍន៍​អន្តរជាតិ (USAID) ។

នៅ​ដើម​ឆ្នាំ​នេះ ខ្ញុំ​មាន​កិត្តិយស​បាន​ទៅ​មើល​មជ្ឈមណ្ឌល​បណ្តុះបណ្តាល​វិជ្ជាជីវៈ Don Bosco សំរាប់​កុមារី នៅ​ភ្នំពេញ ដែល​ត្រូវ​បាន​ជ្រើសរើស​អោយ​ទទួល​បាន​អំណោយ​ថវិកា​ពី​ស្ថានទូត​អាមេរិក​។ មជ្ឈមណ្ឌល​បណ្តុះបណ្តាល Don Bosco គឺ​ជា​ស្ថាប័ន​មួយ​ក្នុង​ចំណោម​ស្ថាប័ន​មួយ​ចំនួន ដែល​ដំណើរការ​ដោយ​អង្គការ​សាសនា​កាតូលិក Salesian sisters of the Catholic Church នៅ​កម្ពុជា ហើយ​ផ្តល់​ការ​បណ្តុះបណ្តាល​ដល់​កុមារី​ខ្សត់ខ្សោយ និង​កំព្រា​។
ការ​ឃើញ​កុមារី​នៅ​ក្នុង​មជ្ឈមណ្ឌល​ធ្វើ​អោយ​ខ្ញុំ​រំជួល​ចិត្ត​។ កុមារី​ទាំង​នេះ​មាន​ការ​តាំង​ចិត្ត​ខិតខំ​ដើម្បី​ទទួល​បាន​ជោគជ័យ ទោះ​បី​គេ​មាន​ឧបសគ្គ​ប្រឈម​នៅ​ក្នុង​ជីវិត​ក៏​ដោយ​។ ដោយ​មាន​កូនស្រី​ម្នាក់​ដែរ ខ្ញុំ​ដឹង​នៅ​ពេល​ខ្ញុំ​ឃើញ​នាង​ធំ​ឡើង ថា ខ្ញុំ​ចង់​ផ្តល់​អោយ​នាង​នូវ​ឱកាស​ល្អ​បំផុត​នៅ​ក្នុង​ជីវិត​។ ខ្ញុំ​ក៏​មាន​ការ​ចាប់​អារម្មណ៍​ផង​ដែរ​ចំពោះ​ការ​បាន​ជួប​ជាមួយ​យាយ​ជី​កាតូលិក និង​បុគ្គលិក​ឯ​ទៀត​របស់​សាលា ដែល​បាន​ខំ​ប្រឹងប្រែង​យ៉ាង​ខ្លាំង​ក្នុង​ការ​ជួយ​អ្នក​ឯ​ទៀត​អោយ​ស្វែង​រក​ឱកាស​បែប​នេះ​។ ខ្ញុំ​បាន​ចេញ​ពី​មជ្ឈមណ្ឌល Don Bosco ដោយ​មាន​ការ​តាំង​ចិត្ត​ជា​ថ្មី​ក្នុង​ការ​សំរេច​គោលដៅ​របស់​ស្ថានទូត​ក្នុង​ការ​គាំទ្រ​គំនិត​ផ្តួចផ្តើម ដែល​ជួយ​ផ្តល់​លទ្ធភាព​អោយ​ស្រ្តី និង​កុមារី​អោយ​សំរេច​ជោគជ័យ​លើ​សក្តានុពល​ពេញលេញ​របស់​គេ​បាន​។

យោង​តាម​របាយការណ៍​ឆ្នាំ ២០១៣ ស្តីពី​គំលាត​ជេនឌ័រ ក្នុង​សាកលលោក របស់​វេទិកា​សេដ្ឋកិច្ច​ពិភពលោក ប្រទេស​កម្ពុជា​ស្ថិត​ក្នុង​លំដាប់​លេខ ១០៤ ក្នុង​ចំណោម​ប្រទេស​ចំនួន ១៣៦ លើ​ផ្នែក​សមភាព​ជេនឌ័រ​។ ចំណាត់​ថ្នាក់​នេះ​នៅ​ទាប​ជាង​គេ​ក្នុង​ចំណោម​ប្រទេស​នៅ​តំបន់​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​ដែល​មាន​នៅ​ក្នុង​បញ្ជី​។ មាន​កុមារី​តែ ៧៨​% ប៉ុណ្ណោះ​ដែល​បាន​ចូល​រៀន​នៅ​ថ្នាក់​បឋមសិក្សា ចំណែក​កុមារា​មាន ៩៣​% ហើយ​មាន​ស្រ្តី​ចំនួន ៣៤​% មិន​ចេះ​អក្សរ ចំណែក​បុរស​មាន​តែ ១៧​%​ទេ (​នេះ​ជា​ចំនួន​ខ្ពស់​ពេក​ហើយ​)​។ គំលាត​គ្នា​នេះ​ធ្វើ​អោយ​កុមារី​នៅ​កម្ពុជា​ចាញ់​ប្រៀប ពីព្រោះ​គេ​គ្មាន​លទ្ធភាព​ស្មើ​គ្នា​ក្នុង​ការ​ទទួល​បាន​ការ​សិក្សា​អប់រំ​ជា​មូលដ្ឋាន​។

ដើម្បី​កាត់​បន្ថយ​គំលាត​គ្នា​ផ្នែក​ជេនឌ័រ ស្ថានទូត​អាមេរិក​កំពុង​តែ​ធ្វើការ​លើ​គំនិត​ផ្តួចផ្តើម​មួយ​ចំនួន ដើម្បី​គាំទ្រ​សមភាព​សំរាប់​ស្រ្តី​។ ឧទាហរណ៍ ទីភ្នាក់ងារ USAID កំពុង​ផ្តល់​ការ​បណ្តុះបណ្តាល​ស្តីពី​ភាព​ជា​អ្នក​ដឹកនាំ​ដល់​ស្រ្តី​ចំនួន ២៦០ នាក់ ដែល​មក​ពី​ខេត្ត​ចំនួន ៨ ដើម្បី​អោយ​គេ​ចេះ​ប្រើ​ទេពកោសល្យ​របស់​គេ​ជា​អ្នក​ដឹកនាំ​នៅ​ក្នុង​សហគមន៍​របស់​គេ​។ លើស​ពី​នេះ​ទៀត អ្នក​ស្ម័គ្រចិត្ត​របស់​ទីភ្នាក់ងារ Peace Corps បាន​បង្កើត​គណកម្មាធិការ​អភិវឌ្ឍន៍ និង​ជេនឌ័រ​មួយ ដែល​ធ្វើការ​ដើម្បី​ជំរុញ​ការ​ចូលរួម​របស់​ស្រ្តី និង​កុមារី នៅ​ក្នុង​ការ​សំរេច​ចិត្ត​ស្តីពី​ការ​ថែទាំ​សុខភាព និង​ការ​អប់រំ ហើយ​កាត់​បន្ថយ​អំពើ​ហឹង្សា​ក្នុង​គ្រួសារ និង​ហឹង្សា​ផ្លូវ​ភេទ តាមរយៈ​ការ​ធ្វើការ​ជាមួយ​កុមារា និង​បុរស​។

ជា​ឧទាហរណ៍​មួយ​នៃ​ការងារ​ដែល​ស្ថានទូត​អាមេរិក​កំពុង​ធ្វើ ដើម្បី​ជំរុញ​លទ្ធភាព​សំរាប់​ស្រ្តី​និង​កុមារី ទីភ្នាក់ងារ USAID បាន​ឧបត្ថម្ភកិច្ច​ពិភាក្សា​មួយ​របស់​ស្រ្តី​នៅឆ្នាំ​២០១៣​។ រូបថត​នេះ​ត្រូវ​បាន​ថត​នៅ​ឯ​កិច្ចពិភាក្សា​របស់​ស្រ្តី​នៅ​សង្កាត់​ដើម​មាន ក្រុង​តាខ្មៅ ខេត្ត​កណ្តាល នៅ​ថ្ងៃ​ទី ២ ខែ​មិនា ឆ្នាំ​២០១៣​។

មជ្ឈមណ្ឌល​បណ្តុះបណ្តាល​វិជ្ជាជីវៈ Don Bosco សំរាប់​កុមារី​មាន​គោលដៅ​ដូច​គោលដៅ​របស់​យើង​ច្រើន ដូច្នេះ ខ្ញុំ​រីករាយ​ដែល​ស្ថានទូត​អាច​ផ្តល់​អំណោយ​ថវិកា​ចំនួន ៣៩ ០០០ ដុល្លា​អាមេរិក នៅ​ឆ្នាំ​នេះ ដើម្បី​ជួយ​កុមារី​ក្នុង​ការ​ធ្វើការ​ជ្រើសរើស​បាន​ល្អ​នៅ​ក្នុង​ជីវិត ហើយ​ក្លាយ​ជា​ពលរដ្ឋ​ដែល​មាន​ភាព​សកម្ម នៅ​ក្នុង​សហគមន៍​របស់​គេ​។ ដោយសារ​កម្មវិធី​នេះ កុមារី​នៅ​ក្នុង​មជ្ឈមណ្ឌល Don Bosco នឹង​អាច​ប្រកួត​ប្រជែង​នៅ​ក្នុង​សាលា និង​នៅ​ក្នុង​ទីផ្សា​ការងារ និង​ក្លាយ​ជា​ពលរដ្ឋ​ល្អ ដែល​មាន​ការ​ចូលរួម​។

រូប​ខ្ញុំ​ថត​ជាមួយ​សិស្ស​នៅ​មជ្ឈមណ្ឌល​បណ្តុះបណ្តាល​វិជ្ជាជីវៈ Don Bosco។

កុមារី​នៅ​ Don Bosco មាន​ថាមពល និង​ទឹកចិត្ត​យ៉ាង​ច្រើន ហើយ​គេ​ធ្វើ​អោយ​ខ្ញុំ​មាន​សង្ឃឹម​ទៅ​លើ​អនាគត​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា​។ កុមារី​ទាំង​នេះខិតខំ​ធ្វើការ ហើយ​សម​នឹង​មាន​ឱកាស​ដូច​កុមារា​ដែរ ដើម្បី​សំរេច​បាន​នូវ​អ្វី​ដែល​គេ​ចង់​បាន​នៅ​ក្នុង​ជីវិត ទោះ​បី​គេប្រវត្តិ ឬ​ការ​លំបាក​យ៉ាង​ណា​ក្តី​។ ស្ថានទូត​អាមេរិក​គាំទ្រ​យ៉ាង​ខ្លាំង​ចំពោះ​បេសកកម្ម​របស់ Don Bosco និង​អង្គការ​ដទៃ​ជា​ច្រើន​ទៀត ដែល​តស៊ូ​ដើម្បី​កែ​លំអ​ជីវិត​រស់​នៅ​របស់​កុមារី​កម្ពុជា​។

តើ​យើង​អាច​ធ្វើ​អ្វី​បាន​ថែម​ទៀត ដើម្បី​អាច​ជួយ​ធ្វើ​អោយ​មាន​សមភាព សំរាប់​កុមារី​នៅ​កម្ពុជា​? សូម​ប្រាប់​យើង​នៅ​ក្នុង​ត្រង់​កន្លែង​ផ្តល់​មតិ​។

Supporting Cambodia’s Young Women

In recognition of International Youth Day on August 12, I would like to expand on the theme of my last blog to talk a bit more about what the Embassy is doing to help young women in Cambodia pursue their dreams and goals.

