ផល​នៃ​កសិកម្ម​ទៅ​លើ​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​ប្រទេស​កម្ពុជា

គេ​ដឹង​ច្បាស់​ថា កសិកម្ម​មាន​ផល​យ៉ាង​ជ្រាលជ្រៅ​ទៅ​លើ​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ច​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា​​។ នៅ​ក្នុង Blog លើក​មុន ខ្ញុំ​បាន​បញ្ជាក់​ពី​កសិកម្ម​ដែល​មាន​និរន្តភាព និង​ទ្រាំទ្រ​បាន​នឹង​អាកាសធាតុ ថែម​ទាំង​ដើរ​តួនាទី​មួយ​ក្នុង​ការ​កាត់​បន្ថយ​ភាព​ក្រីក្រ ដោយ​ប្រើ​កំលាំង​មនុស្ស​ចំនួន​ជាង ៥០​% នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​។ ក្នុង​ភាព​ជា​ផ្នែក​តែ​មួយ​គត់​នៃ​សេដ្ឋកិច្ច កសិកម្ម​មាន​ចំណែក​ជាង ៣០​% នៃ​ផលិតផល​សរុប​ក្នុង​ស្រុក​របស់​ប្រទេស​កម្ពុជា​។ ដោយសារ​មាន​ក្របខ័ណ្ឌ​ច្បាប់​ដែល​អនុគ្រោះ​សំរាប់​ការ​ធ្វើ​ជំនួញ ហើយ​អត្រា​នៃ​កំណើន​លូតលាស់​ប្រចាំ​ឆ្នាំ​គិត​ជា​មធ្យម​មាន ៧​% ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំ នៅ​ក្នុង​រយៈពេល​មួយ​ទសវត្ស​កន្លង​ទៅ​នេះ ប្រទេស​កម្ពុជា​នឹង​មាន​ការ​រីក​ចំរើន​បន្ត​ទៀត នៅ​ក្នុង​ផ្នែក​កសិកម្ម និង​វិស័យ​ដែល​មាន​ការ​ទាក់ទង​នឹង​កសិកម្ម​។ ការ​នេះ​នឹង​ផ្តល់​ឱកាស​ល្អ​ៗ​ជា​ច្រើន​សំរាប់​ការ​ធ្វើ​ពាណិជ្ជកម្ម និង​ការ​រក​ស៊ី​ជាមួយ​ប្រទេស​កម្ពុជា​។

ប្តីប្រពន្ធនេះច្រូតស្រូវនៅក្នុងស្រែ នៅដើមរដូវចម្រូត នៅភូមិព្រៃក្រៅ ខេត្តកណ្តាល។ (រូបថតដោយហេង ស៊ីនិត នៅកាសែត AP)

ប្តី​ប្រពន្ធ​នេះ​ច្រូត​ស្រូវ​នៅ​ក្នុង​ស្រែ នៅ​ដើម​រដូវ​ចម្រូត នៅ​ភូមិ​ព្រៃ​ក្រៅ ខេត្ត​កណ្តាល​។ (​រូបថត​ដោយ​ហេង ស៊ីនិត នៅ​កាសែត AP)

ស្រូវ​របស់​កម្ពុជា​គឺ​ជា​គំរូ​មួយ​ដ៏​ល្អ​នៃ​តំលៃ​បន្ថែម​ទៅ​លើ​សេដ្ឋកិច្ច​ដែល​មាន​ជោគជ័យ​នៃ​មុខរបរ​កសិកម្ម និង​កសិករ​របស់​ប្រទេស​កម្ពុជា​។ ស្រូវ​ផ្កា​ម្លឹះ​របស់​កម្ពុជា​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់ទុក​ជា​ស្រូវ​ល្អ​បំផុត​នៅ​ក្នុង​ពិភពលោក​។ នេះ​ជា​ជោគជ័យ​មួយ​គួរ​អោយ​កត់សំគាល់​ដែល​បញ្ជាក់​ពី​គុណភាព​នៃ​ផលិតផល​កសិកម្ម​របស់​កម្ពុជា និង​សក្តានុពល​នៃ​កំណើន​នៃ​ការ​នាំ​ចេញ​ស្រូវ​។ វា​ថែម​ទាំង​ជា​ព័ត៌មាន​ដ៏​ល្អ​បំផុត​មួយ​សំរាប់​ការ​ខិតខំ​ជា​បន្ត ក្នុង​ការ​លុប​បំបាត់​ភាព​ក្រីក្រ​ខ្លាំង​នៅ​កម្ពុជា​។

ស្រូវផ្កាម្លឹះរបស់កម្ពុជាត្រូវបានគេទទួលស្គាល់នៅក្នុងពិភពលោកថាជាស្រូវល្អជាងគេបំផុត ក្នុងពិភពលោក នៅក្នុងរយៈពេល ៣ ឆ្នាំជាប់គ្នាមកនេះ។ ក្នុងឆ្នាំនេះ ស្ថានទូតអាមេរិកបានរៀបចំការប្រលងភ្លក់បាយ ដែលដាំពីអង្ករប្រភេទផ្សេងៗរបស់កម្ពុជា។

ស្រូវ​ផ្កា​ម្លឹះ​របស់​កម្ពុជា​ត្រូវ​បាន​គេ​ទទួល​ស្គាល់​នៅ​ក្នុង​ពិភពលោក​ថា​ជា​ស្រូវ​ល្អ​ជាង​គេ​បំផុត ក្នុង​ពិភពលោក នៅ​ក្នុង​រយៈពេល ៣ ឆ្នាំ​ជាប់​គ្នា​មក​នេះ​។ ក្នុង​ឆ្នាំ​នេះ ស្ថានទូត​អាមេរិក​បាន​រៀបចំ​ការ​ប្រលង​ភ្លក់​បាយ ដែល​ដាំ​ពី​អង្ករ​ប្រភេទ​ផ្សេង​ៗ​របស់​កម្ពុជា​។

យ៉ាង​ណា​ក្តី ស្រូវ​អង្ករ​មិន​មែន​ជា​ជោគជ័យ​តែ​មួយ​របស់​កម្ពុជា​ទេ​។ អ្នក​ដាំ​ស្វាយ​នៅ​កម្ពុជា​អាច​បេះ​បាន​ពីរ​ដង​ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំ គឺ​នៅ​ខែ​មិនា ឬ​មេសា​ម្តង និង​ម្តង​ទៀត​នៅ​ខែ​តុលា​ឬ​វិច្ឆិកា​។ ការ​បេះ​បាន​ពីរ​ដង​នេះ ដែល​មិន​ដែល​ឃើញ​មាន​នៅ​កន្លែង​ដទៃ​ជា​ច្រើន​ទៀត ធ្វើ​អោយ​កម្ពុជា​មាន​ប្រៀប​ក្នុង​ការ​ផ្គត់ផ្គង់​ផ្លែ​ឈើ​ឆ្ងាញ់ ប្រកប​ដោយ​គុណភាព ទាំង​សំរាប់​ផ្គត់ផ្គង់​តំរូវការ​នៅ​ក្នុង​ស្រុក ទាំង​សំរាប់​ទីផ្សា​នាំ​ចេញ​ដែល​មាន​កំណើន​កាន់​តែ​ធំ​។ ប៉ុន្តែ ក្នុង​ពេល​ដែល​ឧស្សាហកម្ម​ស្វាយ និង​ផ្នែក​ដទៃ​ទៀត​នៃ​វិស័យ​ឧស្សាហកម្ម​របស់​កម្ពុជា​បន្ត​រីក​ធំ មាន​រឿង​ខ្លះ​ដែល​ចោទ​ជា​បញ្ហា​ប្រឈម នៅ​ពេល​អនាគត​។ ឧទាហរណ៍ ការ​កសាង​សមត្ថភាព​ដើម្បី​ជំរុញ​កំណើន​ផលិតភាព និង​ការ​ប្រើ​បរិក្ខា និង​បច្ចេកទេស​កសិកម្ម​ទំនើប​រឹត​តែ​ផ្តល់​ផល​ចំណេញ​ច្រើន​ថែម​ទៀត​ដល់​វិស័យ​កសិកម្ម​របស់​កម្ពុជា​។

មិនដូចប្រទេសភាគច្រើនទេ គេឃើញមានស្វាយនៅគ្រប់ពេលនៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា។ វាពិតជាតំណាងអោយគុណភាពដ៏ល្អនៃកសិកម្មផ្លែឈើហូបផ្លែរបស់ប្រទេសកម្ពុជា។ (រូបថតរបស់កាសែតKhmer Time, ePi.longo)

មិន​ដូច​ប្រទេស​ភាគ​ច្រើន​ទេ គេ​ឃើញ​មាន​ស្វាយ​នៅ​គ្រប់​ពេល​នៅ​ទូទាំង​ប្រទេស​កម្ពុជា​។ វា​ពិត​ជា​តំណាង​អោយ​គុណភាព​ដ៏​ល្អ​នៃ​កសិកម្ម​ផ្លែឈើ​ហូប​ផ្លែ​របស់​ប្រទេស​កម្ពុជា។ (​រូបថត​របស់​កាសែតKhmer Time, ePi.longo)

វា​ជា​ការ​ល្អ​ដែល​ប្រទេស​កម្ពុជា ពេល​នេះ មាន​ដៃគូ​សំរាប់​ជួយ​រក​ដំណោះស្រាយ​ចំពោះ​បញ្ហា​ប្រឈម​ទាំង​នេះ ហើយ​ដែល​បាន​ជួយ​ផ្ញើ​សារ​មួយ​យ៉ាង​ខ្លាំង​ទៅ​ពិភពលោក​ថា កម្ពុជា​រីករាយ​នឹង​ចែក​រំលែក​ជោគជ័យ​ជា​បន្ត​នៃ​ជំនួយ​ផ្នែក​កសិកម្ម​។ ក្នុង​ពេល​ថ្មី​ៗ​នេះ លោក John Allen ប្រធាន និង​ជា​នាយក​គ្រប់គ្រង​ទូទៅ​នៃ​ក្រុមហ៊ុន John Deere និង​អ្នក​ដឹកនាំ​ក្រុមហ៊ុន​ដទៃ​ទៀត​បាន​មក​ធ្វើ​ទស្សនកិច្ច​នៅ​កម្ពុជា ដោយ​បង្ហាញ​អោយ​ឃើញ​ថា ក្រុមហ៊ុន​អាមេរិក​ក៏​ទទួល​ស្គាល់​ផង​ដែរ​នូវ​សក្តានុពល​របស់​ប្រទេស​កម្ពុជា ចំពោះ​កំណើន​លូតលាស់​នៅ​ពេល​អនាគត ក្នុង​ផ្នែក​កសិពាណិជ្ជកម្ម​។ ក្នុង​នាម​ជា​ក្រុមហ៊ុន​ដ៏​ធំ​មួយ​ផ្នែក​កម្មន្តសាល លក់ និង​នាំ​ចេញ​គ្រឿង​ម៉ាស៊ីន និង​បរិក្ខា កសិកម្ម​ធុន​ធ្ងន់​ប្រកប​ដោយ​គុណភាព​ខ្ពស់ ទស្សនកិច្ច​របស់ John Deree នៅ​កម្ពុជា ដែល​ក្នុង​នោះ មាន​ការ​ទៅ​មើល​ទីកន្លែង​របស់​ក្រុមហ៊ុន RMA ក្នុង​រាជធានី​ភ្នំពេញ ហើយ​និង​ការ​ជួប​ជាមួយ​ឯកឧត្តម ឧបនាយក​រដ្ឋមន្រ្តី សុខ អាន គឺ​ជា​សញ្​ញាវិជ្ជមាន​មួយ​ថា វិស័យ​កសិកម្ម​របស់​ប្រទេស​កម្ពុជា​ត្រូវ​បាន​គេ​រំពឹង​ថា នឹង​ផ្តល់​ផល​ចំណេញ​សំរាប់​ពេល​រាប់​ឆ្នាំ​ទៅ​មុខ​ទៀត​។ ទស្សនកិច្ច​នេះ​គឺ​ជា​និមិត្តរូប​មួយ​ផង​ដែរ​នៃ​ទំនាក់ទំនង​រឹង​មាំ​ផ្នែក​ពាណិជ្ជកម្ម រវាង​សហរដ្ឋអាមេរិក និង​ប្រទេស​កម្ពុជា ដើម្បី​គាំទ្រ​ដល់​ផល​ប្រយោជន៍​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក​ផ្នែក​សេដ្ឋកិច្ច​។

លោកស្រីអនុប្រធានទូត Julie Chung ដើរមើលទីតាំងរបស់ក្រុមហ៊ុន RMA នៅរាជធានីភ្នំពេញ ជាមួយប្រធាន និងនាយកគ្រប់គ្រងទូទៅរបស់ John Deere គឺលោក John Allen ។

លោកស្រី​អនុប្រធានទូត Julie Chung ដើរ​មើល​ទីតាំង​របស់​ក្រុមហ៊ុន RMA នៅ​រាជធានី​ភ្នំពេញ ជាមួយ​ប្រធាន និង​នាយក​គ្រប់គ្រង​ទូទៅ​របស់ John Deere គឺ​លោក John Allen ។

នៅខេត្តកំពង់ធំ កម្មវិធីរបស់ទីភ្នាក់ងារ USAID របស់សហរដ្ឋអាមេរិកបានជួយកសិករធ្វើស្រែចំនួន ៣៣២៣ នាក់អោយបង្កើនទិន្នផលស្រូវរបស់គេអោយបានចំនួនសរុបរួមគ្នាចំនួន ២ ៥៥៧ តោន ដែលធ្វើអោយគេទទួលបានចំណូលបន្ថែមចំនួន ៦៥០ ០០០ ដុល្លាអាមេរិក។ (រូបថតដោយអង្គការ Fintrac Inc.)