Earlier this year, I visited the young women and sisters at the Don Bosco Vocational Training Center for Girls in Phnom Penh with colleagues from USAID.

Earlier this year, I visited the young women and sisters at the Don Bosco Vocational Training Center for Girls in Phnom Penh with colleagues from USAID.

Earlier this year I had the honor to visit the Don Bosco Vocational Training Center for Girls in Phnom Penh, which has been chosen to receive a grant from the U.S. Embassy. The Don Bosco training center is one of several institutions run by the Salesian sisters of the Catholic Church in Cambodia and offers training to disadvantaged and orphaned girls.

Seeing the girls at the school was an emotional experience for me. These are girls who are determined to be successful despite the obstacles they have faced in life. Having a daughter myself, I know that as I’ve watched her grow through the years, I want to offer her the best opportunities in life. I was so impressed to meet the sisters and other staff of the school who have dedicated their lives to helping others seek such opportunities. I left the Don Bosco center recommitted to the Embassy’s goal of supporting initiatives that help empower women and girls to achieve their full potential.

According to the 2013 Global Gender Gap Report of the World Economic Forum (http://www.weforum.org/issues/global-gender-gap), Cambodia ranks 104 out of 136 countries in women’s equality, which is the lowest ranking of any of the Southeast Asian countries on the list. One of the areas where Cambodia scores lowest is the level of educational achievement for girls. Only 78 percent of girls are enrolled in primary-level education versus 93 percent for boys, and a troubling 34 percent of women are illiterate versus 17 percent for men (which is also too high). This gap clearly puts girls in Cambodia at a disadvantage, because they do not have equal access to basic education.

To help reduce the gender gap in Cambodia, the U.S. Embassy is working on a number of initiatives to support women’s equality. For instance, USAID is providing leadership training to 260 women from eight provinces so they can put their talents to use as leaders in their communities. In addition, Peace Corps volunteers have formed a gender and development committee which works to promote involvement of women and girls in education and health care decisions and to reduce domestic and sexual violence through early engagement with boys and men.

As an example of the work the U.S. Embassy is doing to promote access for women and girls, USAID supported a Women’s Dialogue in 2013.  This photo was taken at the Women’s Dialogue at Sangkat Deum Mean, Takmao town, Kandal province, on March 2, 2013.

As an example of the work the U.S. Embassy is doing to promote access for women and girls, USAID supported a Women’s Dialogue in 2013. This photo was taken at the Women’s Dialogue at Sangkat Deum Mean, Takmao town, Kandal province, on March 2, 2013.

The Don Bosco Vocational Training Center for Girls shares many of the same goals that we do, and so I was very pleased that the Embassy was able to award a $39,000 grant this year to help the girls to make good choices in life and to become active citizens in their communities. Thanks to this program, girls from the Don Bosco center will be in a better position to compete in school and the job market and to become productive and engaged citizens.

A picture of me with students at the Don Bosco Vocational Training Center

A picture of me with students at the Don Bosco Vocational Training Center

The girls at Don Bosco have limitless energy and enthusiasm and they fill me with hope for the future of Cambodia. These girls work hard and deserve the same opportunities as boys to accomplish what they want in life, no matter their backgrounds or hardships. The U.S. Embassy strongly supports the mission of Don Bosco and the many other organizations that are dedicated to improving the lives of Cambodian girls.

What more can be done so that we can all support equality for girls in Cambodia? Please let us know in the comments section.

សំលេង​ដ៏​ខ្លាំង​មួយ​សំរាប់​ស្រ្តី​កម្ពុជា

ក្នុង​ពេល​ថ្មី​ៗ​នេះ ខ្ញុំ​បាន​ឈាន​ដល់​ដំណាក់កាល​សប្បាយ​ផង បារម្ភ​ផង ដោយ​កូន​ស្រី​ពៅនិង​ជា​កូនស្រី​តែ​មួយ​របស់​ខ្ញុំ ឈ្មោះ Caitlyn បាន​ចាកចេញ​ពី​ផ្ទះ​ដើម្បី​ចូល​រៀន​នៅ​មហាវិទ្យាល័យ​ក្នុង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​។ ដូច​ឪពុក​ល្អ​ទាំងអស់​ដែរ ខ្ញុំ​ចង់​អោយ​កូន​របស់​ខ្ញុំ​​មាន​ឱកាស​ល្អ​បំផុត​ក្នុង​ការ​ទទួល​បាន​ជោគជ័យ​ក្នុង​ជីវិត តែ​ពេល​ខ្លះ ខ្ញុំ​មាន​កង្វល់​ថា​នាង​អាច​គ្មាន​ឱកាស​ដូច​មិត្ត​រួម​ថ្នាក់ និង​សហការី​របស់​នាង ដោយសារ​នាង​ជា​នារី​។ គួរ​អោយ​ស្តាយ ដែល​ការ​រើសអើង​ទៅ​លើ​នារី​បន្ត​នៅ​តែ​ជា​បញ្ហា សូម្បី​នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ក៏​នៅ​មាន​ដែរ​។

រដ្ឋាភិបាល​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ផ្តល់​អាទិភាព​ខ្ពស់​ទៅ​លើ​សិទ្ធិ​របស់​ស្រ្តី ទាំង​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស ទាំង​នៅ​ជុំវិញ​ពិភពលោក​។ ពង្រាង​ច្បាប់​ដំបូង​បំផុត​ដែល​ត្រូវ​បាន​ចុះ​ហត្ថលេខា​អោយ​ទៅ​ជា​ច្បាប់​ដោយ​លោក​ប្រធានាធិបតី Obama នៅ​ពេល​លោក​ឡើង​កាន់​តំណែង​នៅ​ឆ្នាំ ២០០៩ គឺ​ជា​ច្បាប់​ដែល​ធ្វើ​អោយ​ស្រ្តី​មាន​ភាព​ងាយ​ស្រួល​ក្នុង​ការ​ប្តឹង​ប្រឆាំង​នឹង​ការ​រើស​អើង​លើ​ប្រាក់​បៀវត្ស ក្នុង​ជួរ​អ្នក​ធ្វើការ ហើយ​វា​នៅ​តែ​ជា​អាទិភាព​កំពូល តាំង​ពី​ពេល​នោះ​មក​។

លោក​ប្រធានាធិបតី Obama ចុះ​ហត្ថលេខា​អោយ​អនុវត្ត​ច្បាប់​ដែល​ជួយ​បង្រួម​គំលាត​គ្នា រវាង​បៀវត្ស​របស់​បុរស និង​បៀវត្ស​របស់​ស្រ្តី នៅ​ខែ​មេសា ឆ្នាំ ២០១៤ (AP Photo/Susan Walsh, File) ។

ខ្ញុំមានការ​ប្តេជ្ញាចិត្ត​ដូច​លោក​ប្រធានាធិបតី Obama ដែរ នៅ​ក្នុង​ការ​លើក​កំពស់​សិទ្ធិ សន្តិសុខ និង​ភាព​ថ្លៃថ្នូរ​របស់​ស្រ្តី និង​កុមារី ហើយ​នឹង​ធ្វើ​អ្វី​ៗ​គ្រប់​យ៉ាង​តាម​ដែល​ខ្ញុំ​អាច​ធ្វើ​បាន​ក្នុង​នាម​ជា​ឯកអគ្គរដ្ឋទូត ដើម្បី​ជួយ​ប្រជាជន​កម្ពុជា ក្នុង​ការ​កសាង​ប្រទេស​មួយ​ដែល​ក្នុង​នោះ បុរស និង​ស្រ្តី​រស់នៅ និង​ធ្វើការ​ជាមួយ​គ្នា​ដោយ​ស្មើ​ភាព​។

ជនជាតិ​ខ្មែរ​ម្នាក់​ដែល​មាន​លក្ខណៈ​ពិសេស និង​មាន​ភាព​ប្តូរ​ផ្តាច់​ដើម្បី​សំរេច​គោលដៅ​នេះ​គឺ​លោកស្រី ធីដា ឃឹះ ដែល​ជា​ស្ថាបនិក និង​ជា​នាយក​ប្រតិបត្តិ​នៃ​អង្គការ SILAKA ដែល​ជា​អង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល​ខ្មែរ​មួយ ដែល​ផ្តល់​ការ​បណ្តុះបណ្តាល​ផ្នែក​អភិបាលកិច្ច​ល្អ និង​សមភាព​ជេនឌ័រ​។ ខ្ញុំ​បាន​ជួប​លោកស្រី ធីដា បន្ទាប់​ពី​មក​ដល់​ប្រទេស​កម្ពុជា​ជា​ឯកអគ្គរដ្ឋទូត​ភ្លាម នៅ​ឆ្នាំ ២០១២​។ យើង​បាន​ក្លាយ​ជា​មិត្តភក្តិ​ភ្លាម ហើយ​លោកស្រី​ព្រម​ធ្វើ​ជា​សមាជិក​នៃ​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ផ្តល់​យោបល់​នៃ​អង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល​របស់​ខ្ញុំ ដែល​ជួយ​ធ្វើ​អោយ​ខ្ញុំ​យល់​បាន​ច្បាស់​ពី​បញ្ហា​ដែល​ប្រទេស​កម្ពុជា​ប្រឈម​ជាមួយ និង​វិធី​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​អាច​នឹង​ជួយ​បាន​។