នៅ​ខេត្ត​កំពង់​ធំ កម្មវិធី​របស់​ទីភ្នាក់ងារ USAID របស់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​បាន​ជួយ​កសិករ​ធ្វើ​ស្រែ​ចំនួន ៣៣២៣ នាក់ អោយ​បង្កើន​ទិន្នផល​ស្រូវ​របស់​គេ​អោយ​បាន​ចំនួន​សរុប​រួម​គ្នា​ចំនួន ២ ៥៥៧ តោន ដែល​ធ្វើ​អោយ​គេ​ទទួល​បាន​ចំណូល​បន្ថែម​ចំនួន ៦៥០ ០០០ ដុល្លា​អាមេរិក​។ (​រូបថត​ដោយ​អង្គការ Fintrac Inc.)

សហរដ្ឋ​អាមេរិក​នៅ​តែ​មាន​ការ​ប្តេជ្ញាចិត្ត​ក្នុង​ការ​ជួយ​ដល់​កំណើន​លូតលាស់​នៃ​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​ប្រទេស​កម្ពុជា​ដដែល ដែល​រួម​មាន​ជោគជ័យ​នៅ​ក្នុង​វិស័យ​កសិពាណិជ្ជកម្ម​។ កម្មវិធី​មួយ​ចំនួន​របស់​រដ្ឋាភិបាល​សហរដ្ឋ​អាមេរិក ដែល​ផ្តល់​ថវិកា​អោយ​តាមរយៈ​ទីភ្នាក់ងារ USAID របស់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក មើល​ឃើញ​បញ្ហា​ប្រឈម​នៅ​ក្នុង​ការ​ជួយ​កសិករ​រាប់​ពាន់​នាក់​អោយ​បង្កើន​ចំណូល​របស់​គេ ហើយ​បំពេញ​តំរូវការ​ដែល​ចេះ​តែ​មាន​ច្រើន​ឡើង លើ​ផលិតផល​របស់​គេ​។ តាមរយៈ​គំរោង​កម្មវិធី​របស់​ប្រធានាធិបតី​សហរដ្ឋ​អាមេរិក ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ថា Feed the Future (​ចិញ្ចឹម​អនាគត​) កម្មវិធី​របស់​ទីភ្នាក់ងារ USAID ធ្វើ​ការ​ឆ្លើយ​តប​ដោយ​ផ្តល់​ពូជ​ស្រូវ​ថ្មី​ៗ ហើយ​ជួយ​កសិករ​ខ្មែរ​នៅ​ក្នុង​ការ​បង្កើន​ប្រភព​ចំណូល ដោយ​ការ​ដាំ​ដំណាំ​ផ្សេង​ៗ និង​ការ​យល់​ដឹង​ពី​វិធី​ដាំដុះ​ដោយ​ឆ្លាស់​គ្នា​តាម​រដូវ​។ តាមរយៈ​បច្ចេកទេស​ថ្មី​ៗ និង​វិធី​ធ្វើ​កសិកម្ម​ដែល​ប្រសើរ​ជាង​មុន គ្រាន់តែ​កម្មវិធី​ដែល​មាន​ឈ្មោះថា HARVEST របស់​ទីភ្នាក់ងារ USAID បាន​បង្កើន​ទិន្នផល និង​ចំណូល​សំរាប់​គ្រួសារ​កសិករ​ធ្វើ​ស្រែ​ចំនួន ៤៤ ៤៥០ គ្រួសារ ដែល​ជា​ការ​រួម​ចំណែក​ថែម​ទៀត​ដល់​ជោគជ័យ​នៃ​ការ​ធ្វើ​ស្រែ​នៅ​កម្ពុជា ដែល​ផលិតផល​របស់​ខ្លួន​បាន​ជាប់​លេខ​១​។

កម្មវិធី HARVEST ថែមទាំងបានជួយកសិករខ្មែរដែលធ្វើសាកវប្បកម្ម ចំនួន ៣១៤ គ្រួសារអោយបង្កើនទិន្នផលរបស់គេបាន ២៦០% តាមរយៈបច្ចេកទេសថ្មីៗ និងការធ្វើកសិកម្មដែលល្អជាងមុន។ (រូបថតរបស់គំរោងកម្មវិធី HARVEST នៃទីភ្នាក់ងារUSAID នៅកម្ពុជា)

កម្មវិធី HARVEST ថែម​ទាំង​បាន​ជួយ​កសិករ​ខ្មែរ​ដែល​ធ្វើ​សាកវប្បកម្ម ចំនួន ៣១៤ គ្រួសារ​អោយ​បង្កើន​ទិន្នផល​របស់​គេ​បាន ២៦០​% តាមរយៈ​បច្ចេកទេស​ថ្មី​ៗ និង​ការ​ធ្វើ​កសិកម្ម ដែល​ល្អ​ជាង​មុន​។ (​រូបថត​របស់​គំរោង​កម្មវិធី HARVEST នៃ​ទីភ្នាក់ងារ USAID នៅ​កម្ពុជា​)

ខ្ញុំ​មាន​ជំនឿ​យ៉ាង​មុតមាំ​ថា ការ​ខិតខំ​រួម​គ្នា​របស់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា សង្គម​ស៊ីវិល និង​វិស័យ​ឯកជន ហើយ​សំខាន់​បំផុត កសិករ​កម្ពុជា នឹង​បន្ត​កំណត់​វិស័យ​កសិកម្ម ហើយ​នាំ​ដល់​គំរូ​ធុរកិច្ច​ប្រកប​ដោយ​និរន្តភាព ដែល​ផ្តល់​ផល​ចំណេញ​ដល់​ប្រជាជន​កម្ពុជា រាប់​ឆ្នាំ​ទៅ​មុខ​។ តើ​លោក​អ្នក​គិត​ថា អ្វី​ខ្លះ​ដែល​គេ​អាច​ធ្វើ​បាន ក្នុង​ការ​ជំរុញ​បន្ថែម​ដល់​កសិកម្ម និង​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​ប្រទេស​កម្ពុជា​?

The Economic Impact of Cambodian Agriculture

It is a well-known fact that agriculture has made a profound impact on the economic growth of Cambodia.  In a previous blog, I highlighted how sustainable, climate resilient agriculture also plays a role in poverty reduction by employing over 50 percent of the Kingdom’s population.  As a single part of the economy, agriculture accounts for more than 30 percent of Cambodia’s Gross Domestic Product.  And thanks to a pro-business regulatory framework and an average growth rate of seven percent per year over the last decade, Cambodia is poised to see the continued expansion of agribusiness and related sectors.  This will provide many great opportunities for trade and business with the country.

A married couple cuts rice at a paddy rice field during early rice harvesting at Prey Kreo village in Kandal province. (Photo credit: AP Images/Heng Sinith)

A married couple cuts rice at a paddy rice field during early rice harvesting at Prey Kreo village in Kandal province. (Photo credit: AP Images/Heng Sinith)

Cambodian rice is an excellent example of the value added to the economy by the success of the country’s farmers and agricultural businesses.  Cambodian jasmine was once again honored as the best rice in the world.  This is a noteworthy achievement that highlights the quality of the Kingdom’s agricultural products and the potential for increased rice exports.  It is also excellent news for ongoing efforts to eradicate extreme poverty in Cambodia.

Cambodian jasmine rice has now been recognized three years in a row as the best in the world.  Earlier this year, the U.S. Embassy held its own rice-tasting competition which featured many varieties of Cambodia’s delicious rice.

Cambodian jasmine rice has now been recognized three years in a row as the best in the world. Earlier this year, the U.S. Embassy held its own rice-tasting competition which featured many varieties of Cambodia’s delicious rice.

However, rice is not Cambodia’s only success story.  Mango growers in Cambodia get two crops a year from their trees, once in March or April and again in October or November.  This double harvest, unseen in many other places, gives Cambodia an edge in providing delicious, quality fruit – for both domestic demand and a growing export market.  However, as the mango industry and other areas of Cambodia’s agricultural sector continue to expand, there are certain issues that could present challenges in the future.  For example, capacity-building to promote increased productivity and the use of modern farming technology and equipment would provide even greater benefits to Cambodia’s agricultural sector.

Unlike most countries, mangoes can be found year-round throughout Cambodia. They’re truly representative of the great quality of the country’s fruit agriculture. (Photo credit: Khmer Times, courtesy of ePi.Longo)

Unlike most countries, mangoes can be found year-round throughout Cambodia. They’re truly representative of the great quality of the country’s fruit agriculture. (Photo credit: Khmer Times, courtesy of ePi.Longo)

Thankfully, Cambodia has partners to help develop solutions to these challenges and help send a strong message to the world that the country is ready to share in the continued success of agribusiness.  Recently, John Deere Chairman and CEO Sam Allen and other company executives visited Cambodia, showing that American companies also recognize the Kingdom’s potential for future growth in agribusiness.  As a giant in the manufacturing, sale and export of high-quality agricultural heavy equipment and machinery, John Deere’s visit to Cambodia – which included a tour of the RMA Cambodia’s Phnom Penh facility and a meeting with Deputy Prime Minister Sok An – is a positive sign that Cambodia’s agriculture sector is expected to remain profitable for years to come.  The visit is also a symbol of the strong trade relationship between the United States and Cambodia in support of mutual economic benefit.

Deputy Chief of Mission Julie Chung tours the RMA Phnom Penh facility with John Deere Chairman and CEO John Allen.

Deputy Chief of Mission Julie Chung tours the RMA Phnom Penh facility with John Deere Chairman and CEO John Allen.

In Kampong Thom Province, USAID Cambodia’s HARVEST initiative helped 3,323 rice farmers increase their productivity by a combined 2,557 metric tons, resulting in $650,000 of additional income. (Photo credit: Fintrac Inc.)

In Kampong Thom Province, USAID Cambodia’s HARVEST initiative helped 3,323 rice farmers increase their productivity by a combined 2,557 metric tons, resulting in $650,000 of additional income. (Photo credit: Fintrac Inc.)

The United States remains committed to supporting Cambodia’s economic growth, which includes the success of its agribusiness sector.  Several U.S. government initiatives and partnerships funded through the U.S. Agency for International Development (USAID) recognize the challenges in helping thousands of farmers increase their income and meet the growing demand for their products.  Through the US Presidential Initiative called Feed the Future, USAID programs are responding by introducing new varieties of rice and helping Cambodian farmers to diversify their incomes with different crops and knowledge of seasonal rotation methods.  Through improved agricultural practices and new technologies, USAID’s HARVEST program alone has increased productivity and income for 44,450 smallholder rice farmers, further contributing to the success of Cambodia’s award-winning rice sector.

HARVEST has also helped 314 Cambodian commercial horticulture farmers increase their yields by 260 percent through improved agricultural practices and new technologies (Photo credit: USAID Cambodia HARVEST).

HARVEST has also helped 314 Cambodian commercial horticulture farmers increase their yields by 260 percent through improved agricultural practices and new technologies (Photo credit: USAID Cambodia HARVEST).

I strongly believe that the combined efforts of the United States, the Cambodian government, civil society, the private sector, and most importantly the farmers of Cambodia will continue to shape the agricultural sector and lead to a sustainable business model that will benefit Cambodians for years to come.  What do you think could be done to further promote agriculture and economic growth in Cambodia?

Special Olympics: Let’s Go, Team Cambodia!

I am a firm believer that society benefits when every member is able to lead full and meaningful lives.  However, many individuals with disabilities around the world are unable to thrive because of the discrimination and stigma they encounter.  People with an intellectual disability (ID) in particular, have been largely misunderstood.  Individuals with an ID have certain limitations in cognitive functioning and skills, including communication, social, and self-care skills.  These limitations can cause a child to develop and learn more slowly or differently than a typically developing child.  The most common causes of ID are genetic conditions, complications during pregnancy or birth, and diseases or toxic exposure.  For some individuals, the cause of their ID is unknown.  What is known is that individuals with ID often face barriers that prevent them from fully participating in their community.

That’s why I was pleased to see two events over the past weekend that highlight changing attitudes on the acceptance of individuals with an ID.  On Saturday, the opening ceremony of the Special Olympics World Games was held in Los Angeles, California.  And on Sunday, the United States marked the 25th anniversary of the Americans with Disabilities Act, a law which ensures equal rights to persons with disabilities and prohibits discrimination in all areas of public life.

First Lady of the United States Michelle Obama welcomes athletes to the United States during the opening ceremony of the Special Olympics World Games. (Photo courtesy of AP Images).

First Lady of the United States Michelle Obama welcomes athletes to the United States during the opening ceremony of the Special Olympics World Games. (Photo courtesy of AP Images).

Founded by Eunice Kennedy Shriver, the Special Olympics is an organization that changes lives and advances human dignity through sport.  The Special Olympics provide sports training and athletic competition for children and adults with an intellectual disability, giving them opportunities to develop physical fitness, demonstrate courage, and experience joy.  Billed as the world’s largest sports and humanitarian event, people with an ID have been showcasing their athletic abilities to the world since the first Special Olympics in 1968.  Back then, a thousand people from 26 U.S. states and Canada gathered in Chicago, Illinois to compete in track and field, swimming, and floor hockey.  This week, 6,500 athletes and 2,000 coaches representing 165 countries will participate in 25 sports in the biggest athletic gathering in Los Angeles since the 1984 Olympics.

Athletes are the heart of Special Olympics.  There are more than 3.7 million Special Olympics athletes around the world. (Photo courtesy of Special Olympics).

Athletes are the heart of Special Olympics. There are more than 3.7 million Special Olympics athletes around the world. (Photo courtesy of Special Olympics).

This will be the third time Cambodia has competed in the Special Olympics Summer Games.  Cambodia is represented by a delegation of eight athletes and five coaches and staff at the games and will be competing in the athletics competition and bocce.  I want to recognize the athletes — Uth Sam Ang, Meas Makara, Vorn Sochoulia, Kien Sreypov, Phally Ampor Pich, Thay Sokunthim, Poeung Vuthy, and Rath Samphors — for their dedication and perseverance to become members of Cambodia’s Special Olympics team.  As you compete to bring home the gold, I want to repeat the Special Olympics oath, “Let me win, but if I cannot win, let me be brave in the attempt.”

Cambodian athletes and coaches march during the parade of athletes at the Special Olympics World Games’ opening ceremony. (Photo courtesy of Special Olympics).