លោកស្រី​ធីដា​បាន​ធ្វើការ​ទាក់ទង​នឹង​បញ្ហា​ស្រ្តី​នៅ​កម្ពុជា​អស់​រយៈពេល​ជាង ២ ទសវត្ស​ហើយ ហើយ​ក្នុង​អំឡុង​ពេល​នេះ លោកស្រី​បាន​ប្រមូល​ព័ត៌មាន និង​បទពិសោធន៍​បាន​ច្រើន​។ លោកស្រី​គឺជា​អ្នក​តស៊ូ​មតិ​ដោយ​មិន​ខ្លាច​នឿយ​ហត់ មិន​មែន​គ្រាន់តែ​ដើម្បី​សមភាព​សំរាប់​ស្រ្តី​តែ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ តែ​ថែម​ទាំង​ដើម្បី​អ្នក​ក្រ និង​អ្នក​ទាំង​ឡាយ​ណា​ដែល​ខិតខំ​ធ្វើ​អោយ​មាន​ការ​ទទួល​ស្គាល់​សិទ្ធិ​ជា​មូលដ្ឋាន​របស់​គេ​។

កង្វល់​មួយ​ក្នុង​ចំណោម​កង្វល់​ធំ​ជាង​គេ​របស់​លោកស្រី​ធីដា ហើយ​ជា​កង្វល់​ដែល​ខ្ញុំ​មាន​ដូច​លោកស្រី​ដែរ គឺ​ការ​មិន​សូវ​មាន​ស្រ្តី​នៅ​ក្នុង​មុខ​តំណែង​ដឹកនាំ នៅ​កម្ពុជា​។ លោកស្រី​ធីដា​យល់​ថា ដើម្បី​អោយ​កម្ពុជា​អាច​បន្ត​មាន​ការ​អភិវឌ្ឍន៍ ស្រ្តី​ត្រូវតែ​មាន​តួនាទី​ច្រើន​ឡើង នៅ​ក្នុង​គ្រប់​វិស័យ​ទាំងអស់​នៃ​សង្គម រាប់​ពី​ផ្នែក​ជំនួញ និង​ការ​សិក្សា​អប់រំ​ដល់​នយោបាយ​។ ដើម្បី​អោយ​មាន​ដូច្នេះ​ទៅ​បាន ស្រ្តី​ខ្មែរ​ត្រូវតែ​មាន​ឱកាស​ដូច​បុរស​ដែរ ហើយ​អាច​ប្រលង​ប្រជែង​ជាមួយ​បុរស​លើ​មូលដ្ឋាន​ស្មើ​ភាព​គ្នា​។ បញ្ហា​នេះ​មិន​មែន​មាន​តែ​នៅ​កម្ពុជា​តែ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ​ តែ​នៅ​កម្ពុជា​វា​មាន​ភាព​ស្រួចស្រាវ ដោយ​ក្នុង​នោះ​ ស្រ្តី​កាន់​មុខ​តំណែង​តិចតួច​ប៉ុណ្ណោះ​ក្នុង​រដ្ឋាភិបាល​។

លោកស្រី ធីដា ឃឹះ ដែល​ជា​ស្ថាបនិក និង​ជា​នាយក​ប្រតិបត្តិ​នៃ​អង្គការ SILAKA ។

ស្ថានទូត​អាមេរិក​នៅ​កម្ពុជា​ខិតខំ​ធ្វើការ​រាល់​ថ្ងៃ​ដើម្បី​កាត់​បន្ថយ​វិសមភាព​ជេនឌ័រ ហើយ​ជំរុញ​អោយ​មាន​ការ​ចូលរួម​របស់​ស្រ្តី​។ ឧទាហរណ៍ ទីភ្នាក់ងារ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​សំរាប់​ការ​អភិវឌ្ឍន៍​អន្តរជាតិ (USAID) ផ្តល់​កម្ចី​ដល់​ស្រ្តី​ជា​កសិករ​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​កម្មវិធី​ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ថា HARVEST ដែល​មាន​បំណង​កាត់​បន្ថយ​ភាព​ក្រីក្រ និង​កង្វះ​អាហារូបត្ថម្ភ ដោយ​បង្កើន​ផលិតកម្ម​ស្បៀង​។ កម្ចី​ទាំង​នេះ​ពី​ទីភ្នាក់ងារ USAID ដៅ​លើ​កសិករ​ជា​ស្រ្តី ពីព្រោះ​យើង​យល់​ពី​តួនាទី​ដ៏​សំខាន់​របស់​ស្រ្តី​នៅ​ក្នុង​សេដ្ឋកិច្ច​នៃ​សង្គម​កម្ពុជា ពិសេស​នៅ​តំបន់​ជនបទ​។ ការ​ទទួល​បាន​ថវិកា​សំរាប់​ស្រ្តី​ជា​កសិករ​ធ្វើ​អោយ​គេ​អាច​មាន​ឯករាជ្យ​ដោយ​ខ្លួន​ឯង​ផ្នែក​ថវិកា ហើយ​មាន​ភាព​សកម្ម​នៅ​ក្នុង​សហគមន៍​របស់​គេ​។

ថ្វី​បើ​យើង​ធ្វើ​បាន​យ៉ាង​ដូច្នេះ​ក្តី​ដើម្បី​ជួយ​ដល់​សិទ្ធិ​របស់​ស្រ្តី​នៅ​កម្ពុជា វា​មិន​ច្រើន​ទេ បើ​ប្រៀបធៀប​នឹង​ការ​ខិតខំ​របស់​អង្គការ​ក្នុង​ស្រុក ដូចជា​អង្គការ SILAKA ដែល​ធ្វើការ​លើ​បញ្ហា​ទាំង​នេះ​រាល់​ថ្ងៃ​នោះ​។គ្មាន​អង្គការ​ឬ​រដ្ឋាភិបាល​ក្រៅណា​មួយ​ធ្វើការ​តស៊ូ​មតិ​លើ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​នៅ​កម្ពុជា​បាន​ល្អ​ដូច​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ទេ ដូច្នេះ គោលដៅ​ទីមួយ​របស់​យើង​គឺ​គាំទ្រ​ការ​ខិតខំ​នេះ និង​ធ្វើ​ជា​ប្រភព​ធនធាន​។

ឧទាហរណ៍ ស្ថានទូត​អាមេរិក​បាន​ផ្តល់​ជំនួយ​ថវិកាក្នុងឆ្នាំ ២០១២ និង ២០១៣ ដល់​អង្គការ​មួយ​ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ថា គណកម្មាធិការ​ដើម្បី​ជំរុញ​ស្រ្តី​ក្នុង​ឆាក​នយោបាយ (CPWP) ដែល​នៅ​ពេល​នេះ អង្គការ SILAKA ធ្វើ​ជា​ប្រធាន ។ CPWP ផ្តោត​ការ​យក​ចិត្ត​ទុកដាក់​ទៅ​លើ​គំរោង​ដែល​ផ្តល់​អំណាច​ដល់​ស្រ្តី​ខ្មែរ​នៅ​តាម​លំដាប់​ថ្នាក់​មូលដ្ឋាន អោយ​ចូលរួម​ក្នុង​រដ្ឋាភិបាល ដោយ​បណ្តុះបណ្តាល​ពួកគេ​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​សេចក្តី​សំរេច​ចិត្ត ភាព​ជា​អ្នក​ដឹកនាំ ការ​ឡើង​និយាយ​នៅ​ចំពោះ​មុខ​សាធារណៈ និង​ការ​ចង​គ្នា​ជា​បណ្តាញ​។

លោកស្រី​ធីដា​គឺជាសមាជិកដែលសកម្ម ហើយនិយាយឥតសំចៃនៅក្នុង CPWP ដែល​នៅ​ក្នុង​នោះ លោកស្រី​បាន​គាំទ្រ​ប្រព័ន្ធ​បញ្ជី​បេក្ខជន​មួយ ដែល​មាន​ការ​ឆ្លាស់​គ្នា​រវាង​បុរស និង​ស្រ្តី ដើម្បី​បង្កើន​តំណាង​ជា​ស្រ្តី​នៅ​ក្នុង​រដ្ឋាភិបាល​។ ដោយ​ត្រូវ​បាន​ហៅ​ថា​ជា​ប្រព័ន្ធ “​សុនវិច​” ការ​ប្រើ​ប្រព័ន្ធ​នេះ​អាច​បង្កើន​ចំនួន​តំណាង​ជា​ស្រ្តី​នៅ​លំដាប់​ថ្នាក់​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃុំ ក្នុង​រដ្ឋសភា​ជាតិ និង​ក្នុង​គ្រប់​លំដាប់​ថ្នាក់​ទាំងអស់​នៃ​រដ្ឋាភិបាល​។ វា​ជា​សំណើ​មួយ​ដែល​គេ​គួរ​តែ​ពិចារណា​។
សំលេង​របស់​អ្នកស្រី​ធីដា លើ​បញ្ហា​សិទ្ធិ​ស្រ្តី​ត្រូវ​បាន​គេ​លឺ​ឆ្ងាយ​ហួស​ពី​ប្រទេស​កម្ពុជា ដោយ​រួម​ទាំង​ដល់​ថ្នាក់​ខ្ពស់​បំផុត​នៃ​រដ្ឋាភិបាល​។ នៅ​ពេលលោកស្រី Hillary Clinton អតីត​រដ្ឋមន្រ្តី​ក្រសួង​ការបរទេស​សហរដ្ឋ​អាមេរិក មក​ធ្វើ​ទស្សនកិច្ច​នៅ​កម្ពុជា ដើម្បី​សម្ពោធ​គំរោង​ស្តីពី​គំនិត​ផ្តួចផ្តើម​នៅ​តំបន់​មេគង្គ​ក្រោម នៅ​ឆ្នាំ​២០១២ លោកស្រី ធីដា ត្រូវ​បាន​អញ្ជើញ​អោយ​ចូលរួម​នៅ​ក្នុង​កិច្ច​ពិភាក្សា​ថ្នាក់​ខ្ពស់ ស្តីពី​ការ​ផ្តល់​អំណាច​ដល់​ស្រ្តី​។ នៅ​ពេល​មាន​មតិ លោកស្រី ធីដា បាន​ជំរុញ​ករណី​អោយ​មាន​ស្រ្តី​ជា​មេ​ដឹកនាំ​អោយ​បាន​ច្រើន នៅ​ក្នុង​តំបន់​មេគង្គ​ក្រោម​។ ការ​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់ និង​ការ​ប្តេជ្ញាចិត្ត​របស់​លោកស្រី​ចំពោះ​សិទ្ធិ​របស់​ស្រ្តី មិន​មែន​គ្រាន់តែ​នៅ​កម្ពុជា​តែ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ តែ​ថែម​ទាំង​នៅ​ជុំវិញ​តំបន់​ផង​ដែរ បាន​ធ្វើ​អោយ​ខ្ញុំ និង​អ្នក​ឯ​ទៀត​គ្រប់​គ្នា ដែល​បាន​លឺ​លោកស្រី​និយាយ​មាន​ការ​ចាប់​អារម្មណ៍​យ៉ាង​ខ្លាំង​។