Cambodian athletes and coaches march during the parade of athletes at the Special Olympics World Games’ opening ceremony. (Photo courtesy of Special Olympics).

I am proud of the Cambodian Special Olympics athletes, as well as their families and coaches, for their tremendous accomplishment.  I am equally proud of all the people with intellectual disabilities in Cambodia who have participated in the “Rural Expansion of Sports” initiative, launched last year through a partnership with the Special Olympics, the U.S. Agency for International Development (USAID), and the Royal Government of Cambodia.  This project is helping to recruit and train the next generation of athletes with intellectual disabilities so that they can represent Cambodia at the Special Olympics.  More importantly, this project is giving them an opportunity to participate in a sport as well as their communities.

USAID’s Rural Expansion of Sports initiative is helping recruit the next generation of athletes with intellectual disabilities for Special Olympics Cambodia.

USAID’s Rural Expansion of Sports initiative is helping recruit the next generation of athletes with intellectual disabilities for Special Olympics Cambodia.

Through the power of sport, I believe we can enable every member of society to lead full and meaningful lives.  Events like the Special Olympics help foster the acceptance and inclusion of all people.  By working together, I believe we can carry on the spirit of the Special Olympics to change attitudes and create a better world long after the games have ended.

I hope you will join me in cheering for the Cambodian athletes at the Special Olympics.

អូឡាំពិក​ពិសេស​៖ ជយោ​! ក្រុម​កម្ពុជា

ខ្ញុំ​ជា​​អ្នក​​មាន​​ជំនឿ​​យ៉ាង​​មុតមាំ​​ថា​​សង្គម​​ទទួល​បាន​ការ​​ចំណេញ​ នៅ​​ពេល​​គ្រប់​​សមាជិក​ទាំងអស់​​អាច​មាន​​ជីវិត​ពេញលេញ​និង​ប្រកប​ដោយ​អត្ថន័យ​។ យ៉ាង​ណា​ក្តីជន​ពិការ​ជា​ច្រើន​នៅ​ជុំវិញ​ពិភពលោក​មិន​អាច​មាន​ការ​សម្បូរ​សប្បាយ​ដោយសារ​ការ​រើសអើង​និង​ការ​មាក់​ងាយ​ដែល​គេ​ជួប​ប្រទះ​បាន​ទេ​។ដោយ​ឡែក​មនុស្ស​ដែល​មាន​​ភាព​ពិការ​ផ្នែក​ប្រាជ្ញា​ស្មារតី (Intellectual disability ឬ ID) ជា​ទូទៅ​ត្រូវ​បាន​គេ​យល់​ខុស​។ មនុស្ស​ដែល​មាន ID ពុំ​សូវ​មាន​ជំនាញ​និង​ការ​យល់​បាន​ត្រឹមត្រូវ​ដោយ​រួម​ទាំង​ការ​អាច​និយាយ​ទាក់ទង​គ្នា​ក្នុង​សង្គម​និង​ការ​ចេះ​​មើល​ថែ​ទាំ​ខ្លួន​ឯង​។ ឧបសគ្គ​ទាំង​នេះ​អាច​បណ្តាល​អោយ​កុមារ​មាន​ការ​លូតលាស់​យឺត​និង​រៀន​មិន​សូវ​ចេះ​ឬ​ខុស​ពី​​កុមារ​​ដែល​កំពុង​លូតលាស់​ធម្មតា​។ បុព្វហេតុ​នៃ ID ដែល​ច្រើន​មាន​បំផុត​គឺ​ស្ថាន​ភាព​ពី​កំណើត​ការ​ហក​ជំងឺ​នៅ​ពេល​​​ម្តាយ​មាន​ផ្ទៃពោះ​ឬ​នៅ​ពេល​ឆ្លង​ទន្លេ​ជំងឺ​ឬ​ការ​ប៉ះពាល់​ទៅ​នឹង​ជាតិ​ពុល​។ ចំពោះ​អ្នក​ខ្លះ​គេ​មិន​ដឹង​ពី​បុព្វ​ហេតុ​​ដែល​បណ្តាល​អោយ​មាន ID ទេ​។​ អ្វី​ដែល​គេ​ដឹង​គឺ​ថា​អ្នក​ដែល​មាន ID ច្រើន​តែ​ប្រឈម​នឹង​ឧបសគ្គ​ដែល​​រារាំង​គេ​មិន​អោយ​ចូលរួម​ពេញលេញ​នៅ​ក្នុង​សហគមន៍​​របស់​គេ​បាន​។

ហេតុ​ដូច្នេះ​​ហើយ​​បាន​ជា​​ខ្ញុំ​ មាន​​ចិត្ត​រីករាយ​​ពេល​ឃើញ​​ព្រឹត្តិការណ៍​​ពីរ​​​នៅ​​ចុង​​សប្តាហ៍​​កន្លង​​ទៅ​នេះ​ ដែល​​ទាញ​ការ​ចាប់​​អារម្មណ៍​​ទៅ​លើ​ឥរិយាបទ ដែល​មាន​ការ​ប្រែប្រួល​ទាក់ទង​នឹង​ការ​ទទួល​យក​មនុស្ស​ដែល​មាន​ ID ។ កាល​ពី​ថ្ងៃ​សៅរ៍​ពិធី​បើក​នៃ​កីឡា​អូឡាំពិច​ពិសេស​ពិភពលោក​ត្រូវ​​បាន​ធ្វើ​នៅ​ទីក្រុង Los Angeles រដ្ឋ California ហើយ​នៅ​ថ្ងៃ​​អាទិត្យ​សហរដ្ឋ​​អាមេរិក​​កត់សំគាល់​ខួប​លើក​ទី​២៥ ​​នៃ​ច្បាប់​ស្តីពី​ជន​ពិការ​​​នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​។ ច្បាប់​​នេះ​ធានា​សិទ្ធិ​ស្មើ​គ្នា​សំរាប់​ជន​ពិការ​ហើយ​ហាមប្រាម​ការ​រើសអើង​នៅ​ក្នុង​គ្រប់​ផ្នែក​ទាំងអស់​នៃ​ជីវិត​សាធារណៈ​។

លោកជំទាវទី១ សហរដ្ឋអាមេរិក Michelle Obama ស្វាគមន៍អត្ថពលិកមកកាន់សហរដ្ឋអាមេរិក នៅក្នុងពិធីបើកនៃការប្រកួតកីឡាអូឡាំពិចពិសេសពិភពលោក។ (រូបថតបានពីសារព័ត៌មាន AP)

លោក​ជំទាវ​ទី១ សហរដ្ឋ​អាមេរិក Michelle Obama ស្វាគមន៍​អត្ថពលិក​មក​កាន់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក នៅ​ក្នុង​ពិធី​បើក​នៃ​ការ​ប្រកួត​កីឡា​អូឡាំពិច​ពិសេស​ពិភពលោក​។ (​រូបថត​បាន​ពី​សារព័ត៌មាន AP​)

ដោយ​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ដោយ Eunice Kennedy Shriver អូឡាំពិច​ពិសេស​គឺ​ជា​អង្គការ​​មួយ​ដែល​​ធ្វើ​អោយ​ជីវិត​មាន​ការ​ប្រែប្រួល​ហើយ​លើក​កំពស់​សេចក្តី​ថ្លៃថ្នូរ​របស់​មនុស្ស​តាមរយៈ​កីឡា​។​ អូឡាំពិច​ពិសេស​ផ្តល់​ការ​ហ្វឹកហ្វឺន​ផ្នែក​កីឡា​និង​ការ​ប្រកួត​កីឡា​សំរាប់​កុមារ​និង​មនុស្ស​ពេញ​វ័យ​ដែល​មាន ID ដោយ​ផ្តល់​អោយ​ពួកគេ​នូវ​ឱកាស​ធ្វើ​អោយ​មាន​រាង​កាយ​មាំមួន​បង្ហាញ​ភាព​ក្លាហាន​ហើយ​មាន​ការ​សប្បាយ​។ ដោយ​ត្រូវ​ប្រកាស​ថា​ជា​ព្រឹត្តិ​ការណ៍​កីឡា​និង​ព្រឹត្តិការណ៍​​មនុស្សធម៌​ធំ​ជាង​គេ​ក្នុង​ពិភពលោក​អ្នក​មាន ID បាន​បង្ហាញ​សមត្ថភាព​ផ្នែក​កីឡា​របស់​ខ្លួន​ដល់​ពិភពលោក​តាំងពី​អូឡាំពិច​ពិសេស​ត្រូវ​បាន​ប្រារព្ធ​ធ្វើ​ជា​លើក​ដំបូង​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៦៨​។ នៅ​ពេល​នោះ​មនុស្ស​ចំនួន​១០០០​នាក់​មក​ពី​រដ្ឋ​ចំនួន​២៦​ក្នុង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​និង​មក​ពី​ប្រទេស​កាណាដា​បាន​មក​ជួបជុំ​គ្នា​​​នៅ​ទីក្រុង Chicago រដ្ឋ Illinois ដើម្បី​ប្រកួត​កីឡា​រត់​ប្រណាំង​ហែល​ទឹក​និង​ហុកគី​។ នៅ​សប្តាហ៍​​​នេះ​អត្ថពលិក​​ចំនួន​៦៥០០​នាក់​និង​គ្រូ​ចំនួន​​២០០០​នាក់ ដែល​តំណាង​អោយ​ប្រទេស​ចំនួន​១៦៥​ប្រទេស​នឹង​ចូលរួម​​នៅ​ក្នុង​ការ​ប្រកួត​កីឡា​ចំនួន​២៥​មុខ​នៅ​ក្នុង​ការ​ជួប​គ្នា​នៃ​អត្ថពលិក​ដ៏​ធំ​បំផុត​មួយ​នៅ​ទីក្រុង Los Angeles តាំង​​ពី​ការ​ប្រកួត​កីឡា​អំឡាំពិច​ឆ្នាំ​១៩៨៤​មក​។

អត្ថពលិកគឺជាបេះដូងនៃអូឡាំពិចពិសេស។ មានអត្ថពលិកអូឡាំពិចពិសេសចំនួនជាង ៣,៧ លាននាក់ នៅទូទាំងពិភពលោក។ (រូបថតបានមកពីអូឡាំពិចពិសេស)

អត្ថពលិក​គឺ​ជា​បេះដូង​នៃ​អូឡាំពិច​ពិសេស​។ មាន​អត្ថពលិក​អូឡាំពិច​ពិសេស​ចំនួន​ជាង ៣,៧ លាន​នាក់ នៅ​ទូទាំង​ពិភពលោក​។ (​រូបថត​បាន​មក​ពី​អូឡាំពិច​ពិសេស​)

នេះ​ជា​លើក​ទី​៣​ហើយ ដែល​ប្រទេស​កម្ពុជា​បាន​ចូលរួម​ប្រកួត​ក្នុង​កីឡា​អូឡាំពិច​ពិសេស​នៅ​រដូវ​​ក្តៅ​។ ប្រទេស​កម្ពុជា​តំណាង​ដោយ​គណប្រតិភូ​ដែល​មាន​អត្ថពលិក​ចំនួន​៨​នាក់​គ្រូ​​៥​​នាក់​និង​បុគ្គលិក​នៅ​ក្នុង​ការ​​ប្រកួត​ហើយ​នឹង​ចូលរួម​ប្រកួត​កីឡា​រត់​ចំងាយ​រត់​ល្បឿន​និង​​ប៉េតង់​។ ខ្ញុំ​សូម​សរសើរ​អត្ថពលិក​ឈ្មោះ​អ៊ុត​សំអាង​  មាស​មក​រា  វ​នសូជូលៀ  កៀន​ស្រីពៅ​ផល្លីអម្ពរពេជ្រ  ថៃសុគន្ធីម  ពឿងវុទ្ធី និងរតន៍សម្ផស្ស ដែល​មាន​ការ​​តាំង​ចិត្ត​ ហើយ​សេចក្តី​ព្យាយាម ដើម្បី​ក្លាយ​ជា​សមាជិក​នៃ​ក្រុម​អូឡាំពិច​ពិសេស​​របស់​ប្រទេស​កម្ពុជា​។ក្នុង​ពេល​គេ​ប្រកួត​​ដើម្បី​​ដណ្តើម​យក​មេដាយ​មាស​ជូន​មាតុភូមិ​ខ្ញុំ​ចង់​បន្ទរ​ពាក្យ​សម្បថ​នៅ​ក្នុង​កីឡា​អូឡាំពិច​ពិសេស​ថា​ “​សូម​អោយ​ខ្ញុំ​ឈ្នះ​តែ​បើ​សិន​ជា​ខ្ញុំ​មិន​អាច​ឈ្នះ​បាន​ទេ​សូម​អោយ​ខ្ញុំ​មាន​ភាព​ក្លាហាន​​​នៅ​ក្នុង​​បំណង​”​។

អត្ថពលិកកម្ពុជា និងគូ្រដើរក្បួន នៅក្នុងការដង្ហែររបស់អត្ថពលិក នៅក្នុងពិធីបើកនៃកីឡាអូឡាំពិចពិសេសពិភពលោក។ (រូបថតបានមកពីអូឡាំពិចពិសេស)

អត្ថពលិក​កម្ពុជា និង​គូ្រ​ដើរ​ក្បួន នៅ​ក្នុង​ការ​ដង្ហែរ​របស់​អត្ថពលិក នៅ​ក្នុង​ពិធី​បើក​នៃ​កីឡា​អូឡាំពិច​ពិសេស​ពិភពលោក​។ (​រូបថត​បាន​មក​ពី​អូឡាំពិច​ពិសេស​)

ខ្ញុំ​មាន​មោទនភាព​ចំពោះ​អត្ថពលិក​អូឡាំពិច​ពិសេស​មក​ពី​ប្រទេស​កម្ពុជា ព្រម​ទាំង​គ្រួសារ​និង​គ្រូ​របស់​គេ​ចំពោះ​ការ​សំរេច​បាន​ដ៏​ធំ​​របស់​គេ​។ខ្ញុំ​ក៏​មាន​មោទនភាព​ផង​ដែរ​ចំពោះ​អ្នក​​មាន ID នៅ​កម្ពុជា ដែល​បាន​ចូលរួម​​ក្នុង​​គំរោង “​ពង្រីក​កីឡា​នៅ​តាម​ជនបទ​” ដែល​ត្រូវ​បាន​ផ្តើម​ឡើង​កាល​ពី​ឆ្នាំ​ទៅ​តាមរយៈ​ភាព​ជា​ដៃគូ​ជាមួយ​អូឡាំពិច​ពិសេស​ទីភ្នាក់ងារ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​សំរាប់​ការ​អភិវឌ្ឍន៍​​អន្តរជាតិ (USAID) និង​រាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​។គំរោង​នេះ​​កំពុង​ជួយ​ជ្រើសរើស​និង​បណ្តុះបណ្តាល​អត្ថពលិក​ជំនាន់​ក្រោយ​ដែល​មាន ​ID ដើម្បី​អោយ​គេ​អាច​​ធ្វើ​ជា​តំណាង​អោយ​ប្រទេស​កម្ពុជា​នៅ​ក្នុង​អូឡាំពិច​ពិសេស​។សំខាន់​ជាង​នេះ​ទៀត​គំរោង​នេះ​កំពុង​ផ្តល់​អោយ​គេ​នូវ​ឱកាស​ចូល​រួម​​​នៅ​ក្នុង​កីឡា​ព្រមទាំង​សហគមន៍​​របស់​គេ​។

គំរោងផ្តួចផ្តើមពង្រីកកីឡានៅតាមជនបទរបស់ទីភ្នាក់ងារ USAID កំពុងជួយជ្រើសរើសអត្ថពលិកជំនាន់ក្រោយ ដែលមាន ID សំរាប់អូឡាំពិចពិសេសកម្ពុជា។

គំរោង​ផ្តួចផ្តើម​ពង្រីក​កីឡា​នៅ​តាម​ជនបទ​របស់​ទីភ្នាក់ងារ USAID កំពុង​ជួយ​ជ្រើសរើស​អត្ថពលិក​ជំនាន់​ក្រោយ ដែល​មាន ID សំរាប់​អូឡាំពិច​ពិសេស​កម្ពុជា​។

តាមរយៈ​អំណាច​នៃ​កីឡា​ខ្ញុំ​ជឿ​ថា​យើង​អាច​ធ្វើ​អោយ​គ្រប់​សមាជិក​ទាំងអស់​នៃ​សង្គម​មាន​ជីវិត​រស់នៅ​​​ពេញលេញ​និង​ប្រកប​ដោយ​អត្ថន័យ​។ ព្រឹត្តិការណ៍​​ដូច​ជា​អូឡាំពិច​ពិសេស​​ជួយ​បណ្តុះ​គំនិត​នៃ​ការ​ទទួល​យក​​មនុស្ស​ទាំងអស់​។ ដោយ​ធ្វើការ​ជាមួយ​គ្នា​ខ្ញុំ​ជឿ​ថា​យើង​អាច​បន្ត​​ស្មារតី​នៃ​អូឡាំពិច​ពិសេស​ដើម្បី​ផ្លាស់ប្តូរ​ឥរិយាបទ​ហើយ​ធ្វើ​អោយ​ពិភពលោក​ក្លាយ​ជា​កន្លែង​ល្អ​មួយ​យូរ​អង្វែង​ទៅ​មុខ​បន្ទាប់​ពី​ការ​ប្រកួត​កីឡា​នេះ​ចប់​ទៅ​។

ខ្ញុំ​សង្ឃឹម​ថា​លោក​អ្នក​នឹង​ចូលរួម​ជាមួយ​ខ្ញុំ​ ក្នុង​ការ​ស្រែក​លើក​ទឹក​ចិត្ត​ដល់​អត្ថពលិក​កម្ពុជា​នៅ​ក្នុង​ការ​​ប្រកួត​នៅ​អូឡាំពិច​ពិសេស​។

បណ្ណាល័យ និង​មជ្ឈមណ្ឌល​ធនធាន​ព័ត៌មាន​របស់​ស្ថានទូត​អាមេរិក

នៅ​ខែ​ក្រោយ និស្សិត​កម្ពុជា​នៅ​ទូទាំង​ប្រទេស​នឹង​ប្រលង​សញ្ញាប័ត្រ​មធ្យមសិក្សា​ទុទិយភូមិ​។ ការ​ប្រលង​សញ្ញាប័ត្រ​ចុង​ក្រោយ​នេះ​គឺ​ជា​ឱកាស​មួយ​សំរាប់​អោយ​សិស្ស​បង្ហាញ​អោយ​ឃើញ​នូវ​ចំណេះដឹង​របស់​គេ និង​រៀន​មាន​ទំលាប់​ល្អ​ក្នុង​ការ​សិក្សា​។ តែ​ឆ្នាំ​ប្រលង​គឺ​ជា​ពេល​វេលាដែល​មាន​ភាព​តានតឹង​សំរាប់​សិស្ស ពិសេស​នៅ​ពេល​គេ​ពិបាក​រក​បាន​កន្លែង​ស្ងាត់​សំរាប់រៀន​។ នៅ​ពេល​សិស្ស​ត្រៀម​រៀបចំ​សំរាប់​ការ​ប្រលង​របស់​គេ ខ្ញុំ​សង្ឃឹម​ថា គេ​ទាញ​ប្រយោជន៍​ពី​ធនធាន​ឯកសារ​សំរាប់​ការ​សិក្សា ដែល​ស្ថានទូត​អាមេរិក​មាន​សំរាប់​ផ្តល់​ដល់​សាធារណជន​ខ្មែរ​។

ឧទាហរណ៍​មួយ​​នៃ​ធនធាន​ឯកសារ​ទាំង​នេះ​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ស្ថានទូត​អាមេរិក​តែ​ម្តង​។ មជ្ឈមណ្ឌល​ធនធាន​ព័ត៌មាន (IRC) គឺ​ជា​បណ្ណាល័យ​របស់​ស្ថានទូត​អាមេរិក នៅ​ភ្នំពេញ ដោយ​នៅ​ទីនោះ សិស្ស​មាន​កន្លែង​សំរាប់​អង្គុយ​រៀន ដោយ​មាន​សៀវភៅ ទស្សនាវដ្តី និង​កុំព្យូទ័រ សំរាប់​អោយ​សាធារណជន​មើល​ដោយ​មិន​គិត​ថ្លៃ​។ ដោយ​បើក​ពី​ថ្ងៃ​ចន្ទ​ដល់​ថ្ងៃ​សុក្រ ពី​ម៉ោង ៨:៣០ ដល់​ម៉ោង ១១:30 ព្រឹក និង​ពី​ម៉ោង ១:៣០ ដល់​ម៉ោង ៤:៣០ រសៀល IRC ថែមទាំង​មាន​សៀវភៅ និង​ឯកសារ​គួរ​អោយ​ចាប់​អារម្មណ៍​តាម​អ៊ិនធ័រណែត សំរាប់​អ្នក​ចូល​មើល​ទៀត​ផង​។

លោកស្រី Andrea Echelberger (​រូប​ខាង​ឆ្វេង​បំផុត​) ដែល​ជា​អ្នក​ជំនាញ​ផ្នែក​ភាសា​អង់គ្លេស​មក​ពី​សហរដ្ឋ​អាមេរិក ជួយ​សំរបសំរួល​ក្រុម​សន្ទនា​ភាសា​អង់គ្លេស នៅ IRC ក្នុង​ស្ថានទូត​អាមេរិក​។

លោកស្រី Andrea Echelberger (​រូប​ខាង​ឆ្វេង​បំផុត​) ដែល​ជា​អ្នក​ជំនាញ​ផ្នែក​ភាសា​អង់គ្លេស​មក​ពី​សហរដ្ឋ​អាមេរិក ជួយ​សំរបសំរួល​ក្រុម​សន្ទនា​ភាសា​អង់គ្លេស នៅ IRC ក្នុង​ស្ថានទូត​អាមេរិក​។

IRC ថែម​ទាំង​ជា​កន្លែង​សំរាប់​សិស្ស​ហាត់​ប្រាស្រ័យ​ទាក់ទង​គ្នា​ជា​ភាសា​អង់គ្លេស នៅ​ក្នុង​ការ​សន្ទនា​របស់​យើង​ជា​ភាសា​អង់គ្លេស ដែល​ធ្វើ​ពីរ​ខាង​ម្តង​។ សិស្ស​វិទ្យាល័យ អ្នក​ជំនាញ​ផ្នែក​ភាសា​អង់គ្លេស​មក​ពី​សហរដ្ឋ​អាមេរិក និង​អ្នក​ស្ម័គ្រ​ចិត្ត​ដទៃ​ទៀត​ជួប​គ្នា ដើម្បី​ពិភាក្សា​លើ​ប្រធានបទ​នានា​ជា​ច្រើន រាប់​ពី​និរន្តភាព​បរិស្ថាន ដល់​វប្បធម៌​អាមេរិក និង​ការ​អប់រំ​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា​។ ខ្ញុំ​រីករាយ​ដោយ​ដឹង​ថា សិស្ស និស្សិត​ជា​ច្រើន​ទាញ​យក​ប្រយោជន៍​ពី​ឱកាស​នេះ ​ដើម្បី​ជួប​ជាមួយ​អ្នក​ដឹកនាំ​វ័យ​ក្មេង​ដទៃ​ទៀត ហាត់​ប្រើ​ភាសា​អង់គ្លេស​របស់​គេ ហើយ​សំខាន់​បំផុត​នោះ សំដែង​មតិ និង​គោលដៅ​របស់​គេ​សំរាប់​អនាគត​។

កញ្ញា Kellie Roy ដែល​ជា​អ្នក​ស្ម័គ្រចិត្ត​របស់​ទីភ្នាក់ងារ Peace Corps របស់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក ​ពិភាក្សា​ពី​គន្លឹះ​ក្នុង​ការ​រៀន​ភាសា​អង់គ្លេស​ជាមួយ​សិស្ស នៅ​បណ្ណាល័យ​របស់​ស្ថានទូត​អាមេរិក នៅ​ខេត្ត​កំពង់ចាម​។

កញ្ញា Kellie Roy ដែល​ជា​អ្នក​ស្ម័គ្រចិត្ត​របស់​ទីភ្នាក់ងារ Peace Corps របស់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក ​ពិភាក្សា​ពី​គន្លឹះ​ក្នុង​ការ​រៀន​ភាសា​អង់គ្លេស​ជាមួយ​សិស្ស នៅ​បណ្ណាល័យ​របស់​ស្ថានទូត​អាមេរិក នៅ​ខេត្ត​កំពង់ចាម​។

រួម​ជាមួយ​នឹង IRC ស្ថានទូត​អាមេរិក​មាន​មោទនភាព​ដោយ​មាន​បណ្ណាល័យ​របស់​ខ្លួន​ចំនួន ៤ នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា គឺ​មាន​នៅ​ភ្នំពេញ ខេត្ត​សៀមរាប បាត់ដំបង និង​កំពង់ចាម​។ បណ្ណាល័យ​ស្ថានទូត​អាមេរិក​គឺ​ជា​កន្លែង​មួយ​មាន​ភាព​រាក់ទាក់ និង​បើក​ទូលាយ​ងាយ​ចេញ​ចូល​សំរាប់​សាធារណជន ដោយ​ផ្តល់​ព័ត៌មាន​ថ្មី​ៗ និង​គួរ​អោយ​ទុក​ចិត្ត ស្តីពី​សហរដ្ឋ​អាមេរិក តាមរយៈ​សៀវភៅ ទស្សនាវដ្តី ភាពយន្ត​រឿង និង​ភាពយន្ត​បច្ចុប្បន្នភាព​។ ដូច IRC ដែរ បណ្ណាល័យរបស់​ស្ថានទូត​អាមេរិក​ថែម​ទាំង​មាន​អ៊ិនធ័រណែត​អោយ​មើល​ដោយ​មិន​គិត​ថ្លៃ និង​ឯកសារ​នានា ដូចជា​សៀវភៅ​សំរាប់​ហាត់​ធ្វើ​តេស្ត​ប្រលង​ភាសា​អង់គ្លេស (TOEFL) តេស្ត SAT និងតេស្ត ACT សំរាប់​ចូល​រៀន​នៅ​ក្នុង​មហាវិទ្យាល័យ​នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ទៀត​ផង​។ ទាំង​នេះ​គឺ​ជា​ឧទាហរណ៍​នៃ​តេស្ត​ជា​បទដ្ឋាន​ដែល​សិស្ស និស្សិត​អាច​ប្រលង​បាន បើ​គេ​ដាក់​ពាក្​យទៅ​រៀន​ក្នុង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​។ វត្តមាន​នៃ​បណ្ណាល័យ​របស់​ស្ថានទូត​អាមេរិក​នៅ​ទូទាំងប្រទេស​កម្ពុជា​បង្ហាញ​អោយ​ឃើញ​ពី​ការ​តាំង​ចិត្ត​របស់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក ក្នុង​ការ​ផ្តល់​ការ​អប់រំ និង​ព័ត៌មាន​ដល់​សិស្ស និស្សិត​ទាំងអស់​។ ខ្ញុំ​សូម​លើក​ទឹក​ចិត្ត​អោយ​សិស្ស និស្សិត​ទាំងអស់​ឆ្លៀត​ទាញ​យក​ប្រយោជន៍​ពី​កន្លែង​ទាំង​នេះ ដើម្បី​សិក្សា​សំរាប់​ការ​ប្រលង​របស់​គេ​។

អ្នក​ហាត់​ការ​​នៅ​​ក្នុង​ផ្នែក​កិច្ចការ​សាធារណៈ ឈ្មោះ Sandra Zuniga Guzman (​រូប​កណ្តាល​) ធ្វើ​បទបង្ហាញ​ស្តីពី​ ”​រក​មើល ហើយ​សំភាសន៍​ការងារ​” នៅ​បណ្ណាល័យ​ស្ថានទូត​អាមេរិក នៅ​សៀមរាប​។