លោកស្រី Hillary Clinton អតីត​រដ្ឋមន្រ្តី​ក្រសួង​ការបរទេស​សហរដ្ឋ​អាមេរិក នៅ​ក្នុង​កិច្ច​ពិភាក្សា​ស្តីពី​គោលនយោបាយ​ផ្តល់​សិទ្ធិ​អំណាច​ដល់​ស្រ្តី និង​សមភាព​ជេនឌ័រ ក្នុង​សណ្ឋាគារ Sofitel នៅ​ខេត្ត​សៀមរាប ក្នុង​ឆ្នាំ ២០១២​។

នៅ​ដើម​ឆ្នាំ​នេះ លោកស្រី Clinton បាន​ថ្លែង​ទៅ​កាន់​ក្រុម​វាគ្មិន​របស់​សហប្រជាជាតិ នៅ​ទិវា​នារី​អន្តរជាតិ​ថា “​សមភាព​សំរាប់​ស្រ្តី​នៅ​តែ​ជា​ការងារ​ធំ​ដែល​មិន​ទាន់​ចប់​នៅ​ឡើយ​ទេ​នៅ​ក្នុង​សតវត្ស​ទី ២១​”។ ខ្ញុំ​យល់​ស្រប​ទាំង​ស្រុង​។ គ្មាន​សង្គម​ណា​អាច​សំរេច​សក្តានុពល​ពេញលេញ​របស់​ខ្លួន​បាន​ទេ រហូត​ទាល់​តែ​ស្រ្តី ដែល​មាន​ចំនួន​ត្រូវ​ជា​ពាក់កណ្តាល​នៃ​ប្រជាជន មាន​ឱកាស​ដូច​បុរស​ដែរ​។

ខ្ញុំ​សូម​អរគុណ​ចំពោះ​អ្វី​ៗ​ទាំងអស់​ដែល​លោក​ស្រី​ធីដា ឃឹះ ធ្វើ ដើម្បី​គាំទ្រ​អោយ​មាន​សមភាព​សំរាប់​ស្រ្តី​នៅ​កម្ពុជា​។ មនុស្ស​ដូចជា​លោកស្រី ធីដា និង​សហការី​របស់​លោកស្រី​នៅ​ក្នុង​អង្គការ SILAKA ធ្វើ​អោយ​យើង​សង្ឃឹម​ចំពោះ​អនាគត តែ​ផ្លូវ​ដើរ​នៅ​វែង​ឆ្ងាយ​។ ខ្ញុំ​សង្ឃឹម​ថា គំរូ​របស់​លោកស្រី​នឹង​បំផុស​ទឹក​ចិត្ត​លោក​អ្នក​អោយ​ជួយ​ក្នុង​ការ​ខិតខំ​ដ៏​សំខាន់​នេះ​។

A Strong Voice for Cambodian Women

I recently reached a bittersweet milestone – my youngest child and only daughter, Caitlyn, left home to attend college in the United States. Like all good fathers, I want my children to have the best chance to succeed in life, but I sometimes worry that she may not have the same opportunities as her classmates and colleagues simply because she is a woman. Unfortunately, discrimination against women continues to be a problem, even in the United States.

The U.S. government places a high priority on women’s rights, both at home and around the world. The very first bill signed into law by President Obama when he took office in 2009 was a law to make it easier for women to file lawsuits for pay discrimination in the workforce, and it has remained a top priority ever since.

President Obama signing an executive action to help close the pay gap between men and women in April 2014.(AP Photo/Susan Walsh, File)

President Obama signing an executive action to help close the pay gap between men and women in April 2014.(AP Photo/Susan Walsh, File)

I share President Obama’s commitment to improving the rights, security, and dignity of women and girls and will do everything in my power as Ambassador to help Cambodians to build a country where men and women live and work together as equals.

One extraordinary Cambodian who is dedicated to this goal is Thida Khus, the founder and executive director of SILAKA, a Cambodian NGO that provides training on gender equality and good governance. I first met Thida shortly after arriving in Cambodia as the Ambassador in 2012. We soon became friends, and she graciously agreed to be a member of my Non-Governmental Organization (NGO) Advisory Council, which helps me to better understand the issues facing Cambodia and the ways that the U.S. government may be able to help.

Thida has worked on women’s issues in Cambodia for more than two decades, and during this time she has developed a wealth of information and experience. She is a tireless advocate not only for women’s equality but also for the poor and for all who struggle for recognition of their basic human rights.

One of Thida’s biggest concerns – and one that I share – is the lack of women in leadership positions in Cambodia. Thida understands that if Cambodia is going to continue to develop, women must play an increasing role in all sectors of society, from business to education to politics. In order for this to happen, Cambodian women must have the same opportunities as men and to compete with men on an equal basis. This is not a problem that is limited to Cambodia but it is particularly acute here, where women hold only a small fraction of government positions.

Thida Khus, founder and Executive Director of SILAKA.

Thida Khus, founder and Executive Director of SILAKA.

The U.S. Embassy in Cambodia works hard every day to reduce gender inequality and to promote the inclusion of women. For instance, the U.S. Agency for International Development (USAID) provides loans to women farmers as part of the HARVEST program, which seeks to reduce poverty and malnutrition by increasing food production. These USAID-backed loans target women farmers because we understand the crucial role that women play in Cambodian economic society, particularly in rural areas. Access to finance for women farmers empowers them to become more financially independent and more active in their communities.

But for all that we do to support women’s rights in Cambodia, it pales in comparison to the efforts of home-grown organizations like SILAKA that work on these issues day in and day out. No outside government or organization can advocate for human rights in Cambodia as effectively as Cambodians can, and so our primary goal is to support their efforts and to serve as a resource.

For example, the Embassy provided financial support in 2012 and 2013 to an organization called the Committee to Promote Women in Politics (CPWP), which is currently chaired by SILAKA. The CPWP focuses on projects that empower Cambodian women at the grassroots level to participate in government by giving them training in decision making, leadership, public speaking, and networking.

Thida is an active and outspoken member of the CPWP, where she has advocated for a candidate list system that alternates between men and women in an effort to ensure that women are better represented in government. Known as a “sandwich” system, Thida’s proposal would greatly increase the number of women in commune councils, in the National Assembly, and at every level of government. It is a proposal worth considering.

Thida’s voice on women’s rights issues is heard far beyond Cambodia, including at the highest levels of government. When then-Secretary of State Hillary Clinton visited Cambodia in 2012 to launch the Lower Mekong Initiative, Thida was invited to participate in a high-level dialogue on women’s empowerment. In her comments, Thida made a compelling case for the need to increase the number of women leaders across the Lower Mekong region. Thida’s passion and commitment to women’s rights – not just in Cambodia but around the region – made a powerful impact on me and on everyone else who heard her speak.

Former U.S. Secretary of State Hillary Rodham Clinton, at the Gender Equality and Women's Empowerment Policy Dialogue at the Sofitel Hotel in Siem Reap, Cambodia in 2012.

Former U.S. Secretary of State Hillary Rodham Clinton, at the Gender Equality and Women’s Empowerment Policy Dialogue at the Sofitel Hotel in Siem Reap, Cambodia in 2012.

Earlier this year, on International Women’s Day, Hillary Clinton told a UN panel that equality for women “remains the great unfinished business of the 21st century.” I wholeheartedly agree. No society can achieve its full potential until women – a full half of the population – have the same opportunities as men.

I am grateful for all that Thida Khus does to support women’s equality in Cambodia. People like Thida and her colleagues at SILAKA give us hope for the future, but there is still a long way to go. I hope that Thida’s example will inspire you to help in this important effort.