អ្នក​ហាត់​ការ​​នៅ​​ក្នុង​ផ្នែក​កិច្ចការ​សាធារណៈ ឈ្មោះ Sandra Zuniga Guzman (​រូប​កណ្តាល​) ធ្វើ​បទបង្ហាញ​ស្តីពី​ ”​រក​មើល ហើយ​សំភាសន៍​ការងារ​” នៅ​បណ្ណាល័យ​ស្ថានទូត​អាមេរិក នៅ​សៀមរាប​។

បណ្ណាល័យ​របស់​ស្ថានទូត​អាមេរិក​នៅ​ភ្នំពេញ និង​សាកលវិទ្យាល័យ​ភូមិន្ទ​ភ្នំពេញ​ក៏​ជា​កន្លែង​ដែល​មាន​មជ្ឈមណ្ឌល​ផ្តល់​ប្រឹក្សា​ស្តីពី​ការ​សិក្សា​នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក (EducationUSA) ផង​ដែរ​។ EducationUSA ផ្តល់​ព័ត៌មាន​ជា​ច្រើន​ស្តីពី​ស្ថាប័ន​អប់រំ​នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក និង​វិធី​ចុះ​ឈ្មោះ​ចូល​រៀន​នៅ​ក្នុង​សាលា​ទាំង​នេះ​។ នៅ​ពេល​ខ្ញុំ​ជួប​ជាមួយ​សិស្ស និស្សិត​កម្ពុជា​ក្មេង​ៗ ​គេ​ច្រើន​ប្រាប់​ខ្ញុំ​ថា គេ​មាន​ការ​ស្រម៉ៃ​ចង់​សិក្សា​នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​។ EducationUSA អាច​ជួយ​និស្សិត​នៅ​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​អោយ​ការ​ស្រម៉ៃ​របស់​គេ​ក្លាយ​ជា​ការ​ពិត​។ អ្នក​ផ្តល់​ការ​ពិគ្រោះ​យោបល់​ដ៏​ល្អ និង​ប្រកប​ដោយ​បទពិសោធន៍ ត្រៀម​ជា​ស្រេច​ក្នុង​ការ​ជួប​មួយ​ទល់​មួយ​ជាមួយ​និស្សិត ដើម្បី​ផ្តល់​ការ​ណែនាំ ហើយ​មាន​រហូត​ដល់​ប្រាប់​ពី​អាហារូបករណ៍ និង​ប្រភព​ជំនួយ​ថវិកា​ដែល​អាច​មាន​ថែម​ទៀត​ផង​។

យុវជន​កម្ពុជា​ទទួល​បាន​ព័ត៌មាន​ស្តីពី​ការ​ដាក់​ពាក្យ​ចូល​រៀន​នៅ​សាកលវិទ្យាល័យ​របស់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក នៅ​ឯ​ពិព័រណ៍​របស់ EducationUSA ក្នុង​វិទ្យាស្ថាន​បច្ចេកទេស​នៃ​កម្ពុជា​។

យុវជន​កម្ពុជា​ទទួល​បាន​ព័ត៌មាន​ស្តីពី​ការ​ដាក់​ពាក្យ​ចូល​រៀន​នៅ​សាកលវិទ្យាល័យ​របស់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក នៅ​ឯ​ពិព័រណ៍​របស់ EducationUSA ក្នុង​វិទ្យាស្ថាន​បច្ចេកទេស​នៃ​កម្ពុជា​។

តែ​បណ្ណាល័យ​របស់​ស្ថានទូត​អាមេរិក​មិន​មែន​គ្រាន់តែ​ជា​កន្លែង​សំរាប់​សិក្សា​តែ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ​។ វា​ជា​កន្លែង​សំរាប់​អោយ​មនុស្ស​គ្រប់​វ័យ​ស្វែង​យល់​ពី​វប្បធម៌ និង​ប្រវតិ្តសាស្រ្ត​របស់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក សំរេច​លើ​ការ​សិក្សា​របស់​គេ ហើយ​រីករាយ​នឹង​ព័ត៌មាន​ថ្មី​ៗ​ផង​ដែរ​។ កន្លែង​បណ្ណាល័យ​អាមេរិក​មាន​រៀបចំ​ទទួល​វាគ្មិន​មក​ថ្លែង​ពន្យល់ ហើយ​មាន​រៀបចំ​ពិធី​ទាក់ទង​នឹង​ប្រធានបទ​នានា​។ តាមរយៈ​ការ​រៀបចំ​កម្មវិធី​នានា​បាន​ជាប់ បណ្ណាល័យ​របស់​ស្ថានទូត​អាមេរិក​ជួយ​ផ្តល់​អោយ​ប្រជាជន​កម្ពុជា​នូវ​ឱកាស​ធ្វើ​ការ​ផ្លាស់ប្តូរ​វប្បធម៌​ដ៏​គួរ​អោយ​រំភើប​។ ខ្ញុំ​សង្ឃឹម​ថា តាមរយៈ​បទពិសោធន៍​ទាំង​នេះ ប្រជាជន​នឹង​ជួយ​ពង្រីក​លោក​ទស្សនៈ​របស់​គេ ​រៀន​រិះ​គិត​បាន​ស៊ី​ជំរៅ ហើយ​ចែក​រំលែក​គំនិត​យោបល់ នៅ​កន្លែង​មួយ​ដែល​គេ​អាច​ចាត់​ទុក​ថា ​មាន​សុវត្ថិភាព ហើយ​ទទួល​ស្វាគមន៍​ពួកគេ​។

បណ្ណាល័យ​របស់​ស្ថានទូត​អាមេរិក​នៅ​បាត់ដំបង​អបអរ​ទិវា​ឯករាជ្យ​នៃ​ប្រទេស​អាមេរិក ៤ កក្កដា ដោយ​ផ្តល់​អោយ​សិស្ស និស្សិត​កម្ពុជា​នូវ​ឱកាស​ដ៏​ល្អ​មួយ​ក្នុង​ការ​ស្វែង​យល់​ពី​ទិវា​ឯករាជ្យ​របស់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​។

បណ្ណាល័យ​របស់​ស្ថានទូត​អាមេរិក​នៅ​បាត់ដំបង​អបអរ​ទិវា​ឯករាជ្យ​នៃ​ប្រទេស​អាមេរិក ៤ កក្កដា ដោយ​ផ្តល់​អោយ​សិស្ស និស្សិត​កម្ពុជា​នូវ​ឱកាស​ដ៏​ល្អ​មួយ​ក្នុង​ការ​ស្វែង​យល់​ពី​ទិវា​ឯករាជ្យ​របស់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​។

យើង​ផ្តល់​កន្លែង​និង​ធនធាន​ព័ត៌មាន​ទាំង​នេះ ដោយ​ដៅ​ជា​សំខាន់​លើ​សិស្ស និស្សិត ពីព្រោះយើង​ដឹង​ថា ជោគជ័យ​របស់​គេ​នៅ​ពេល​នេះ​គឺ​ជា​វិបុលភាព​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា នា​ពេល​អនាគត​។ ចំពោះ​សិស្ស​ទាំងអស់​ដែល​នឹង​ធ្វើ​ការ​ប្រលង ខ្ញុំ​សូម​ជូនពរ​អោយ​អ្នក​ទាំងអស់​គ្នា​មាន​សំណាង​ល្អ​។ ខ្ញុំ​សង្ឃឹម​ផង​ដែរ​ថា អ្នក​នឹង​បន្ត​ប្រើ​ទី​កន្លែង​និង​កម្មវិធី​របស់​បណ្ណាល័យ​របស់​ស្ថានទូត​អាមេរិក នៅ​ក្រោយ​ពេល​ប្រលង​។ ការ​ចូលរួម​របស់​អ្នក​នឹង​ជំរុញ​ជា​ពិសេស​អោយ​យុវជន​កម្ពុជា​កាន់តែ​ច្រើន​គ្នា​ក្លាយ​ជា​អ្នក​ជំរុញ​ដល់​ការ​អប់រំ និង​ជោគជ័យ​របស់​គេ​។

តើ​លោក​អ្នក​ដែល​បាន​ទៅ​មើល ឬ​ចូលរួម​ក្នុង​ពិធី​ណា​មួយ នៅ​ឯ​បណ្ណាល័យ​របស់​ស្ថានទូត​អាមេរិក ឬ​មជ្ឈមណ្ឌល​ធនធាន​ព័ត៌មាន នៅ​ស្ថានទូត​អាមេរិក​ទេ​? សូម​ផ្តល់​មតិ ហើយ​ប្រាប់​យើង​ពី​បទពិសោធន៍​របស់​លោក​អ្នក​។

The U.S. Embassy’s American Corners and the Information Resource Center

Next month, Cambodian students across the country will take their final high school examinations.  Final exams are an opportunity for students to demonstrate their knowledge and practice good study habits.  But exam season can also be a stressful time for students, especially when it is difficult to find a quiet place to study.  As students prepare for their exams, I hope that they take advantage of the academic resources that the U.S. Embassy offers to the Cambodian public.

One example of these resources is within our very own Embassy grounds.  The Information Resource Center (IRC) is U.S. Embassy Phnom Penh’s library, where students have a space to study, surrounded by books, magazines, and computers – all accessible to the public for free.  Open Monday to Friday from 8:30-11:30 a.m. and 1:30-4:30 p.m., the IRC also has an impressive online collection of books and materials available for all visitors.

U.S. English Language Fellow Andrea Echelberger (far left) facilitates an English conversation group at the U.S. Embassy’s Information Resource Center.

U.S. English Language Fellow Andrea Echelberger (far left) facilitates an English conversation group at the U.S. Embassy’s Information Resource Center.

The IRC is also a space for students to practice their communication skills during our bi-monthly English language chats.  High school students, English language Fellows from the United States, and other volunteers come together to discuss a variety of topics ranging from environmental sustainability and American culture to the education in Cambodia.  I am happy to learn that many students take advantage of this opportunity to meet other young leaders, practice their English, and, most importantly, express their opinions and goals for the future.

U.S. Peace Corps Volunteer Kellie Roy discusses English learning tips with students at Kampong Cham American Corner.

U.S. Peace Corps Volunteer Kellie Roy discusses English learning tips with students at Kampong Cham American Corner.

Along with the IRC, the U.S. Embassy is also proud to host four American Corners in Cambodia, located in Phnom Penh, Siem Reap, Battambang, and Kampong Cham.  An American Corner is a friendly and accessible space open to the public that provides current and reliable information about the United States through a large collection of books, magazines, films and documentaries.  Like the IRC, the American Corners also have free Internet and resource materials such as practice books for the Test of English as a Foreign Language (TOEFL), the Student Aptitude Test (SAT), and the American College Testing (ACT) exam – examples of standardized tests that a student might take if applying to study in the United States.  The presence of American Corners throughout Cambodia is indicative of the United States’ commitment to providing access to education and information for all students.  I strongly encourage all students to take advantage of the spaces available to them to study for their examinations.

Public Affairs Intern Sandra Zuniga Guzman (center) gave a presentation on “Finding and Interviewing for a Job” at American Corner Siem Reap.

Public Affairs Intern Sandra Zuniga Guzman (center) gave a presentation on “Finding and Interviewing for a Job” at American Corner Siem Reap.

The American Corner in Phnom Penh and the Royal University of Phnom Penh are also locations with EducationUSA Advising Centers.  EducationUSA provides a wealth of information on U.S. educational institutions and how to enroll in these schools.  When I meet with young Cambodian students, they often tell me that it is their dream to study in the United States.  EducationUSA can assist students in making this dream come true.  Experienced and helpful consultants are ready to meet with students for one-on-one advising and even identify possible scholarships and other financial aid sources.

Young Cambodians getting information about applying to U.S. universities at an EducationUSA Fair at the Institute of Technology of Cambodia.

Young Cambodians getting information about applying to U.S. universities at an EducationUSA Fair at the Institute of Technology of Cambodia.

But the American Corners are more than just a place to study.  They are a place for people of all ages to learn about the culture and history of the United States, to take ownership of their education, and to have fun learning new information.  American Corner locations host speakers and events on a variety of topics.  Through diverse and consistent programming, American Corners help provide Cambodians with exciting cultural exchange opportunities.  I hope that through these experiences, people will help amplify their worldview, learn to think critically, and share their ideas and opinions in a space they can consider safe and welcoming.

American Corner Battambang celebrates the Fourth of July, giving Cambodian students a great opportunity to learn about the United States’ Independence Day.

American Corner Battambang celebrates the Fourth of July, giving Cambodian students a great opportunity to learn about the United States’ Independence Day.

We offer these spaces and resources with students in mind, because we know that their success today will be Cambodia’s prosperity tomorrow.   To all students entering exams, I wish you the best of luck in your studies.  I also hope you will continue to use our American Corner locations and programming beyond the exam seasons.  Your participation will make all the difference in incentivizing more young people to become catalysts for their education and success.

Have you visited or attended an event at one of our American Corners or the Information Resource Center at the U.S. Embassy?  Please comment and tell me about your experience.

ធ្វើការ​ជាមួយ​គ្នា​ដើម្បី​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​នៃ​ការ​ប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ

តើ​លោក​អ្នក​ដឹង​ទេ​ថា ព្រៃឡង់​គឺ​ជា​ព្រៃ​ធំ​ជាង​គេ នៅ​តំបន់​ទំនាប​ត្រូពិច​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា និង​ជា​តំបន់​ជំរេល​ដ៏​សំខាន់​សំរាប់​បឹង​ទន្លេ​សាប​ទេ​? ការ​សិក្សា​មួយ​ដែល​ឧបត្ថម្ភ​ថវិកា​ដោយ​ទីភ្នាក់ងារ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​សំរាប់​ការ​អភិវឌ្ឍន៍​អន្តរជាតិ (USAID) បាន​បង្ហាញ​ថា ព្រៃឡង់​ត្រូវ​បាន​ចាត់​ទុក​ថា​ស្ថិត​ក្នុង​ចំណោម​តំបន់​កំពូល​ចំនួន ១០ ក្នុង​ពិភពលោក​ខាង​ផ្នែក​ជីវសាស្រ្ត​ចំរុះ ពោល​គឺ​តំបន់​ដែល​មាន​ពូជ​សត្វ និង​រុក្ខជាតិ​ច្រើន ដែល​តំបន់​ដទៃ​ទៀត​គ្មាន​។ បន្ទាប់​ពី​ការ​វាយ​តំលៃ​រយៈពេល​មួយ​ឆ្នាំ​ទៅ​លើ​ជីវសាស្រ្ត​ចំរុះ​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ដោយ​ក្រុម​មន្រ្តី​កម្ពុជា ដែល​មក​ពី​រដ្ឋបាល​ព្រៃ​ឈើ និង​អ្នក​ឯកទេស​មក​ពី​អង្គការ Winrock International និង​អង្គការ Conservation Interanational ពូជ​សត្វ​និង​រុក្ខជាតិ​ចំនួន​ជិត​១០០០ ត្រូវ​បាន​រក​ឃើញ​ថា កំពុង​រស់នៅ​ក្នុង​ព្រៃឡង់​។ ក្នុង​នោះ​រួម​មាន​ពូជ​សត្វ​ស្លាប​ចំនួន ២៦៦ ដែល​ត្រូវ​ជា ៤៤​% នៃ​ពូជ​សត្វ​ស្លាប​ទាំងអស់ ដែល​គេ​ឃើញ​មាន​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា​។ លើស​ពី​នេះ​ទៀត ប្រជាជន​ចំនួន​ជាង ​២៥០ ០០០ នាក់​រស់​នៅ​តាម​ភូមិ​នៅ​ក្នុង និង​ជិត​តំបន់​ព្រៃឡង់ ដែល​លាត​សន្ធឹង​លើ​ខេត្ត​កំពង់​ធំ ក្រចេះ ព្រះវិហារ និង​ខេត្ត​ស្ទឹង​ត្រែង​។

ព្រៃឡង់ត្រូវបានចាត់ទុកថា ជាព្រៃមួយក្នុងចំណោមព្រៃចំនួន ១០ កន្លែងក្នុងពិភពលោក ដែលសំបូរជីវសាស្រ្តចំរុះជាងគេ។ (រូបថតរបស់អង្គការ Winrock International)

ព្រៃឡង់​ត្រូវ​បាន​ចាត់​ទុក​ថា ជា​ព្រៃ​មួយ​ក្នុង​ចំណោម​ព្រៃ​ចំនួន ១០ កន្លែង​ក្នុង​ពិភពលោក ដែល​សំបូរ​ជីវសាស្រ្ត​ចំរុះ​ជាង​គេ​។ (​រូបថត​របស់​អង្គការ Winrock International)

តែ ព្រៃ​ឡង់​ថែម​ទាំង​ជា​ព្រៃ​ដែល​មិន​បាន​ទទួល​ការ​ការពារ ហើយ​កំពុង​តែ​រង​ការ​គំរាម​កំហែង​ដោយ​ការ​បាត់បង់​ទី​ជំរក​សត្វ និង​សកម្មភាព​ដទៃ​ទៀត​របស់​មនុស្ស​។ ប្រជាជន​កម្ពុជា​ជា​ច្រើន​បាន​សំដែង​មតិ​របស់​គេ​ស្តីពី​ការ​អភិរក្ស​ព្រៃ​ឡង់ និង​ព្រៃ​ធំ​ៗ​ដទៃ​ទៀត​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស ពីព្រោះ​ព្រៃ​ទាំង​នេះ​ផ្តល់​នូវ​ប្រភព​នៃ​ការ​ប្រកប​ជីវភាព​រស់នៅ​សំរាប់​សហគមន៍​មូលដ្ឋាន ហើយ​ថែម​ទាំង​​ជា​កន្លែង​មាន​ពូជ​សត្វ​ព្រៃ​នានា​ជា​ច្រើន​កំពុង​រស់នៅ​។ ខ្ញុំ​ជឿ​ផង​ដែរ​ថា ប្រទេស​កម្ពុជា​អាច​ធ្វើ​ជា​គំរូ​ដ៏​ល្អ​មួយ​នៅ​ក្នុង​ការ​ខិតខំ​ជា​សាកល ដើម្បី​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​នឹង​ការ​ប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ ដោយ​ធ្វើ​ការ​អភិរក្ស​ព្រៃ​របស់​ខ្លួន ពីព្រោះ​ដើម​ឈើ​មាន​សមត្ថភាព​ស្រូប​យក ហើយ​ស្តុក​ទុក​ជាតិ​កាបោន ដែល​ជា​សារធាតុ​អាច​ធ្វើ​អោយ​ផែនដី​ឡើង​កំដៅ​។ ដោយសារ​ការ​ប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​គ្មាន​ព្រំដែន វា​ប៉ះពាល់​ដល់​យើង​ទាំងអស់​គ្នា​។

ព្រៃឡង់គឺជាប្រភពនៃការប្រកបជីវភាពរស់នៅសំរាប់ប្រជាជនកម្ពុជាជាច្រើន។ (រូបថតរបស់ Mengey Eng មកពីអង្គការ Winrock International)

ព្រៃ​ឡង់​គឺ​ជា​ប្រភព​នៃ​ការ​ប្រកប​ជីវភាព​រស់នៅ​សំរាប់​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ជា​ច្រើន​។ (​រូបថត​របស់ Mengey Eng មក​ពី​អង្គការ Winrock International)

អ្នក​វិទ្យាសាស្រ្ត​ជឿ​ថា កំណើន​នៃ​សីតុណ្ហភាព​ធ្វើ​អោយ​មាន​ការ​ប្រែប្រួល​នៃ​លំនាំ​នៃ​រដូវ​ប្រាំង​ និង​រដូវ​វស្សា នៅ​កម្ពុជា​។ ពេល​នេះ រដូវ​ប្រាំង​អាច​វែង​ជាង​មុន ចំណែក​រដូវ​វស្សា​ខ្លី តែ​មាន​ភ្លៀង​ខ្លាំង ដោយ​គេ​មិន​សូវ​អាច​ទស្សន៍ទាយ​ពី​ភ្លៀង​បាន​។ ការ​នេះ​អាច​មាន​ផល​ប៉ះពាល់​ខ្លាំង​ទៅ​លើ​ទិន្នផល​កសិកម្ម ដែល​ជា​សសរស្តម្ភ​មួយ​ក្នុង​ចំណោម​សសរស្តម្ភ​នៃ​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​ប្រទេស​កម្ពុជា ហើយ​អាច​នឹង​ប៉ះពាល់​ទៅ​លើ​កសិករ​ខ្មែរ​រាប់​លាន​នាក់​។ ដើម្បី​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ដ៏​ស្រួចស្រាវ​បណ្តាល​មក​ពី​ការ​ប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ គ្រប់​គ្នា​ត្រូវ​ធ្វើការ​រួម​ចំណែក​។ ហេតុ​ដូច្នេះ​ហើយ​បាន​ជា​រដ្ឋាភិបាល​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ធ្វើការ​ជាដៃគូ​ជាមួយ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ​សង្គម​ស៊ីវិល និង​វិស័យ​ឯកជន ក្នុង​កម្មវិធី​មួយ​ចំនួន ដើម្បី​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​នៃ​ការ​ប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​។ ឧទាហរណ៍ កសិករ​ខ្មែរ​អាច​បង្កើន​ចំណូល​របស់​គេ កែ​លំអ​សន្តិសុខ​ស្បៀង ​ហើយ​សំរប​តាម​ផលវិបាក​នៃ​ការ​ប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​តាមរយៈ​កម្មវិធី HARVEST ដែល​ជា​កម្មវិធី​ចំរុះ​ស្តីពី​សន្តិសុខ​ស្បៀង និង​ការ​ប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​។ ទីភ្នាក់ងារ USAID ក៏​កំពុង​តែ​ជួយ​ផង​ដែរ​ក្នុង​ការ​កាត់​បន្ថយ​ល្បឿន​នៃ​ការ​បំផ្លាញ​ព្រៃ​ឈើ និង​អភិរក្ស​ជីវសាស្រ្ត​ចំរុះ នៅ​លើ​ផ្ទៃ​ដី​ទំនាប និង​ដី​ព្រៃ​ចំនួន​ជាង​មួយ​លាន​ហិចតា តាមរយៈ​គំរោង​គាំទ្រ​ជីវសាស្រ្ត​ចំរុះ និង​ព្រៃឈើ​។

កម្មវិធី HARVEST ជួយកសិកររាប់ពាន់នាក់អោយបង្កើនចំណូលរបស់គេ កែលំអសន្តិសុខស្បៀង ហើយសំរបតាមផលវិបាកនៃការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ (រូបថតរបស់អង្គការ Fintrac)

កម្មវិធី HARVEST ជួយ​កសិករ​រាប់​ពាន់​នាក់​អោយ​បង្កើន​ចំណូល​របស់​គេ កែ​លំអ​សន្តិសុខ​ស្បៀង ហើយ​សំរប​តាម​ផលវិបាក​នៃ​ការ​ប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​។ (​រូបថត​របស់​អង្គការ Fintrac​)

ដើម្បី​អប់រំ​មេ​ដឹកនាំ​ជំនាន់​ក្រោយ​ពី​ការ​ប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ កម្មវិធី​សិក្សា​លើក​ដំបូង​ថ្នាក់​មហាវិទ្យាល័យ​ស្តីពី​ការ​ប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ របស់​ប្រទេស​កម្ពុជា​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​អោយ​មាន​ឡើង ក្នុង​ឆ្នាំ​នេះ​។ សាស្រ្តាចារ្យ សេ ប៊ុនឡេង ដែល​ធ្វើការ​នៅ​នាយកដ្ឋាន​ភូមិវិទ្យា និង​ការ​គ្រប់គ្រង​ដែនដី​នៃ​សាកលវិទ្យាល័យ​ភូមិន្ទ​ភ្នំពេញ គឺ​ជា​អ្នក​គាំទ្រ​យ៉ាង​ខ្លាំង​ចំពោះ​កម្មវិធី​សិក្សា​នេះ​។ តាមរយៈ​កម្មវិធី​របស់​យើង​ស្តីពី​ការ​បន្ថយ​ការ​បញ្ចេញ​ជាតិ​ពុល​ទៅ​ក្នុង​ព្រៃ​នៅ​អាស៊ី ​(LEAF) យើង​រីករាយ​សូម​គាំទ្រ​សាស្រ្តចារ្យ​សេ​ប៊ុនឡេង រួម​ជាមួយ​នឹង​សាស្រ្តាចារ្យ​ដទៃ​ទៀត អ្នក​ឯកទេស​ខាង​ព្រៃ​ឈើ និង​អ្នក​ជំនាញ​ផ្នែក​ការ​ប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ ដែល​មក​ពី​សាកលវិទ្យាល័យ​នានា នៅ​ទូទាំង​តំបន់​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍ ដើម្បី​រួម​គ្នា​បង្កើត​កម្មវិធី​សិក្សា​ស្តីពី​ការ​ប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​។ ដោយ​រួម​គ្នា យើង​បាន​បង្កើត​មេ​រៀន​ថ្មី​ៗ​ក្នុង​កម្មវិធី​សិក្សា និង​សំភារៈ​បង្រៀន ដើម្បី​លើក​កំពស់​ការ​អប់រំ​លើ​ការ​ប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ នៅ​កម្ពុជា និង​ប្រទេស​ដទៃ​ទៀត នៅ​ក្នុង​តំបន់​។

សាស្រ្តាចារ្យ សេ ប៊ុនឡេង ដែលមកពីសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ គឺជាអ្នកការពារយ៉ាងខ្លាំងចំពោះកម្មវិធីសិក្សាស្តីពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ នៅកម្ពុជា។ (រូបថតបានមកពីកម្មវិធី LEAF)

សាស្រ្តាចារ្យ សេ ប៊ុនឡេង ដែល​មក​ពី​សាកលវិទ្យាល័យ​ភូមិន្ទ​ភ្នំពេញ គឺ​ជា​អ្នក​ការពារ​យ៉ាង​ខ្លាំង​ចំពោះ​កម្មវិធី​សិក្សា​ស្តីពី​ការ​ប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ នៅ​កម្ពុជា​។ (​រូបថត​បាន​មក​ពី​កម្មវិធី LEAF​)

ផលវិបាក​ដែល​អាច​មាន​មួយ​ទៀត​ពី​ការ​ប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​គឺ​បញ្ហា​នៃ​ការ​មាន​ទឹក​ស្អាត​ប្រើប្រាស់​នៅ​ក្នុង​រដូវ​ប្រាំង​ដែល​មាន​រយៈពេល​វែង​។ ដើម្បី​ជួយ​សហគមន៍​ជនបទ​នៅ​កម្ពុជា​ក្នុង​ការ​ការពារ​ការ​ផ្គត់ផ្គង់​ទឹក​របស់​គេ ក្រសួង​អភិវឌ្ឍន៍​ជនបទ ដោយ​មាន​ការ​ជួយ​ពី​គំរោង Adapt Asia-Pacific របស់​ទីភ្នាក់ងារ USAID បាន​វាយតំលៃ​ត្រពាំង​នានា​នៅ​ជុំវិញ​តំបន់​ទន្លេ​សាប ហើយ​បាន​រៀបចំ​គំរោង​ប្លង់​សំរាប់​ទប់ទល់​នឹង​ការ​ប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​។ ការ​ប្រើ​គំរោង​ប្លង់​ថ្មី​ៗ​នឹង​ជួយ​ធានា​អោយ​មាន​ទឹក​ដែល​មាន​គុណភាព​ល្អ​សំរាប់​ប្រជាជន​រាប់​លាន​នាក់ ដែល​ពឹង​ផ្អែក​លើ​ទឹក​ត្រពាំង​សហគមន៍ សំរាប់​បរិភោគ នៅ​រដូវ​ប្រាំង​។

ការជីកត្រពាំងថ្មីៗក្នុងសហគមន៍ នៅកម្ពុជាគឺជាវិធីទប់ទល់នឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ដោយរួមទាំងការពង្រឹងជំរេលខាងៗ ដើម្បីកុំអោយដីច្រោះ។ (រូបថតបានមកពីក្រសួងអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ)