បញ្ចប់ទាសភាពសម័យទំនើប

ដូច​លោក​ John​ Kerr​y ​រដ្ឋ​មន្រ្តី​ក្រសួង​ការ​បរទេស​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ បាន​ធ្វើ​ការ​កត់​សំគាល់​ក្នុង​ពេល​ថ្មីៗ​​នេះ​​ថា​ មាន​ប្រជាជន​ចំនួន​ជាង​ ២០​ លាន​នាក់​នៅ​ទូទាំង​ពិភពលោក​ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាប់​ធ្វើ​ជា​ទាសករ​ ហើយ​​យើង​​ម្នាក់ៗ​​មាន​ការ​ទទួល​ខុសត្រូវ​ក្នុង​ការ​ជួយ​បញ្ចប់​បទ​ឧក្រិដ្ឋ​នេះ។​ ហេតុ​ដូច្នេះ​ហើយ​បាន​ជា​ការិយាល័យ​តាម​​ដាន​​ និង​ប្រយុទ្ធ​នឹង​ការ​ជួញ​ដូរ​មនុស្ស​របស់​ក្រសួង​ការ​បរទេស​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ ក្រោម​ការ​ដឹកនាំ​របស់​ឯក​អគ្គ​រដ្ឋ​ទូត​ Lui​s ​Cdebaca​ កំពុង​ធ្វើ​ការ​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​នឹង​ការ​ជួញដូរ​មនុស្ស​នៅ​ជុំវិញ​ពិភពលោក។​ នៅ​កម្ពុជា​ ស្ថានទូត​សហ​រដ្ឋ​អាមេរិក​បាន​កំណត់​យក​ការ​ប្រយុទ្ធ​​នេះ​ជា​អាទិភាព​មួយ​​ក្នុង​ចំណោម​អាទិភាព​កំពូលៗ​​របស់​យើង។​ ក្នុង​ពេល​​លោក​ប្រធានា​ធិបតី​ Obama​ មក​ធ្វើ​ទស្សនកិច្ច​នៅ​កម្ពុជា​ កាល​ពី​ឆ្នាំ ២០១២​ ទី​ប្រឹក្សា​ជាន់ខ្ពស់​របស់​លោក​ប្រចាំ​​នៅ​សេតវិមាន​ ឈ្មោះ ​Valarie​ Jarrett​ និង​ Samantha​ Power​ (ដែល​នៅ​ពេល​នេះ​គឺ​ជា​ឯកអគ្គរដ្ឋ​ទូត​អាមេរិក​​ប្រចាំ​នៅ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ)​ បាន​គូស​បញ្ជាក់​ពី​បញ្ហា​​នេះ​ ហើយ​បាន​ជួប​ជាមួយ​អ្នក​ធ្លាប់​រងគ្រោះ​ដោយ​ការ​​ជួ​ញ​ដូរ ​ហើយ​និង​តំណាង​មក​ពី​អង្គការ​មិនមែន​រដ្ឋាភិបាល​សំខាន់ៗ​ដែល​ធ្វើ​ការ​ប្រឆាំង​នឹង​ការ​ជួញ​ដូរ​មនុស្ស ​នៅ​ក្នុង​ការ​​ពិភាក្សា​មួយ​ ដែល​ខ្ញុំ​បាន​រៀបចំ។​ វា​ជា​ការ​គួរ​អោយ​អាណោចអាធម្ម​ណាស់​នៅ​ពេល​លឺរឿង​ជាច្រើន​ស្តី​ពី​ការ​ដែល​​ជន​​ជាតិ​ខ្មែរ​រង​ការ​បង្ខំ​អោយ​ធ្វើ​ការ​ដូច​ទាសករ​ ឬ​រង​ការ​កេង​ប្រវ័ញ្ច​ផ្លូវភេទ។ ​ស្ថានទូត​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​នៅ​តែ​មាន​​ការ​ប្តេជ្ញា​ចិត្ត​​ក្នុង​ការ​ធ្វើការ​ជាមួយ​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ ដើម្បី​ជំរុញ​ការ​ខិតខំ​​ក្នុង​ការ​បញ្ចប់​ការ​ជួញ​ដូរ​មនុស្ស ​នៅ​កម្ពុជា។​

បុគ្គលិកស្ថានទូតសហរដ្ឋអាមេរិកគាំទ្រយុទ្ធនាការតាមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គម សំរាប់ទិវាពិភពលោកដែលកំណត់ដោយអង្គការសហប្រជាជាតិដើម្បីប្រឆាំងនឹងការជួញដូរមនុស្ស ដែលលើកទឹកចិត្តអោយគេសំដែងសាមគ្គីភាពជាមួយជនរងគ្រោះដោយការជួញដូរមនុស្ស។ រូបនេះត្រូវបានបង្ហោះនៅក្នុងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គមរបស់យើង តាមគេហទំព័រ Tweeter  #Igivehope

បុគ្គលិក​ស្ថានទូត​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​គាំទ្រ​យុទ្ធនាការ​តាម​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​សង្គម សំរាប់​ទិវា​ពិភពលោក​ដែល​កំណត់​ដោយ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ដើម្បី​ប្រឆាំង​នឹង​ការ​ជួញដូរ​មនុស្ស ដែល​លើក​ទឹកចិត្ត​អោយ​គេ​សំដែង​សាមគ្គីភាព​ជាមួយ​ជន​រងគ្រោះ​ដោយ​ការ​ជួញដូរ​មនុស្ស​។ រូប​នេះ​ត្រូវ​បាន​បង្ហោះ​នៅ​ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​សង្គម​របស់​យើង តាម​គេហទំព័រ Tweeter #Igivehope

ការ​ជួញដូរ​មនុស្ស គឺ​​ជា​បញ្ហា​ប្រឈម​ដ៏​ពិបាក​បំផុត​ផ្នែក​សិទ្ធិ​មនុស្ស ​នា​សម័យកាល​យើង​នេះ។ ​រដ្ឋាភិបាល​សហរដ្ឋ​​អាមេរិក​បាន​ដឹកនាំ​គេ​​ក្នុង​ការ​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​នឹង​ការ​ជួញដូរ​មនុស្ស ​ដោយ​ផ្តោត​សំខាន់​លើ​​ការ​ការពារ​កុំ​អោយ​មាន​​ការ​ជួញ​ដូរ​ ការ​ការពារ​ជន​រងគ្រោះ ​ការ​នាំ​ខ្លួន​មក​កាត់ទោស​ និង​ភាព​ជា​ដៃគូ។ ​ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំៗ​ ក្រសួង​ការ​បរទេស​​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ចេញ​ផ្សាយ​របាយការណ៍​​ស្តី​ពី​ការ​ជួញដូរ​មនុស្ស ​ដែល​ចងក្រង​ឯកសារ​ស្តី​ពី​លក្ខណៈ ​និង​ទំហំ​នៃ​​ការជួញ​ដូរ​មនុស្ស​ នៅ​តាម​បណ្តា​ប្រទេស​នានា ​ជុំវិញ​ពិភពលោក​ ដោយ​រួម​ទាំង​នៅ​ក្នុង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ផង​ដែរ​ ហើយ​បាន​កំណត់​សកម្មភាព​ជាច្រើន​ប្រឆាំង​នឹង​ការ​ជួញដូរ​មនុស្ស ​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​នានា​អាច​ធ្វើ​បាន។​ ដោយ​ត្រូវ​​បាន​ចង​ក្រង​ដោយ​ការិយាល័យ​តាម​ដាន​ និង​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​នឹង​ការ​ជួញ​ដូរ​មនុស្ស ​របាយការណ៍​​នេះ​គឺ​ជា​ការ​ពិនិត្យ​​មើល​ឡើងវិញ​យ៉ាង​ពេញលេញ​បំផុត​ក្នុង​ពិភពលោក​ទៅ​លើ​ការ​ខិតខំ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​នានា​​ក្នុង​ការ​ប្រឆាំង​នឹង​​ការ​​ជួញ​ដូរ​មនុស្ស។

របាយការណ៍ស្តីពីការជួញដូរមនុស្សនេះគឺជាប្រភពឯកសារពេញលេញប្រឆាំងការជួញដូរមនុស្សសំរាប់អោយរដ្ឋាភិបាលនានានៅជុំវិញពិភពលោក។ លោក John Kerry រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងការបរទេសសហរដ្ឋអាមេរិកបានហៅរបាយការណ៍នេះថា ជា “ផែនទីផ្លូវ” មួយសំរាប់ប្រឈមនឹងបញ្ហាដ៏គួរអោយស្អប់ខ្ពើមនៃការជួញដូរមនុស្ស។

របាយការណ៍​ស្តីពី​ការ​ជួញដូរ​មនុស្ស​នេះ​គឺ​ជា​ប្រភព​ឯកសារ​ពេញលេញ​ប្រឆាំង​ការ​ជួញដូរ​មនុស្ស​សំរាប់​អោយ​រដ្ឋាភិបាល​នានា​នៅ​ជុំវិញ​ពិភពលោក​។ លោក John Kerry រដ្ឋមន្រ្តី​ក្រសួង​​ការ​បរទេស​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​បាន​ហៅ​របាយការណ៍​នេះ​ថា ជា “​ផែនទី​ផ្លូវ​” មួយ​សំរាប់​ប្រឈម​នឹង​បញ្ហា​ដ៏​គួរ​អោយ​ស្អប់​ខ្ពើម​នៃ​ការ​ជួញដូរ​មនុស្ស​។