ការ​ជីក​ត្រពាំង​ថ្មី​ៗ​ក្នុង​សហគមន៍ នៅ​កម្ពុជា​គឺ​ជា​វិធី​ទប់ទល់​នឹង​ការ​ប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ ដោយ​រួម​ទាំង​ការ​ពង្រឹង​ជំរេល​ខាង​ៗ ដើម្បី​កុំ​អោយ​ដី​ច្រោះ​។ (​រូបថត​បាន​មក​ពី​ក្រសួង​អភិវឌ្ឍន៍​ជនបទ​)

ដោយសារ​ការ​ប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​គឺ​ជា​បញ្ហា​ប្រឈម​នៅ​ទូទាំង​សាកលលោក គ្មាន​រដ្ឋាភិបាល​ណា​មួយ​អាច​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​នេះ​តែ​ម្នាក់​ឯង​បាន​ទេ​។ ហេតុដូច្នេះ​ហើយ​បាន​ជា​ខ្ញុំ​ជឿ​ថា យើង​អាច​ជំនះ​លើ​បញ្ហា​ប្រឈម​ទាំង​នេះ​បាន ដោយ​ធ្វើការ​ជាមួយ​គ្នា ហើយ​ធ្វើ​ជា​គំរូ​ល្អ​សំរាប់​មនុស្ស​ជំនាន់​ក្រោយ​។

Working Together to Address Climate Change

Do you know that Prey Lang is the largest lowland evergreen forest in Cambodia and a significant watershed for the Tonle Sap Lake? A recent study funded by the U.S. Agency for International Development (USAID) revealed that the Prey Lang Forest is considered one of the world’s top 10 biodiversity “hotspots” – areas having large numbers of species found nowhere else. After a one-year biodiversity assessment was conducted by a team of Cambodian officials from the Forestry Administration and specialists from Winrock International and Conservation International, almost 1,000 species of plants and animals were discovered living in Prey Lang. This includes an astonishing 266 species of birds, which represents 44 percent of all bird species found in Cambodia. Furthermore, more than 250,000 people live in villages within or adjacent to Prey Lang, which spans Kampong Thom, Kratie, Preah Vihear, and Stung Treng Provinces.

The Prey Lang Forest is considered one of the world’s top 10 biodiversity hotspots. (Photo courtesy of Winrock International)

The Prey Lang Forest is considered one of the world’s top 10 biodiversity hotspots. (Photo courtesy of Winrock International)

However, Prey Lang is also an unprotected landscape and is being threatened by habitat loss and other human activities. Many people in Cambodia have voiced their opinions about conserving Prey Lang, as well as other major forests in the country, because these landscapes provide a source of livelihood for local communities and is also a home for a diverse range of wildlife species. I also believe that Cambodia can set a strong example in the global effort to fight climate change by preserving its forests, because trees have the ability to absorb and store carbon that would otherwise cause the earth’s temperature to rise. Since climate change has no boundaries, it affects all of us.

 

The Prey Lang Forest is a source of livelihood for many Cambodians. (Photo courtesy of Mengey Eng/Winrock International)

The Prey Lang Forest is a source of livelihood for many Cambodians. (Photo courtesy of Mengey Eng/Winrock International)

Scientists believe that rising temperatures will result in the changing pattern of wet and dry seasons in Cambodia. The dry season may now be longer, while the wet season is shorter and more intense, with less predictable rain showers. This can have a dramatic impact on agricultural productivity, one of the pillars of Cambodia’s economy, and will likely affect millions of Cambodian farmers. In order to address the critical challenge posed by climate change, it is critical that everyone contributes. That’s why the U.S. government works in partnership with the Cambodian government, civil society, and the private sector on a number of programs to address climate change. For example, Cambodia’s farmers are able to increase their income, improve food security, and adapt to the consequences of climate change through HARVEST, an integrated food security and climate change program. USAID is also helping to reduce deforestation rates and conserve biodiversity across more than one million hectares of forests and plains through the Supporting Forests and Biodiversity project.

HARVEST helps thousands of farmers increase their income, improve food security, and adapt to the consequences of climate change. (Photo courtesy of Fintrac)

HARVEST helps thousands of farmers increase their income, improve food security, and adapt to the consequences of climate change. (Photo courtesy of Fintrac)

In order to educate the next generation of leaders in climate change, Cambodia’s first university-level climate change curriculum was launched earlier this year. Professor Bunleng Se, who works in the Department of Geography and Land Management at the Royal University of Phnom Penh, is a champion of this new curriculum. Through our Lowering Emissions in Asia’s Forests (LEAF) program, we were happy to support Professor Se along with other professors, forest specialists, and climate change experts from universities across Southeast Asia to collaboratively develop the climate change curriculum. Together, they created new learning modules and teaching materials to advance climate change education in Cambodia and other countries in the region.

Professor Bunleng Se from the Royal University of Phnom Penh is a champion of the climate change curriculum in Cambodia. (Photo courtesy of LEAF)

Professor Bunleng Se from the Royal University of Phnom Penh is a champion of the climate change curriculum in Cambodia. (Photo courtesy of LEAF)

Another potential consequence of climate change is access to safe drinking water during a prolonged dry season. To help rural communities in Cambodia protect their water supply, the Ministry of Rural Development, with support from the USAID Adapt Asia-Pacific project, evaluated ponds in the Tonle Sap region and developed designs to cope with climate change. Using the new designs will help ensure better quality water for the millions of Cambodians who depend on community water supply ponds for their drinking water during the dry season.

The construction of new community ponds in Cambodia will factor in ways to cope with climate change, including strengthening the side slopes to prevent erosion.  (Photo courtesy of the Ministry of Rural Development)

The construction of new community ponds in Cambodia will factor in ways to cope with climate change, including strengthening the side slopes to prevent erosion. (Photo courtesy of the Ministry of Rural Development)

Because climate change is a global challenge, no government can address the issue alone. That’s why I believe we can overcome these challenges by working together and setting good examples for future generations.

ពាណិជ្ជកម្ម​តាម​ប្រព័ន្ធ​អេឡិចត្រូនិច​៖ វិធី​ថ្មី​មួយ​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​ជំនួញ​នៅ​កម្ពុជា

សេដ្ឋកិច្ច​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា​កំពុង​មាន​កំណើន​យ៉ាង​ច្រើន​នៃ​សហគ្រិន ដោយ​មាន​មនុស្ស​កាន់​តែ​ច្រើន​ឡើង​​បង្កើត​មុខ​ជំនួញ​ថ្មី​ៗ និង​គួរ​អោយ​ចាប់​អារម្មណ៍ នៅ​ទូទាំង​ប្រទេស​។ ការងារ​របស់​គេ​គឺ​ជា​គំរូ​ជា​បន្ត​នៃ​សន្ទុះ​ទៅ​មុខ និង​ការ​បញ្ជូល​របៀប​ថ្មី (Innovation) ដែល​ពិត​ជា​នឹង​ពង្រឹង​វិបុលភាព​សេដ្ឋកិច្ច​​យូរ​អង្វែង​ទៅ​មុខ​​របស់​ប្រទេស​កម្ពុជា​។ សហគ្រិន​មាន​សារៈ​សំខាន់​ណាស់ ក្នុង​ការ​ធ្វើ​អោយ​មាន​ការ​បញ្ចូល​របៀប​ថ្មី​ៗ បង្កើត​អោយ​មាន​ការងារ​ធ្វើ និង​លើក​កំពស់​គោលនយោបាយ​ល្អ​សំរាប់​ផ្នែក​ធុរកិច្ច ដែល​ទាក់ទាញ​ការ​ចាប់​អារម្មណ៍​​របស់​អ្នក​ប្រើប្រាស់ និង​អ្នក​​វិនិយោគ ទាំង​នៅ​ក្នុង​ស្រុក ទាំង​នៅ​បរទេស​។ ចំនួន​កាន់តែ​ច្រើន​ឡើង​នៃ​សហគ្រិន​នៅ​កម្ពុជា​គឺ​ជា​សញ្ញា​ច្បាស់​មួយ​​ថា ប្រទេស​កម្ពុជា​បើក​ចំហ​សំរាប់​ការ​ធ្វើ​ជំនួញ​។

បុរស​អ្នក​បញ្ជូន​របស់​ម្នាក់​យក​អាវ​យឺត​មួយ​អោយ​អតិថិជន ដែល​បាន​ទិញ​អាវ​នោះ​តាម Facebook ។ (​រូបថត​បាន​​មក​ពី Melanie Eng/The Cambodia Daily)

បុរស​អ្នក​បញ្ជូន​របស់​ម្នាក់​យក​អាវ​យឺត​មួយ​អោយ​អតិថិជន ដែល​បាន​ទិញ​អាវ​នោះ​តាម Facebook ។ (​រូបថត​បាន​​មក​ពី Melanie Eng/The Cambodia Daily)

ខ្ញុំ​មាន​ចិត្ត​រីករាយ​ដោយ​ដឹង​ថា ជំនួញតាម​អ៊ិនធ័រណែត​ក៏​ជា​ផ្នែក​មួយ​ដែរ​នៃ​និន្នាការ​ថ្មី​នេះ នៃ​ភាព​ជា​សហ​​គ្រិន នៅ​កម្ពុជា​។ ក្រុមហ៊ុន​ដែល​ចាប់​រក​ស៊ី​ក្នុង​មុខរបរ​តាម​បែប​នេះ​មាន​ដូចជា Worldbridge International និង My All In One Mall ឬ MAIO Mall របស់​ធនាគារ ACLEDA ។ ដោយ​មាន​ក្រុមហ៊ុន​ចំនួន ៧០ ចូលរួម MAIO Mall ផ្តល់​អោយ​អតិថិជន​នូវ​លទ្ធភាព​ទិញ​ផលិតផល ដោយ​មិន​បារម្ភ​ពី​ពេល​វេលា ឬ​ចំងាយ​ឡើយ ដោយ​ទន្ទឹម​នឹង​​នោះ ជួយ​អភិវឌ្ឍ​ជំនាញ​ឯកទេស និង​ភាព​ងាយស្រួល​ក្នុង​ការ​ប្រើ​បច្ចេកវិទ្យា​តាម​របៀប​ថ្មី​។

តារាង​ចំរៀង​អាមេរិក​មាន​ដើម​កំណើត​ខ្មែរ Laura Mam បញ្ជូន​ផលិតផល​ទៅ​អោយ​អតិថិជន ដែល​បាន​បញ្ជា​ទិញ​​ពី MAIO Mall ។ (​រូបថត​ពី​ក្រុម​តន្រ្តី​របស់ Laura Mam)

តារាង​ចំរៀង​អាមេរិក​មាន​ដើម​កំណើត​ខ្មែរ Laura Mam បញ្ជូន​ផលិតផល​ទៅ​អោយ​អតិថិជន ដែល​បាន​បញ្ជា​ទិញ​​ពី MAIO Mall ។ (​រូបថត​ពី​ក្រុម​តន្រ្តី​របស់ Laura Mam)

MAIO Mall គឺ​ជា​គំរូ​ដ៏​ល្អ​មួយ​នៃ​ពាណិជ្ជកម្ម​តាម​ប្រព័ន្ធ​អេឡិចត្រូនិច ដែល​ជា​ពាក្យ​ត្រូវ​បាន​ប្រើ​សំរាប់​មុខ​​ជំនួញ​គ្រប់​ប្រភេទ ដែល​ប្រើប្រាស់​អ៊ិនធ័រណែត​ដើម្បី​ធ្វើការ​ផ្លាស់ប្តូរ​ទំនិញ និង​សេវា​។ នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក ក្រុមហ៊ុន​​ដែល​ប្រើ​ពាណិជ្ជកម្ម​តាម​ប្រព័ន្ធ​អេឡិចត្រូវនិច ដូចជា​ក្រុមហ៊ុន Amazon និង eBay បាន​ធ្វើ​អោយ​មាន​ភាព​ងាយ​ស្រួល​សំរាប់​ប្រជាជន​អាមេរិក ដោយ​ធ្វើ​អោយ​អតិថិជន​ទិញ​ទំនិញ​តាម​អ៊ិនធ័រណែត​។ វា​ថែម​ទាំង​បង្កើន​ឱកាស​​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​ជំនួញ ដោយ​លើក​ទឹក​ចិត្ត​អោយ​មាន​ការ​ប្រកួត​ប្រជែង​ល្អ​​ក្នុង​មុខ​ជំនួញ ហើយ​នាំ​អោយ​សេដ្ឋកិច្ច​រឹងមាំ​។ នៅ​​ប្រទេស​កម្ពុជា ទីផ្សា​និង​ជំនួញ​តាម​អ៊ិនធ័រណែត ដូចជា Kaymu និង SnappyShop កំពុង​តែ​បង្ហាញ​អោយ​ឃើញ​​ពី​ការ​ដែល​សហគ្រិន​ដែល​ទើប​ចាប់ផ្តើម អាច​ចូល​ទៅ​ក្នុង​ទីផ្សា ដោយ​ប្រើ​តាមរយៈ​វិធី​ដែល​អស់​សោហ៊ុយ​តិច ​ហើយ​​មាន​ភាព​ងាយស្រួល​សំរាប់​អ្នក​ប្រើប្រាស់ ដើម្បី​ភ្ជាប់​ជាមួយ​អនាគត​អតិថិជន​។

អតិថិជន​ពិនិត្យ​មើល​សំលៀកបំពាក់​នៅ​កន្លែង​លក់​រាយ​មួយ ដែល​មាន​លក់​​របស់​តាម Facebook​។ (​រូបថត​បាន​​មកពី Melanie Eng/The Cambodia Daily)

អតិថិជន​ពិនិត្យ​មើល​សំលៀកបំពាក់​នៅ​កន្លែង​លក់​រាយ​មួយ ដែល​មាន​លក់​​របស់​តាម Facebook​។ (​រូបថត​បាន​​មកពី Melanie Eng/The Cambodia Daily)