​​ដោយ​ប្រើ​អនុសាសន៍​​នៅ​ក្នុង​របាយការណ៍​​នេះ​ ស្ថានទូត​សហរដ្ឋអាមេរិក​ធ្វើ​ទំនាក់ទំនង​យ៉ាង​សកម្ម​ជាមួយរាជរដ្ឋា​ភិបាល​កម្ពុជា ​ដើម្បី​រក​មធ្យោបាយ​កែ​លំអ​សមត្ថភាព​​របស់​ភាគី​កម្ពុជា​​ក្នុងការ​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​នឹង​ការ​ជួញដូរ​មនុស្ស។ ​ស្ថាប័ន​ទី​ភ្នាក់ងារ​ជាច្រើន​របស់​សហរដ្ឋ​អាមេរិ​ក​ ដូចជា​ការិយាល័យ​ស៊ើប​អង្កេតសហព័ន្ធ (FBI) ផ្នែក​ស៊ើប​អង្កេត​​របស់​ក្រសួង​សន្តិសុខ​មាតុភូមិ​សហរដ្ឋ​អាមេរិ​ក​ ​ និង​ការិយាល័យ​សន្តិសុខ​សំរាប់​ផ្នែកការ​ទូត​របស់​ក្រសួង​ការ​បរទេស​​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ ធ្វើការ​ជាមួយគ្នា​ដើម្បី​ជួយ​សមភាគី​កម្ពុជា​ ក្នុង​ការ​ពង្រឹង​ការ​អនុវត្ត​ច្បាប់ ​និង​ការ​កាត់ទោស​​ក្នុង​​ករណី​ជួញ​ដូរ​មនុស្ស។ ដើម្បី​លើក​កំពស់​ការ​ខិតខំ​របស់​យើង​ក្នុង​ការ​ប្រឆាំង​នឹង​ការ​ជួញដូរ​មនុស្ស ​ស្ថានទូត​​សហ​រដ្ឋ​​អាមេរិក​បាន​បើក​ការ​បណ្តុះ​បណ្តាល​ស្តី​ពី​ការប្រ​ឆាំង​នឹង​ការ​ជួញ​ដូរ​មនុស្ស ​នៅ​ក្នុង​ខែ​នេះ​​សំរាប់​បុគ្គលិក​របស់​យើង​​គ្រប់​គ្នា ​ទាំង​បុគ្គលិក​អាមេរិក​ ទាំង​បុគ្គលិក​ខ្មែរ។ ​ការ​បណ្តុះ​បណ្តាល​នេះ​មាន​គូ្រក្នុង​ក្រុម​ចំរុះ​មក​ពី​ទី​ភ្នាក់ងារ​​ផ្សេង​​គ្នា​ ដែល​រួម​មាន​អ្នក​ឯកទេស​មក​ពី​ក្រសួង​សន្តិសុខ​មាតុភូមិ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ ទី​ភ្នាក់ងារ​ស៊ើប​អង្កេត​ FBI ​និង​ក្រសួង​​ការ​បរទេស​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ ដើម្បី​ជួយ​បុគ្គលិក​របស់​យើង​អោយ​ដឹង​ពី​វិធី​នានា​​ក្នុង​ការ​កំណត់​ជន​រង​គ្រោះ​ដោ​​យ​​ការ​​ជួញដូរ​ និង​ការពារ​កុំ​អោ​​យអ្នក​ឯទៀត​ក្លាយ​ជា​ជន​រង​គ្រោះ​ដោយ​ការ​ជួញដូរ។​

កម្មវិធីប្រឆាំងការជួញដូរមនុស្ស IIដែលទទួលបានថវិកាពីទីភ្នាកងារសហរដ្ឋអាមេរិកសំរាប់ការអភិវឌ្ឍន៍អន្តរជាតិ (USAID) ហើយដែលដំណើរការងារដោយអង្គការ Winrock International មានបំណងលើកកំពស់សមត្ថភាពក្នុងការប្រឆាំងនឹងការជួញដូរមនុស្ស របស់បណ្តាស្ថាប័ននៃរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល (រូបថតរបស់អង្គការ Winrock International)។

កម្មវិធី​ប្រឆាំង​ការ​ជួញដូរ​មនុស្ស II ​ដែល​ទទួល​​បាន​​ថវិកា​​ពីទីភ្នាកងារ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​សំរាប់​ការ​អភិវឌ្ឍន៍​អន្តរជាតិ ​(USAID) ហើយ​ដែល​ដំណើរ​ការងារ​ដោយ​អង្គការ Winrock ​International​ មាន​បំណង​លើក​កំពស់​សមត្ថភាព​ក្នុងការ​ប្រឆាំង​នឹង​ការ​ជួញ​ដូរមនុស្ស ​របស់​បណ្តា​ស្ថាប័​ននៃ​រាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ​និង​អង្គការ​មិនមែន​រដ្ឋាភិបាល (រូបថត​របស់​អង្គការ​ Winrock International)។​

ក្រៅ​ពី​ទាញ​យក​ប្រយោជន៍​ពី​ភាព​ខ្លាំង​របស់​ទី​ភ្នាក់ងារ​ដទៃ​ទៀត​​របស់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ ហើយ​គាំទ្រ​ដល់​ការងារ​​របស់​​ទី​ភ្នាក់ងារ​ទាំងនោះ ​ភាព​ជា​ដៃ​គូ​ជាមួយ​សង្គម​ស៊ីវិល​ គឺ​​ជា​សមាសភាគ​សំខាន់​ចាំ​បាច់​​ក្នុង​ការ​ប្រយុទ្ធ​របស់​យើង​​ប្រឆាំង​នឹង​ការ​ជួញដូរ​មនុស្ស។ ​ដោយ​ហេតុ​នេះ​ យើង​កំពុង​ធ្វើ​កា​រដើម្បី​កែ​លំអ​កិច្ច​សហប្រតិបត្តិ​ការ​រវាង​រាជ​រដ្ឋាភិ​បាល​កម្ពុជា​ និង​សង្គម​ស៊ីវិល​ ហើយ​យើង​គាំទ្រ​កម្មវិធី​មួយ​ចំនួន​ដែល​ពង្រឹង​អង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល ដើម្បី​​អោយ​​គេ​អាច​ធ្វើការ​ឆ្លើយ​តប​បាន​ទៅ​នឹង​សេចក្តី​ត្រូវការ​របស់​ជន​រងគ្រោះ​ ហើយ​​ធ្វើការ​​អប់រំ​​បាន​​ល្អ​ដល់​សហគមន៍​​ដែល​​​ងាយ​​​រង​គ្រោះ ​ពី​វិធី​ការពារ​ខ្លួន​គេ​។

វិធីម្យ៉ាងដែលកម្មវិធីប្រឆាំងការជួញដូរមនុស្ស II ធ្វើការដើម្បីការពារកុំអោយមានការជួញដូរមនុស្សនៅកម្ពុជាគឺការផ្តល់ព័ត៌មានដល់កម្មករចំណាកស្រុក សិស្ស និស្សិត និងកុមារស្តីពីវិធីដែលគេអាចការពារខ្លួនគេពីជនប្រព្រឹត្តការជួញដូរ (រូបថតរបស់អង្គការ Winrock International)។

វិធី​ម្យ៉ាង​ដែល​កម្មវិធី​ប្រឆាំង​ការ​ជួញដូរ​មនុស្ស II ធ្វើការ​ដើម្បី​ការពារ​កុំ​អោយ​មាន​ការ​ជួញដូរ​មនុស្ស​នៅ​កម្ពុជា​គឺ​ការ​ផ្តល់​ព័ត៌មាន​ដល់​កម្មករ​ចំណាក​ស្រុក សិស្ស និស្សិត និង​​កុមារ​​ស្តី​ពី​​វិធី​ដែល​គេ​​អាច​​ការពារ​​ខ្លួន​គេ​ពី​ជន​ប្រព្រឹត្ត​ការ​ជួញដូរ (​រូបថត​របស់​អង្គការ Winrock International)​។

នៅ​ពេល​យើង​គិត​ដល់​ជន​រងគ្រោះ​ដោយ​ការ​ជួញ​ដូរ​មនុស្ស ​ចូរ​យើង​ចាំ​ផង​ដែរ​ថា ​ក្តី​សង្ឃឹម​របស់​គេ​​ក្នុង​ការ​ទទួល​​បា​ន​សេរីភាព​ និង​ភាព​ថ្លៃថ្នូរ​មក​​វិញ​​អាស្រ័យ​លើ​ការ​ប្តេជ្ញា​ចិត្ត​របស់​យើង​​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​អោយ​មាន​ការ​ផ្លាស់ប្តូរ។ ​ខ្ញុំស​ង្ឃឹម​ថា​ ការ​អបអរ​ “ទិវា​ពិភពលោក​ដែល​កំណត់​​ដោយ​អង្គការ​សហ​ប្រជាជាតិ​ ដើម្បី​​ប្រឆាំង​នឹង​ការ​ជួញដូរ​​មនុស្ស” ​នៅ​សប្តាហ៍​​នេះ​ជួយ​បំផុស​អោយ​មាន​ការ​ខិត​ខំ​រួមគ្នា​ក្នុង​ចំណោម​រដ្ឋាភិបាល​ សង្គម​ស៊ីវិល និងមនុស្ស​ម្នាក់ៗ​ដើម្បីបញ្ចប់ការជួញដូរមនុស្ស។

សូម​លោក​អ្នក​ទាំងអស់​ចូល​មើល​គេហទំព័រ​របស់​ការិយាល័យ​តាម​ដាន​ និង​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​នឹង​​ការ​ជួញ​ដូរ​មនុស្ស​ ក្រសួង​ការ​បរទេស​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ ដែល​ក្នុង​នោះ ​លោក​អ្នក​នឹង​ឃើញ​របាយការណ៍​​ស្តី​ពីកា​រ​ជួញដូរមនុស្ស ឆ្នាំ ២០១៤​ ហើយ​ដឹង​ពី​សកម្មភាព​ដែល​លោក​អ្នក​អាច​ធ្វើ​បាន​ក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការជួញដូរមនុស្ស៖ http://www.state.gov/j/tip/index.htm

សាលក្រមជាប្រវត្តិសាស្ត្រ

“រយៈពេល​ជាង​ ៣០​ ឆ្នាំ​បន្ទាប់​ពី​ពួក​ខ្មែរ​ក្រហម​បាន​កាប់​សំលាប់​ប្រជាជន​ប្រហែល ១,៧ លាននាក់ ប្រជាជន​កម្ពុជា​​បាន​​ទទួល​​យុត្តិធម៌​​បន្តិច​​បន្តួច​​ខ្លះ​មក​វិញ ​និង​ការ​រំលឹក​អោយ​ដឹងថា ពិត​មែន​តែ​យុត្តិធម៌​អាច​នឹង​មិន​បាន​មក​ដោយ​ភ្លាមៗ​ក្តី ​តែ​យុត្តិធម៌​ដាច់​ខាត​ត្រូវ​តែមាន”។
​- សេចក្តី​ថ្លែង​របស់​លោក​ Kerry រដ្ឋ​មន្ត្រីក្រសួង​ការ​បរទេស​សហរដ្ឋ​អាមេរិក នៅថ្ងៃទី ៧ ខែសីហា ឆ្នាំ ២០១៤

នៅ​​ព្រឹក​ថ្ងៃ​​ព្រហស្បតិ៍​ ខ្ញុំ​មាន​កិត្តិយស​ដោយ​​បាន​ឃើញ​ព្រឹត្តិការណ៍​​ជា​​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​កំពុង​កើត​ឡើង។​ អង្គ​ជំនុំ​ជំរះ​វិសាមញ្ញ​ក្នុង​តុលាការ​​កម្ពុជា​​​ (ECCC) ដែល​​មាន​​ការ​​​គាំទ្រ​​ពី​​រ​ដ្ឋាភិបាល​​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​​ បាន​ចេញ​​សាល​​ក្រម​​ដាក់​ទោស​​ក្នុង​​ករណី​​ឈ្មោះ ​នួន​ ជា​ ដែល​​ជា​​អតីត​​អនុ​លេខា​​បក្ស​កុំម្មុយ​និស្ត​ក្រោម​ការ​​គ្រប់​​គ្រង​របស់​ ប៉ុល​ ពត​ និង​​ទៅ​​លើ​​ឈ្មោះ​​ ខៀវ​​​ សំផន​​ អតីត​​ប្រធាន​​រដ្ឋ​​នៅ​​ក្នុង​​អំឡុង​​របប​​ខ្មែរ​​ក្រហម​​ ដោយ​​រក​​ឃើញ​​ថា​ ​អ្នក​​ទាំង​ពីរ​​មាន​​ទោស​​ឧក្រិដ្ឋ​​ប្រឆាំង​​មនុស្ស​ជាតិ​​ នៅ​​ក្នុង​​អំឡុង​ពេល​​ជន្លៀស​​មនុស្ស​​ដោយ​​បង្ខំ​​ចេ​ញ​ពី​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ។​ អ្នក​​ទាំងពីរ​​​ត្រូវ​​បាន​​កាត់​ទោស​អោយ​​ជាប់​ពន្ធនាគារ​អស់មួយ​ជីវិត។​ សាល​​ក្រម​​នេះ​​គឺ​ជាសារ​​មួយ​​យ៉ាង​​ច្បាស់​​ថា​​ ពិភពលោក​​នឹង​​មិន​ភ្លេច​​អ្វី​​ដែល​​បាន​​កើត​​ឡើង​​នៅ​​កម្ពុជា​ ពីឆ្នាំ ១៩៧៥ ដល់​ឆ្នាំ ១៩៧៩ ឡើយ​ និង​ថា ​យើង​នឹង​មិន​បោះបង់​ការ​ស្វែង​រក​យុត្តិធម៌ទេ។​​

នៅក្នុងបន្ទប់តុលាការឧក្រិដ្ឋកម្មសង្គ្រាម នៅរាជធានីភ្នំពេញ (រូបភាពរបស់សារព័ត៌មាន AP/ ECCC, ញិត សុខហេង)

នៅ​ក្នុង​បន្ទប់​តុលាការ​ឧក្រិដ្ឋកម្មសង្គ្រាម នៅ​រាជធានី​ភ្នំពេញ
(​​រូបភាព​របស់​​សារព័ត៌មាន​ AP​/​ ECCC, ញិត សុខហេង​)

នៅ​​ក្នុង​​សេចក្តី​​ថ្លែង​​មួយ​​ក្រោយ​​ពី​​សាល​ក្រម​​ត្រូវ​​បាន​​ប្រកាស​​បន្តិច​​ លោក ​​John​ ​Kerry​ រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​ការ​​បរទេស​​​សហ​រដ្ឋ​​អាមេរិក​​ បាន​​រំលឹក​​ពី​​សំដី​​របស់​​លោក​ ឌិត ​ប្រាន ​(Dith Pran) អ្នក​សារ​ព័ត៌មាន​ ថតរូប និង​ជា​អ្នក​​ដែល​​បាន​​​រស់​​ជីវិត​ពី​​របប​ខ្មែរ​ក្រហ​ម​ ដែល​​បា​ន​មាន​​ប្រសាសន៍ថា​ “អ្នកដែល​បាន​ស្លាប់​ទៅ​កំពុង​ដង្ហោយ​​ហៅ​​រក​​យុត្តិធម៌”​​។ ដូច​​លោក​រដ្ឋ​មន្ត្រី ​Kerry ​បាន​​កត់​​សំគាល់​​អញ្ចឹងថា​ តាម​​រយៈ​​ការងារ​​របស់​ ​ECCC ប្រទេសកម្ពុជា​​ និង​​សហគមន៍​​អន្តរ​ជាតិ​​កំពុង​​រួម​គ្នា​ដើម្បី​ធ្វើ​យ៉ាង​ណា​អោយ​មាន​ចំលើយ​ទៅ​ នឹង​​ការ​​ដង្ហោយ​​ហៅ​​នេះ នៅទីបំផុត។​​

ទិដ្ឋភា​​ព​​នៅ​ក្នុង​តុលាការ​​ពោរពេញ​​ទៅ​​ដោយ​​ការ​​រំជួល​​ចិត្ត​​ ដូច​​ដែល​​គេ​​បា​​ន​រំពឹង​​ទុក​​​ចំពោះ​​ព្រឹត្តិការណ៍​​​ ដែល​​បាន​​​កើត​​ឡើងជិត​ ៤០ ឆ្នាំមុន។​​ ក្នុង​​ពេល​​ដែល​​យើង​​ចាំ​ស្តាប់​​ការ​​ចេញ​​សាល​​ក្រម​​ ខ្ញុំ​​បាន​​អង្គុយ​​នៅ​​ចំ​​ពី​ក្រោយ​​សាក្សី​​​ជា​ច្រើន​​ ដែល​​ឡើង​​ផ្តល់​កសិណ​សាក្សី​​ដោយ​​ក្លាហាន​ នៅ​​ក្នុង​​សវនាការ​ អំពី​ការ​ឈឺ​ចាប់​របស់​គេ​ដោយ​សារ​ពួក​ខ្មែរ​​ក្រហម។​ ការ​​រៀប​​រាប់​ប្រកប​​ដោយ​​ភាព​​ខ្លោចផ្សារ​​​របស់​​គេ​​ពី​​ភាព​​យង់ឃ្នង​ និង​​ហឹង្សា​​គឺ​​ជា​​ផ្នែក​​មួយ​​ដែល​​​ត្រូវ​បាន​​កត់ត្រា​ទុក​​ជា​អចិន្ត្រៃយ៍ នៅ​ក្នុង​កំណត់​ហេតុ​របស់​តុលាការ។

អំពើ​​ឧក្រិដ្ឋ​​របស់​​ពួក​ខ្មែរ​ក្រហម​មាន​​ភាព​​សាហាវ​​ឃោរឃៅ​​រក​និយាយមិ​នបាន​ តែ​គេ​ត្រូវ​តែ​​បន្ត​​និយាយ​ពី​​រឿងរាវ​​របស់​ជន​​រង​គ្រោះ ​​ដើម្បី​​កុំ​​អោយ​​យើង​​ភ្លេច។ ប្រជាជន​​កម្ពុជា​រហូតដល់ ២ លាន​នាក់​ត្រូវ​បាន​សំលាប់​ ដែល​មាន​​ច្រើន​​​នាក់​ត្រូវ​​បាន​​សំលាប់​​បន្ទាប់​​ពី​​រង​​ការ​ធ្វើទារុណកម្ម​យ៉ាង​ព្រៃផ្សៃ។ ​ប្រជាជនត្រូវបានបណ្តេញចេញពីផ្ទះសម្បែង​របស់​គេ​អោយ​ទៅ​រស់​​នៅ​​ក្នុង​ស្ថាន​ភាព​អមនុស្សធម៌ ​នៅតាមជនបទ។ បុរស ស្រ្តី និងកុមារត្រូវបានបង្អត់បាយ រំលោភ​ផ្លូវ​ភេទ និង​ធ្វើ​បាប​យ៉ាង​ឃោរ​ឃៅ។ គ្រួសារ​ត្រូវបានបំបែក កូន​ក្មេង​តូច​ៗ​ត្រូវ​បាន​បេះ​ចេញ​ពី​ដៃ​ម្តាយ​។ វា​ពិត​ជា​​រយៈ​ពេល ៤ ឆ្នាំ​នៃ​នរក​លោកិយ​។​

រដ្ឋាភិបាល​​សហរដ្ឋអាមេរិក​​មាន​​ការ​​តាំងចិត្ត​​​ក្នុង​​ការ​​ជួយ​​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ ក្នុង​​ការ​​ស្វែង​រក​​យុត្តិធម៌​​​ចំពោះ​​បទ​ឧក្រិដ្ឋ​​ដ៏​​​គួរ​​អោយ​​ខ្លាច​​ទាំងនេះ។​ តាំង​ពីឆ្នាំ ​២០០៩ មក រដ្ឋាភិបាល​សហ​រដ្ឋអាមេរិ​ក​​បានផ្តល់​ជំនួយថវិកាចំនួនជាង ១៨ លាន​ដុល្លា​អាមេរិក​​ដល់​​ ECCC ដែល​ត្រូវ​ជា​ប្រហែល ១០% នៃ​​ថវិកា​សំរាប់​កិច្ច​ដំណើរ​ការងារ។ យើង​​ជួយ​ផង​ដែរ​​ដល់​​មជ្ឈមណ្ឌល​ឯកសារ​​កម្ពុជា DC-Cam ដែល​​ប្រមូល​​និ​ងចង​ក្រង​ឯកសារ ​និង​រឿងរ៉ាវ​ពី​សម័យ​ខ្មែរ​ក្រហម​ ហើយ​​បាន​​ធ្វើ​​ជា​​ប្រភព​​ភស្តុតាង​​​យ៉ាង​សំខាន់​​សំរាប់ ECCC ។​