ក្រុមហ៊ុន​ដូចជា MAIO Mall កំពុង​តែ​អភិវឌ្ឍ​គំរូ​នៃ​ការ​ធ្វើ​ជំនួញ ដើម្បី​យល់​បាន​ច្បាស់ ហើយ​ផ្តល់​អ្វី​ដែល​​អ្នក​ប្រើប្រាស់​កម្ពុជា​ចង់​បាន រាប់​ពី​ការ​បញ្ជូន​ទំនិញ​និង​សេវា​បាន​លឿន ដល់​ប្រព័ន្ធ​ដែល​អនុញ្ញាត​អោយ​គេ​ទិញ​​របស់ ដោយ​ប្រើ​វិធី​ផ្សេង​ៗ​​ក្នុង​ការ​ទូទាត់​លុយ​។ ការ​មក​ដល់​នៃ​ពាណិជ្ជកម្ម​តាម​ប្រព័ន្ធ​អេឡិច​ត្រូវ​និច​នៅ​ក្នុង​ទីផ្សា​​គឺ​​ជា​ការ​អភិវឌ្ឍ​មួយ​ទៀត នៅ​ក្នុង​ការ​ប្រែប្រួល​នៃ​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​ប្រទេស​កម្ពុជា​។ តាម​ពិត​ទៅ មាន​ក្រុមហ៊ុន​ធំ​ៗ​​ជា​​ច្រើន​​​នៅ​កម្ពុជា​កំពុង​តែ​ប្រើ Facebook ​និង​កម្មវិធី​ដទៃ​ទៀត​​តាម​ទូរស័ព្ទ​ដៃ ក្នុង​ការ​បំរើ​អតិថិជន​។ ដោយ​មិន​គិត​ពី​ទំហំ​នៃ​​ក្រុមហ៊ុន ជោគជ័យ​នៃ​ការ​ចាប់​រក​ស៊ី​តាម​អ៊ិនធ័រណែត​ផ្តល់​អត្ថប្រយោជន៍​ដល់​សេដ្ឋកិច្ច និង​ប្រជាជន​​កម្ពុជា​។

យ៉ាង​ណា​ក្តី ការ​បង្កើត​វិស័យ​ពាណិជ្ជកម្ម​តាម​ប្រព័ន្ធ​អេឡិច​ត្រូវ​និច​ដែល​មាន​ភាព​រឹង​មាំ​មួយ មិន​មែន​កើត​​មាន​ឡើង​ក្នុង​រយៈពេល​ខ្លី​ទេ​។ ពាណិជ្ជកម្ម​តាម​ប្រព័ន្ធ​អេឡិចត្រូវនិច​ទាមទារ​អោយ​មាន​បរិយាកាស​មួយ​ដែល​មាន​​ភាព​អនុគ្រោះ​​សំរាប់​ការ​ធ្វើ​ជំនួញ ហើយ​ការពារ​កម្មសិទ្ធិបញ្ញា និង​សិទ្ធិ​របស់​អតិថិជន ដែល​ជា​ការ​ធ្វើ​អោយ​មាន​ភាព​ងាយស្រួល​ក្នុង​ការ​ទូទាត់​លុយ និង​បញ្ជូន​ទំនិញ​។ រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ដែល​មាន​ក្របខ័ណ្ឌ​ច្បាប់​អនុគ្រោះ​បំផុត​មួយ​​នៅ​ក្នុង​តំបន់ សំរាប់​ការ​រក​ស៊ី កំពុង​តែ​ធ្វើ​ច្បាប់​ដើម្បី​គាំទ្រ និង​គ្រប់គ្រង​ពាណិជ្ជកម្ម​តាម​ប្រព័ន្ធ​អេឡិចត្រូវនិច​។ គោលនយោបាយ​ដ៏​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​របស់​រដ្ឋាភិបាល​អាច​នាំ​ទៅ​រក​ភាព​ជា​ដៃគូ​ជាមួយ​ក្រុមហ៊ុន​អន្តរជាតិ ដូចជា​​ក្រុមហ៊ុន PayPal ដោយ​ផ្តល់​អោយ​អតិថិជន​នូវ​យន្តការ​មាន​សុវត្ថិភាព​ក្នុង​ការ​បង់ប្រាក់​តាម​អ៊ិនធ័រណែត ហើយ​អនុញ្ញាត​អោយ​ក្រុមហ៊ុន​នានា​ទទួល​បាន​ទាំង​ទំនុកចិត្ត ទាំង​ទុន​​ដែល​គេ​ត្រូវការ​ដើម្បី​ពង្រីក​មុខរបរ​ថ្មី​របស់​គេ​។

លោកស្រី​ភារធារី Julie Chung ជាមួយ​អ្នក​ចូលរួម​​ក្នុង​សិក្ខាសាលា​រួម​គ្នា អាមេរិក ជប៉ុន នៅ​ខែ​មិនា ឆ្នាំ​២០១៥ ដើម្បី​លើក​កំពស់​អំណាច​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​ស្រ្តី ហើយ​បង្ហាញ​កម្មវិធី WECREATE ។

លោកស្រី​ភារធារី Julie Chung ជាមួយ​អ្នក​ចូលរួម​​ក្នុង​សិក្ខាសាលា​រួម​គ្នា អាមេរិក ជប៉ុន នៅ​ខែ​មិនា ឆ្នាំ​២០១៥ ដើម្បី​លើក​កំពស់​អំណាច​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​ស្រ្តី ហើយ​បង្ហាញ​កម្មវិធី WECREATE ។

ដោយ​ចំនួន​សហគ្រិន​នៅ​កម្ពុជា​មាន​កាន់តែ​ច្រើន​ឡើង ពាណិជ្ជកម្ម​តាម​ប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិច​ថែម​ទាំង​​អាច​​​ជា​យាន​មួយ​​សំរាប់​ការ​ផ្តល់​អំណាច​សេដ្ឋកិច្ច ពិសេស​ក្នុង​ចំណោម​ស្រ្តី​។ ដោយ​មើល​ឃើញ​សារៈសំខាន់​នៃ​សហគ្រិន​​​ជា​ស្រ្តី នៅ​ក្នុង​ការ​ជំរុញ​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ច សហរដ្ឋ​អាមេរិក ដោយ​សហការ​ជាមួយ​ក្រសួង​កិច្ចការ​នារី និង​គំរោង StartUp Cup ​របស់​គំរោង​ស្តីពី​គំនិត​ផ្តួចផ្តើម​នៅ​តំបន់​មេគង្គ​ក្រោម របស់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក នឹង​បើក​មជ្ឈមណ្ឌល​សហគ្រិន​ស្រ្តី​ដែល​មាន​ផ្តល់​ធនធាន​ព័ត៌មាន ការ​អប់រំ ការ​ផ្តល់​លទ្ធភាព និង​ការ​បណ្តុះបណ្តាល​ដើម្បី​មាន​អំណាច​​សេដ្ឋកិច្ច (WECREATE) នៅ​រាជធានី​ភ្នំពេញ​។ មជ្ឈមណ្ឌល​នេះ​នឹង​ជួយ​ស្រ្តី​ក្នុង​ការ​ចាប់ផ្តើម​មុខរបរ ហើយ​​កសាង​សមត្ថភាព​​នៃ​សហគ្រាស​ដែល​ដឹកនាំ​ដោយ​ស្រ្តី តាមរយៈ​សិក្ខាសាលា ឱកាស​ចងក្រង​គ្នា​ជា​បណ្តាញ និង​វគ្គ​​បណ្តុះបណ្តាល​ជំនាញ នៅ​ទីតាំង​ប្រមូល​ផ្តុំ និង​ប្រកប​ដោយ​សុវត្ថិភាព​។ ស្រ្តី​ជា​សហគ្រិន​មួយ​ចំនួន​នឹង​មាន​ការ​​ចាប់​អារម្មណ៍​ក្នុង​ការ​អភិវឌ្ឍ​ពាណិជ្ជកម្ម​តាម​ប្រព័ន្ធ​អេឡិចត្រូនិច ដែល​ពិត​ជា​នឹង​នាំ​អោយ​មាន​ការ​ធ្វើ​ជំនួញ​​ដែល​​រីក​​ធំ ទទួល​បាន​លទ្ធផល​ ហើយ​ប្រកប​ដោយ​ការ​សហការ​គ្នា​ច្រើន នៅ​កម្ពុជា​។

ខ្ញុំ​មាន​ក្តី​រំភើប​ដោយ​ឃើញ​ថា ពាណិជ្ជកម្ម​តាម​ប្រព័ន្ធ​អេឡិចត្រូនិច​បន្ត​មាន​ការ​អភិវឌ្ឍ​។ ជាមួយ​នឹង​ភាព​​ប៉ិនប្រសប់ និង​ទេពកោសល្យ​​របស់​សហគ្រិន​វ័យ​ក្មេង​​របស់​ប្រទេស ខ្ញុំ​មាន​ទំនុក​ចិត្ត​ថា ពាណិជ្ជកម្ម​តាម​ប្រព័ន្ធ​​អេឡិច​ត្រូនិច​នឹង​ទៅ​ជា​ផ្នែក​មាន​ជោគជ័យ​​មួយ​នៃ​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​ប្រទេស​កម្ពុជា​។

តើ​លោក​អ្នក​ដែល​ប្រើ MAIO Mall ឬ​ក្រុមហ៊ុន​ពាណិជ្ជកម្ម​តាម​ប្រព័ន្ធ​អេឡិចត្រូនិច​ណា​ផ្សេង​ទេ ក្នុង​​ពេល​​ថ្មី​ៗ​​នេះ​? សូម​ជួយ​ចែក​រំលែក​បទពិសោធន៍ ដោយ​សរសេរ​នៅ​ត្រង់​កន្លែង​ផ្តល់​មតិ​នៅ​ផ្នែក​ខាង​ក្រោម​នេះ​។

E-Commerce: A New Way to Do Business in Cambodia

Cambodia’s economy is experiencing an entrepreneurial boom, as more people establish new and exciting businesses throughout the country.  Their work is a constant example of drive and innovation that can only strengthen Cambodia’s long-term economic prosperity.  Entrepreneurs are vital to igniting innovation, creating jobs, and promoting business-friendly policies that attract the interest of consumers and investors, both domestic and foreign.  The increasing number of entrepreneurs in Cambodia is a sure sign that the country is open for business.

A delivery man drops off a blouse to a customer who made her purchase through Facebook. (Photo credit: Melanie Eng/The Cambodia Daily)

A delivery man drops off a blouse to a customer who made her purchase through Facebook. (Photo credit: Melanie Eng/The Cambodia Daily)

I am happy to learn that online businesses are also a part of this emerging trend of entrepreneurship in Cambodia.  One of these exciting new ventures is Worldbridge International and ACLEDA Bank’s My All In One Mall, or MAIO Mall.  With 70 companies on board, MAIO Mall gives consumers the ability to purchase products without worrying about time or distance, all while helping to develop Cambodians’ expertise and comfort with utilizing technology in innovative ways.

Cambodian-American music star Laura Mam delivers a product to a costumer who ordered it from MAIO Mall. (Photo credit: Laura Mam Music)

Cambodian-American music star Laura Mam delivers a product to a costumer who ordered it from MAIO Mall. (Photo credit: Laura Mam Music)

MAIO Mall is a great example of e-commerce, a term for any type of business using the Internet to exchange goods and services.  In the United States, e-commerce platforms like Amazon and eBay have simplified Americans’ way of life by letting consumers purchase products online.  And yet, e-commerce doesn’t only have benefits for consumers.  It also increases business opportunities, encourages healthy business competition, and leads to a stronger economy.  In Cambodia, online businesses and marketplaces like Kaymu and SnappyShop are already showing how budding entrepreneurs can now enter the market by using a low-cost and user-friendly platform to connect with potential consumers.

Customers inspect clothing inside a retail outlet that offers purchases via Facebook. (Photo credit: Melanie Eng/The Cambodia Daily)

Customers inspect clothing inside a retail outlet that offers purchases via Facebook. (Photo credit: Melanie Eng/The Cambodia Daily)

Companies like MAIO Mall are developing business models to better understand and provide what Cambodian consumers want – from faster delivery of goods and services, to systems that allow them to purchase items using multiple forms of payment.  The arrival of e-commerce in the market is one more development in Cambodia’s economic evolution.  In fact, there are already many prominent Cambodian businesses using Facebook and other mobile applications to serve their customers.  Regardless of the size of the business, the success of online ventures benefits Cambodia’s economy and its people.

However, creating a strong e-commerce sector does not happen overnight.  E-commerce requires a pro-business environment that protects intellectual property and consumer rights, which makes it easier to facilitate the payment and delivery of products.  The Cambodian government, which already has one of the most pro-business regulatory frameworks in the region, is currently working on legislation to support and regulate e-commerce.  Effective government policies could lead to partnerships with international companies such as PayPal, providing consumers with safe mechanisms to pay for products online and allowing businesses to earn both the trust and the capital they need to expand their ventures.

Chargé d’Affaires Julie Chung with participants at the U.S.-Japan joint seminar in March 2015 to promote women’s economic empowerment and showcase the WECREATE Program.

Chargé d’Affaires Julie Chung with participants at the U.S.-Japan joint seminar in March 2015 to promote women’s economic empowerment and showcase the WECREATE Program.

With the increased presence of entrepreneurs in Cambodia, e-commerce can also be a vehicle for economic empowerment, particularly among women.  Recognizing the importance of women entrepreneurs in promoting economic growth, the United States – in collaboration with the Ministry of Women’s Affairs and the Lower Mekong Initiative’s StartUp Cup – will soon open the Women’s Entrepreneurial Center of Resources, Education, Access and Training for Economic Empowerment (WECREATE) in Phnom Penh.  This center will help women start businesses and build the capacity of women-led enterprises through workshops, networking opportunities, and skills training sessions at a safe and centralized location.  A number of women entrepreneurs will be interested in developing e-commerce businesses, which can only lead to a more collaborative, impactful, and expansive business landscape in Cambodia.

I am excited to see how e-commerce continues to develop.  And with the ingenuity and talent of the country’s young entrepreneurs, I am confident that e-commerce will be a successful part of Cambodia’s economy.

Have you used MAIO Mall or another e-commerce platform recently?  Share your experience in the comments below.