តុលាការ​​នេះ​​ក៏​បា​ន​​ទទួល​​ជំនួយ​​ផង​​ដែរ​​ពី​ថ្នាក់​ខ្ពស់​បំផុត​​នៃ​រដ្ឋាភិបាល​របស់យើង។​ នៅឆ្នាំ ២០១០​ លោកស្រី ​Hillary​ Clinton​ ដែល​​កាល​នោះ​​គឺ​ជា​​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​ការ​បរទេស​សហរដ្ឋ​អាមេរិក បាន​មក​ធ្វើ​ទស្សនកិច្ច​នៅ​​​កម្ពុជា ​ដោយ​​​លោក​ស្រី​​បា​ន​មាន​​ប្រសាសន៍​​ថា ​“ទោះ​​បីជា​​ខ្ញុំ​ដឹង​​ច្បាស់​​ថា​ ការងារ​របស់​តុលាការ​នេះ​មាន​ការ​លំបាក​ក្តី ​តែ​វា​​ជា​​ការ​​ចាំ​បាច់​ដែល​​ត្រូវ​​រក្សា​​អោយ​មាន​សន្តិភាព​យូរ​អង្វែង”​។ មុន​​ពេល​​ក្លាយ​​ជា​​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​​ការ​បរទេស​​សហរដ្ឋ​​​អាមេរិក​ លោក​ John​ Kerry បាន​​ដើរ​តួនាទី​យ៉ាងសំខាន់​នៅ​ក្នុង​ការ​បង្កើត ECCC នៅពេលលោក​​ធ្វើជា​ប្រធាន​​នៃ​​គណកម្មាធិការ​​កិច្ច​ការ​បរទេស​ក្នុងព្រឹទ្ធសភាសហរដ្ឋអាមេរិក។ ដូច​ដែល​​សេចក្តី​ថ្លែងការណ៍​​​របស់​​លោក​​បង្ហាញ​​អោយ​ឃើញ​ស្រាប់ លោក​រដ្ឋ​មន្ត្រី Kerry បន្ត​​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​យ៉ាង​ដិតដល់​លើ​ការងារ​របស់​តុលាការ​នេះ​។

ស្រ្តីខ្មែរម្នាក់រង់ចាំនៅក្រៅបន្ទប់តុលាការ មុនពេលតុលាការប្រកាសសាលក្រម (រូបភាពរបស់សារព័ត៌មាន AP/ ECCC, ហេង ស៊ីនិត)

ស្ត្រី​ខ្មែរ​ម្នាក់​រង់ចាំនៅ​ក្រៅ​បន្ទប់​តុលាការ មុន​ពេល​តុលាការ​ប្រកាស​សាលក្រម (​រូបភាព​របស់​សារព័ត៌មាន AP/ ECCC, ហេង ស៊ីនិត​)

ពួក​​ខ្មែរ​​ក្រហម​បាន​​ឡើង​កាន់​អំណាច​កាល​ពី​ជិត ​៤០ ​ឆ្នាំ​មុន។ ​ដូច្នេះ ​ពេល​វេលា​រង់ចាំ​យុត្តិធម៌​គឺ​យូរណាស់។​

ជា​​ការ​​គួរ​​អោយ​​ស្តាយ​​ដែរ​​ដែល​​មេ​​ដឹក​នាំ​​កំពូល​​ជាច្រើន​​របស់​​ខ្មែរ​​ក្រហម​​បាន​​ស្លាប់ ​​មុន​ពេល​ពួក​​គេ​​ត្រូវ​​ប្រឈម​​នឹង​​​ការ​​​កាត់ទោស​ ដែល​​ក្នុង​នោះ​មាន​​ឈ្មោះ ​ប៉ុល ពត​ និង​ អៀង សារី។ប្រវត្តិសាស្ត្រ ​គឺ​​ជា​​ចៅ​​ក្រម​​របស់​​គេ។​ ​តែ​​ដោ​យ​​សារ​​​សាលក្រម​នេះ ​​នួន ជា និង ខៀវ​ សំផន​​​នឹង​​ត្រូវ​​បាន​គេ​​ស្គាល់​​ជារហូត​ថា ​ជាអ្នក​ប្រព្រឹត្តបទ​ឧក្រិដ្ឋ​​​ក្នុង​ចំណោម​​បទ​ឧក្រិដ្ឋ​ដ៏​​អាក្រក់​បំផុត​ នៅក្នុ​ងស​តវត្ស​ទី ២០។​ នួន ជា ​និង​​ ខៀវ​ សំផន​ ត្រូវ​​បាន​​តុលាការ​​កាត់​ទោស​ ​ដោយ​​ត្រឹម​ត្រូវ​ ហើយ​​គេ​​មាន​​ឱកាស​​ឆ្លើយ​​ការពារ។ ​គេ​​មិន​​បាន​​​ផ្តល់​​អ្វី​​ទាំងអស់​​នេះ​​​ដល់​​ជន​រង​​គ្រោះ​​ណាមួយ​​​របស់​​គេ​ទេ។ ​នៅ​​ពេល​​សាល​​ក្រម​​ត្រូវ​​បាន​​ប្រកាស​ ខ្ញុំ​បាន​​កត់​​សំគាល់​​​ឃើញ​​ថា ​នួន ជា ​មិន​​ព្រម​​ងើប​ឈរ​​ ហើយ​​ទទួល​​យក​​សាល​​ក្រម​​នោះ​ទេ។ គាត់​​ជា​​មនុស្ស​​កំសាក​​រហូត​​ដល់​ទីបំ​ផុត។​ ​គេគួ​​​រ​ចាំ​លក្ខណៈ​នេះ​របស់​​ នួន ជា ​និង ខៀវ សំផន។​​

អតីតអ្នករួចជីវិតពីរបបខ្មែរក្រហម ឈ្មោះសំ រិទ្ធី ខាងឆ្វេង និង ជុំ ម៉ី ខាងស្តាំ ឱបគ្នា ក្រោយសាលក្រមត្រូវបានប្រកាស (រូបភាពរបស់សារព័ត៌មាន AP/ ECCC, ហេង ស៊ីនិត)

អតីត​អ្នក​រួច​ជីវិត​ពីរ​បប​ខ្មែរ​ក្រហម ឈ្មោះសំ រិទ្ធី ​ខាងឆ្វេង​ និង ជុំ ម៉ី ​ខាង​ស្តាំ ​ឱប​គ្នា ​ក្រោយ​សាលក្រម​ត្រូវ​បាន​​ប្រកាស ​(​រូបភាព​របស់​សារព័ត៌មាន AP/ ECCC, ហេង ស៊ីនិត​)

ឥឡូវ​​នេះ​​​វា​​ឆាប់​ពេក​​ដែល​​ត្រូវ​​វាយ​​តំលៃ​​ផល​​ពេញ​​លេញ​​នៃ​​សាល​ក្រម​​នេះ ​និ​ង​ ECCC ហើយ​​យើង​​អាច​​វាយ​​តំលៃ​​​បាន​​​ទាល់​​តែ​​ច្រើន​​ឆ្នាំ​​ទៅ​មុខ​​ទៀត។ សំរាប់​ពេលនេះ ​យើង​គួរ​​រីករាយ​ ដែល​​យុត្តិធម៌​ខ្លះត្រូ​វបាន​​ទទួល​​​សំរាប់​​ជន​​រង​​គ្រោះ​​​ដោយ​ពួក​ខ្មែរ​ក្រហម​ និង​សំរាប់​ប្រជាជន​កម្ពុជា។​

ទន្ទឹម​​នឹង​នេះ ​ការងារ​របស់ ECCC នៅ​បន្ត​នៅឡើយ។ នេះ​គ្រាន់​តែ​ជាដំណាក់កាល​មួយ​នៃកា​រកាត់ទោសឈ្មោះ នួន ជា និងខៀវ សំផន​តែ​ប៉ុណ្ណោះ ហើយនិយាយតែមួយ​​ចំណែក​នៃ​បទ​ឧក្រិដ្ឋ​របស់​គេតែប៉ុណ្ណោះ។ សវនាការ​​លើក​ទី ២ លើ​ឈ្មោះ ​នួន ជា និង ខៀវ សំផន ដែល​រួម​មាន​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ពីបទប្រល័យពូជសាសន៍ បាន​ចាប់ផ្តើម​កាល​​ពីខែមុន ហើយ​ខ្ញុំ​រំពឹងថា ECCC នឹង​កាត់ក្តី​ក្នុង​ករណី​នេះ​បាន​ត្រឹម​ត្រូវ​ដូច​ករណីទី ១ ដែរ។ ខ្ញុំ​តែង​តែ​មាន​ការ​​ចាប់​អារម្មណ៍​​ចំពោះ​កា​រ​​ប្តេជ្ញាចិត្ត និងការខិតខំរបស់ចៅក្រម មេធាវី និងបុគ្គលិករបស់ ECCC។

ដូច​​លោក​​រដ្ឋមន្ត្រី Kerry បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា “ការ​ខិតខំ​ដើម្បី​កាត់ទោស​អ្នក​ដែល​មាន​ការ​ទទួល​​ខុស​ត្រូវ​ខ្ពស់​​បំផុត​​​ចំពោះ​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ដ៏​គួរ​អោយ​ខ្លាច​​ទាំង​នេះ​ បាន​ចាប់ផ្តើម​ដោយមានការយឺតពេលច្រើន ហើយចាំបាច់ត្រូវតែ​ធ្វើ”។ សហរដ្ឋ​អាមេរិក​​សូម​គាំទ្រ​​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ក្នុង​ការ​ស្វែង​រក​យុត្តិធម៌ ហើយយើងនឹងបន្តផ្តល់ការគាំទ្រ​ដល់​ ECCC ក្នុង​ការ​បំពេញ​ការងា​រ​ដែល​មាន​សារៈសំ​ខាន់​ចាំ​បាច់​របស់​ខ្លួន។ ទោះ​ជា​មាន​អ្វី​កើត​ឡើង​នៅ​ពេល​អនាគត​​ក្តី​ ខ្ញុំ​សង្ឃឹម​ថា ​សាល​ក្រម​នេះ​នឹ​​​ងផ្ត​ល់​ការ​ព្យាបាលបានខ្លះ​ដល់ជនរងគ្រោះដោយពួកខ្មែរក្រហម និងគ្រួសាររបស់គេ។